دلار در تلاقی سیاست و احتیاط؛ بازار ارز در انتظار تصمیمهای بزرگ
بازار ارز ایران در روز سهشنبه بار دیگر نشان داد که بیش از هر متغیر اقتصادی، تحت تاثیر تحولات سیاسی و انتظارات ناشی از آن حرکت میکند. قیمت دلار که در هفتههای اخیر بارها میان کانالهای مختلف نوسان کرده، این بار نیز در فضایی محتاطانه و همراه با تردید معامله شد. هرچند سیگنالهای مثبت از احتمال ازسرگیری مذاکرات ایران و آمریکا در روزهای گذشته توانست از شدت هیجان خرید در بازار بکاهد و مانع جهشهای ناگهانی شود، اما نبود قطعیت درباره سرنوشت این اخبار، اجازه شکلگیری یک روند کاهشی پایدار را نیز نداد. نتیجه این وضعیت، بازاری بود که در نیمه نخست معاملات آرام و کمنوسان آغاز شد و در ادامه، با افزایش تدریجی قیمت دلار، نشانههایی از نگرانی معاملهگران را بروز داد.
آغاز معاملات؛ ثبات شکننده در کانال ۱۵۴ هزار تومان
بررسی روند معاملات بازار ارز نشان میدهد دلار در ساعات ابتدایی روز سهشنبه، بدون تغییر معنادار نسبت به معاملات روز دوشنبه، در محدوده ۱۵۴ هزار تومان دادوستد شد. این ثبات نسبی در ظاهر میتوانست نشانهای از کاهش التهاب بازار تلقی شود، اما فعالان حرفهای بازار بهخوبی میدانستند که این آرامش، بیش از آنکه حاصل تعادل پایدار عرضه و تقاضا باشد، ناشی از انتظار معاملهگران برای دریافت سیگنالهای سیاسی جدید است. در چنین فضایی، بسیاری از بازیگران بازار از انجام معاملات سنگین خودداری کردند و ترجیح دادند با حجمهای محدود وارد بازار شوند.
نقش اخبار تنشآفرین در تغییر مسیر قیمت دلار
با گذشت زمان و انتشار اخباری درباره افزایش تنش در تنگه هرمز، فضای بازار بهتدریج تغییر کرد. این اخبار که همواره حساسیت بالایی برای اقتصاد ایران و بازار ارز به همراه دارند، موجب شد قیمت دلار نسبت به نرخهای ابتدایی روز حدود دو هزار تومان افزایش یابد. اگرچه این رشد از نظر عددی چندان چشمگیر نبود، اما از منظر روانی اهمیت زیادی داشت؛ چراکه بار دیگر نشان داد هر خبر منفی در حوزه سیاست خارجی میتواند بهسرعت انتظارات تورمی را تقویت کرده و تقاضای احتیاطی برای دلار را افزایش دهد.
رفتار رفتوبرگشتی قیمت؛ بازتابی از فضای روانی بازار
فعالان بازار معتقدند نوسانات محدود اما رفتوبرگشتی قیمت دلار در روز سهشنبه، ریشهای عمیق در فضای روانی حاکم بر بازار دارد. در شرایطی که متغیرهای بنیادین اقتصادی مانند رشد نقدینگی، کسری بودجه یا تراز تجاری در کوتاهمدت تغییر محسوسی نکردهاند، این اخبار سیاسی هستند که وزن اصلی را در تصمیمگیری معاملهگران ایفا میکنند. از یکسو، امید به کاهش تنشها و احیای مذاکرات، مانع از هجوم گسترده خریداران به بازار میشود و از سوی دیگر، نگرانی از شکست احتمالی گفتوگوها یا تشدید فشارهای سیاسی، اجازه افت معنادار قیمت دلار را نمیدهد.
دلار در وضعیت احتیاطی؛ کاهش عمق معاملات
یکی از ویژگیهای بارز معاملات روز سهشنبه، کاهش عمق بازار بود. نزدیکی به تعطیلی روز چهارشنبه و تردید نسبت به تحولات پیشرو باعث شد بسیاری از معاملهگران بزرگ از بازار فاصله بگیرند. این موضوع موجب شد که حتی با حجمهای نسبتا کوچک معاملات، قیمت دلار دچار نوسان شود. کارشناسان معتقدند در چنین شرایطی، بازار بیش از هر زمان دیگری شکننده است و هر خبر غیرمنتظره میتواند بهسرعت مسیر قیمتها را تغییر دهد.
پیشبینی کوتاهمدت؛ نوسان در محدوده فعلی
بر اساس تحلیل کارشناسان بازار ارز، در صورت نبود اخبار سیاسی جدید و تعیینکننده، انتظار میرود قیمت دلار در کوتاهمدت در محدوده فعلی نوسان کند. برآوردها نشان میدهد بازه قیمتی ۱۵۴ تا ۱۵۷ هزار تومان میتواند دامنه نوسان دلار در معاملات پیشرو باشد. این پیشبینی بر مبنای رفتار اخیر بازار و سطح فعلی انتظارات معاملهگران شکل گرفته است؛ انتظاراتی که نه آنقدر خوشبینانه است که بازار را وارد فاز ریزشی کند و نه آنقدر بدبینانه که زمینه جهشهای پرشتاب را فراهم آورد.
سناریوهای پیشروی بازار ارز
بازار ارز در مقطع کنونی با چند سناریوی محتمل مواجه است. در سناریوی نخست، انتشار اخبار مثبت و ملموس از مذاکرات میتواند به کاهش تدریجی انتظارات تورمی منجر شود و قیمت دلار را به سمت سطوح پایینتر هدایت کند. در چنین حالتی، احتمال افزایش عرضه ارز و عقبنشینی تقاضای سفتهبازی وجود دارد. در سناریوی دوم، تداوم ابهام و انتشار اخبار ضدونقیض، بازار را در همین وضعیت نوسانی و محتاطانه نگه خواهد داشت. اما در سناریوی سوم که مورد هشدار معاملهگران است، هرگونه خبر منفی ناگهانی یا تشدید تنشهای سیاسی میتواند بهسرعت ورق را برگرداند و دلار را وارد مسیر صعودی جدیدی کند.
وزن بالای سیاست در برابر اقتصاد
آنچه در معاملات روز سهشنبه بیش از هر چیز به چشم میخورد، غلبه کامل متغیرهای سیاسی بر عوامل اقتصادی است. در حالی که شاخصهای کلان اقتصادی در کوتاهمدت تغییر چشمگیری نداشتهاند، بازار ارز همچنان به اخبار سیاسی واکنش نشان میدهد. این وضعیت نشان میدهد که تا زمان کاهش ریسکهای سیاسی و افزایش شفافیت در روابط خارجی، نمیتوان انتظار داشت قیمت دلار صرفا بر اساس منطقهای اقتصادی حرکت کند.
نگاه معاملهگران؛ احتیاط بهجای ریسک
گفتوگو با فعالان بازار ارز حاکی از آن است که استراتژی غالب در شرایط فعلی، احتیاط و مدیریت ریسک است. بسیاری از معاملهگران ترجیح میدهند تا مشخص شدن مسیر مذاکرات و دریافت سیگنالهای روشنتر، از ورود سنگین به بازار خودداری کنند. این رویکرد اگرچه از شدت نوسانات میکاهد، اما همزمان باعث میشود بازار در برابر اخبار ناگهانی آسیبپذیرتر شود.
جمعبندی؛ بازار در انتظار یک خبر تعیینکننده
در مجموع، معاملات روز سهشنبه نشان داد که قیمت دلار در فضایی آکنده از تردید و انتظار حرکت میکند. سیگنالهای مثبت سیاسی توانستهاند تا حدی از هیجان بازار بکاهند، اما ابهام نسبت به آینده مذاکرات و نگرانی از تحولات منطقهای، اجازه شکلگیری یک روند مشخص را نداده است. در چنین شرایطی، بازار ارز بیش از هر زمان دیگری چشمانتظار اخبار سیاسی تعیینکننده است؛ اخباری که میتواند مسیر دلار را یا به سمت آرامش و ثبات نسبی سوق دهد یا زمینهساز موج جدیدی از نوسانات افزایشی شود.