قانون جدید تعویض پلاک خودرو در آبان ۱۴۰۵؛ مهلت ۹ماهه پلاک‌های قبلی و هزینه ۸۲۵ هزار تومانی وکالت
آخرین بررسی‌ها در روز پنجشنبه ۱۴ آبان ۱۴۰۵ نشان می‌دهد که روند شماره‌گذاری خودرو در کشور به سمت استفاده بیشتر از خدمات الکترونیکی، کاهش مراجعات غیرضروری و بهره‌برداری مجدد از پلاک‌های موجود حرکت کرده است.
با این حال، برخی تغییرات مطرح‌شده، به‌ویژه درباره جابه‌جایی پلاک‌های قدیمی میان مراکز تهران، هنوز نیازمند توضیحات رسمی و شفاف پلیس راهور است.
در همین زمینه، سرهنگ محسن باسره، رئیس مرکز شماره‌گذاری پلیس راهور فراجا، پیش‌تر اعلام کرده بود که بر اساس آخرین دستورالعمل‌های اجرایی، پلاک‌های فک‌شده به مدت ۹ ماه در انبار نگهداری می‌شوند؛ موضوعی که با برخی اطلاعات قدیمی درباره مدت نگهداری پلاک تفاوت دارد.
تغییر مهم تعویض پلاک در تهران؛ پلاک قدیمی دوباره نصب می‌شود؟
بر اساس گزارشی که ۱۳ آبان ۱۴۰۵ منتشر شده، در رویه جدید مراکز تعویض پلاک تهران، استفاده دوباره از پلاک‌های فک‌شده مالکان در اولویت قرار گرفته است.
در این شیوه، اگر فردی خودروی خود را فروخته و پلاک او در یکی از مراکز تعویض پلاک تهران نگهداری شده باشد، هنگام خرید خودروی جدید ممکن است همان پلاک قبلی برای وسیله نقلیه تازه اختصاص یابد.
برای مثال، اگر پلاک مالک در مرکز اتحاد قرار داشته باشد، محل نگهداری آن در تعیین مرکز مراجعه اهمیت پیدا می‌کند.
گزارش منتشرشده به نقل از یک منبع آگاه حاکی است که سامانه نوبت‌دهی می‌تواند مرکز محل نگهداری پلاک را به متقاضی معرفی کند تا از جابه‌جایی غیرضروری میان مراکز جلوگیری شود.
البته این اطلاعات هنوز به معنای انتشار یک دستورالعمل رسمی و عمومی با تمام جزئیات اجرایی نیست. بنابراین متقاضیان باید پیش از مراجعه، مرکز مجاز و وضعیت پلاک قبلی خود را از مسیرهای رسمی بررسی کنند.
پلاک فک‌شده خودرو چند ماه نگهداری می‌شود؟
یکی از مهم‌ترین موضوعات برای افرادی که خودروی خود را فروخته‌اند اما هنوز وسیله نقلیه جدیدی نخریده‌اند، مدت نگهداری پلاک است.
سرهنگ محسن باسره در شهریور ۱۴۰۵ اعلام کرد که پلاک‌های فک‌شده بر اساس دستورالعمل‌های جدید، ۹ ماه در انبار نگهداری می‌شوند.
با این حال، نکته حقوقی مهمی وجود دارد.
در تبصره ماده ۵ آیین‌نامه راهنمایی و رانندگی، مدت حداکثر یک سال برای نگهداری پلاک پیش‌بینی شده است و پس از آن امکان اختصاص پلاک به متقاضی جدید با حفظ سوابق وجود دارد.
بنابراین، اعلام دوره ۹ماهه نگهداری را نباید بدون توضیح بیشتر، به معنای انتقال قطعی پلاک به شخص دیگر بلافاصله پس از پایان ماه نهم دانست.
تفاوت میان دوره نگهداری اجرایی و مهلت مقرر در متن آیین‌نامه، نیازمند شفاف‌سازی رسمی است.
هزینه وکالت تعویض پلاک خودرو در سال ۱۴۰۵ چقدر است؟
یکی از هزینه‌های مهم در معاملات خودرو، تنظیم وکالت‌نامه رسمی است؛ سندی که به خریدار یا نماینده قانونی اجازه می‌دهد در حدود اختیارات تعیین‌شده، مراحل تعویض پلاک را انجام دهد.
اعظم قویدل، سخنگوی سازمان ثبت اسناد و املاک کشور، در مهرماه ۱۴۰۵ جزئیات هزینه تنظیم وکالت‌نامه نقل‌وانتقال و تعویض پلاک خودرو را اعلام کرد.
بر اساس مثال ارائه‌شده از سوی او، هزینه‌ها به شرح زیر است:
|
نوع هزینه |
مبلغ (تومان) |
|---|---|
|
حق‌الثبت |
۳۰,۰۰۰ |
|
حق‌التحریر دفترخانه |
۶۷۵,۰۰۰ |
|
مالیات بر ارزش افزوده حق‌التحریر با نرخ اعلامی ۹ درصد |
۶۰,۷۵۰ |
|
صدور الکترونیکی سند |
۳۰,۰۰۰ |
|
هزینه اوراق |
۳۰,۰۰۰ |
|
مجموع |
۸۲۵,۷۵۰ |
این ارقام مطابق مثال اعلام‌شده از سوی سخنگوی سازمان ثبت است و نباید بدون بررسی تعرفه قابل اعمال و شرایط پرونده، مبلغ قطعی همه وکالت‌نامه‌ها تلقی شود.
نکته مهم اینکه مبلغ ۸۲۵ هزار و ۷۵۰ تومان تنها به اقلام هزینه تنظیم وکالت‌نامه مربوط است و شامل تمام هزینه‌های انتقال مالکیت خودرو نمی‌شود.
مالیات نقل‌وانتقال، عوارض مرتبط، بدهی‌های احتمالی خودرو و هزینه خدمات شماره‌گذاری باید جداگانه بررسی شوند.
همچنین تنظیم وکالت‌نامه برای تمام معاملات اجباری نیست؛ اگر خریدار و فروشنده شخصاً در مرکز تعویض پلاک حاضر شوند، معمولاً نیازی به پرداخت هزینه وکالت نخواهند داشت.
نحوه پرداخت هزینه‌های دفترخانه تغییر کرده است؟
سخنگوی سازمان ثبت اسناد تأکید کرده که هزینه‌های قانونی تنظیم اسناد رسمی باید از طریق دستگاه کارت‌خوان مستقر در دفترخانه و با کارت بانکی ذی‌نفع پرداخت شود.
پس از پرداخت و تأیید سند، پیامکی حاوی جزئیات مبالغ، شناسه و رمز تصدیق سند به متقاضی ارسال می‌شود.
همچنین اطلاعات هزینه‌ها باید به‌صورت تفکیکی در سند درج شود تا امکان بررسی مبلغ دریافتی وجود داشته باشد.
این سازوکار می‌تواند به شفافیت پرداخت‌ها و کاهش اختلاف میان مراجعان و دفاتر اسناد رسمی کمک کند.
تعویض پلاک سیار در کدام استان‌ها آغاز شده است؟
در کنار تغییرات شماره‌گذاری، پلیس راهور از آغاز طرح تعویض پلاک سیار در استان‌های هرمزگان و سیستان و بلوچستان خبر داده است.
بر اساس اظهارات سرهنگ محسن باسره در ۱۴ آبان ۱۴۰۵، در حال حاضر ۳۹ مرکز تعویض پلاک و ۳۱۸ دفتر خدمات خودرویی در سراسر کشور فعالیت دارند.
طرح تعویض پلاک سیار با هدف افزایش دسترسی شهروندان، به‌ویژه در استان‌های دارای مسافت‌های طولانی میان شهرها و مراکز خدماتی، اجرا می‌شود.
به گفته رئیس مرکز شماره‌گذاری پلیس راهور، در صورت موفقیت اجرای طرح در دو استان یادشده، امکان گسترش آن به سایر نقاط کشور نیز وجود خواهد داشت.
این طرح می‌تواند هزینه رفت‌وآمد و زمان مراجعه شهروندان را کاهش دهد؛ البته میزان موفقیت آن به تعداد واحدهای سیار، ظرفیت روزانه خدمات و نحوه نوبت‌دهی وابسته خواهد بود.
ثبت نشانی در سامانه املاک و اسکان؛ آیا برای تعویض پلاک اجباری است؟
یکی دیگر از الزامات قانونی شماره‌گذاری خودرو به ثبت محل سکونت مربوط می‌شود.
بر اساس بند ۷ تبصره ۸ ماده ۱۶۹ مکرر قانون مالیات‌های مستقیم، دستگاه‌های اجرایی مکلف‌اند خدماتی از جمله تعویض پلاک خودرو را بر اساس اطلاعات اقامتگاه اصلی ثبت‌شده در سامانه ملی املاک و اسکان ارائه کنند.
با این حال، درباره نحوه اجرای این الزام اختلاف‌هایی وجود داشته است.
رئیس پلیس راهور در آبان ۱۴۰۴ توضیح داده بود که صرف اطلاعات خوداظهاری سامانه املاک و اسکان برای احراز دقیق نشانی کافی نیست و پلیس از سازوکارهای احراز نشانی نیز استفاده می‌کند.
بنابراین ثبت اطلاعات در سامانه املاک و اسکان اهمیت قانونی دارد، اما متقاضیان باید وضعیت تأیید نشانی خود را در سامانه سخا نیز بررسی کنند.
نشانی‌های مرتبط عبارت‌اند از:
-
سامانه ملی املاک و اسکان: amlak.mrud.ir
-
سامانه خدمات انتظامی سخا: sakha.epolice.ir
-
سامانه نوبت‌دهی تعویض پلاک: nobat.epolice.ir
مدارک لازم برای تعویض پلاک خودرو در سال ۱۴۰۵
خریدار و فروشنده باید پیش از مراجعه به مراکز شماره‌گذاری از کامل بودن مدارک خود اطمینان حاصل کنند.
مهم‌ترین مدارک شامل مدارک هویتی معتبر طرفین، برگ سبز یا سند مالکیت خودرو، کارت خودرو، بیمه شخص ثالث معتبر، معاینه فنی برای خودروهای مشمول و مدارک مورد نیاز برای احراز نشانی خریدار است.
همچنین در صورت حضور نماینده قانونی، ارائه وکالت‌نامه معتبر ضروری خواهد بود.
تسویه خلافی و تعیین تکلیف مالیات و بدهی‌های قانونی نقل‌وانتقال نیز باید پیش از تکمیل فرآیند انجام شود.
لازم به ذکر است که مدارک مالکیت خودرو اصولاً متعلق به فروشنده است و خریدار برای ثبت مالکیت جدید، مدارک هویتی و اطلاعات اقامتگاه خود را ارائه می‌کند.
مراحل تعویض پلاک خودرو؛ از دریافت نوبت تا نصب پلاک
نخستین مرحله، دریافت نوبت اینترنتی از سامانه رسمی تعویض پلاک است.
پس از تعیین مرکز و زمان مراجعه، متقاضیان باید مدارک خود را آماده کرده و وضعیت بدهی‌های خودرو را بررسی کنند.
در روز مقرر، خودرو برای بازدید و تطبیق شماره شاسی، شماره موتور و اطلاعات مالکیت به مرکز معرفی می‌شود.
پس از تأیید مدارک و انجام مراحل قانونی، پلاک قبلی خودرو فک و پلاک متعلق به خریدار بر اساس مقررات شماره‌گذاری اختصاص داده می‌شود.
در نهایت، پلاک توسط عوامل مرکز نصب خواهد شد.
سرهنگ باسره در شهریور ۱۴۰۵ نیز بر ضرورت رعایت زمان نوبت اینترنتی تأکید کرده بود؛ زیرا مراجعه خارج از نوبت می‌تواند موجب اتلاف ظرفیت خدماتی مراکز و افزایش ازدحام شود.
جمع‌بندی؛ قبل از تعویض پلاک به چه نکاتی توجه کنیم؟
تغییرات جدید تعویض پلاک در سال ۱۴۰۵ نشان می‌دهد که استفاده مجدد از پلاک‌های فک‌شده، توسعه خدمات سیار و ثبت الکترونیکی اطلاعات در حال تبدیل شدن به بخش مهم‌تری از فرآیند شماره‌گذاری خودرو هستند.
در تهران، رویه جدید استفاده از پلاک قبلی می‌تواند هزینه چاپ پلاک و مراجعات اضافی را کاهش دهد؛ اما اجرای دقیق آن در تمام شرایط هنوز به شفاف‌سازی رسمی نیاز دارد.
همچنین اعلام دوره ۹ماهه نگهداری پلاک، نباید با از بین رفتن قطعی حق استفاده مالک پس از این مدت اشتباه گرفته شود.
از سوی دیگر، رقم ۸۲۵ هزار و ۷۵۰ تومان مربوط به مثال اعلامی هزینه تنظیم وکالت‌نامه است و هزینه کل تعویض پلاک خودرو محسوب نمی‌شود.
در نهایت، خریداران و فروشندگان بهتر است پیش از مراجعه، اطلاعات سکونتی، اعتبار مدارک، وضعیت پلاک قبلی، بدهی‌های خودرو و نوبت اینترنتی خود را بررسی کنند.
مهم‌ترین توصیه برای متقاضیان این است که پیش از مراجعه حضوری، آخرین دستورالعمل‌های پلیس راهور را ملاک قرار دهند؛ زیرا برخی جزئیات اجرایی شماره‌گذاری ممکن است با اطلاعات منتشرشده در سال‌های گذشته تفاوت داشته باشد.