انفجار ۱۵۶ هزار میلیارد تومانی معاملات بورس کالا؛ مس صدرنشین شد، سیمان رکورد حجم را شکست!

بازار فیزیکی بورس کالای ایران در دومین هفته مهرماه با افزایش قابل‌توجه فعالیت معاملاتی همراه شد.

بر اساس گزارش پایگاه خبری بازار سرمایه ایران، سنا، مجموع حجم معاملات در هفته منتهی به ۱۷ مهر حدود سه میلیون و ۴۵۴ هزار تن و ارزش آن نزدیک ۱۵۶ هزار میلیارد تومان بوده است.

این در حالی است که در هفته منتهی به ۱۰ مهر، دو میلیون و ۸۶۴ هزار و ۳۰۶ تن کالا به ارزش ۱۱۳ هزار و ۱۰۰ میلیارد تومان معامله شده بود.

در نتیجه، ارزش معاملات در یک هفته حدود ۴۲ هزار و ۹۰۰ میلیارد تومان افزایش پیدا کرده است.

حجم معاملات نیز نزدیک به ۵۹۰ هزار تن بیشتر شده که رشد تقریبی ۲۰.۶ درصدی را نشان می‌دهد.

البته باید توجه داشت افزایش ارزش معاملات می‌تواند حاصل رشد مقدار فروش، افزایش قیمت کالاها یا تغییر ترکیب محصولات معامله‌شده باشد. بنابراین نمی‌توان تمام رشد گردش مالی را مستقیماً به افزایش تقاضای مصرفی نسبت داد.

جدول ارزش معاملات بورس کالا در هفته منتهی به ۱۷ مهر ۱۴۰۵

بررسی آمار منتشرشده نشان می‌دهد محصولات فلزی و زنجیره فولاد بیشترین حضور را در رتبه‌های بالای جدول داشته‌اند.

مجموع ارزش معاملات این ۱۰ گروه کالایی به ۶۸ هزار و ۹۶ میلیارد تومان می‌رسد.

این رقم معادل حدود ۴۳.۷ درصد ارزش کل ۱۵۶ هزار میلیارد تومانی بازار فیزیکی است.

سه محصول نخست، یعنی مس، میلگرد و شمش بلوم نیز در مجموع بیش از ۴۰ هزار میلیارد تومان گردش مالی داشته‌اند.

این آمار نشان می‌دهد تمرکز معاملات روی چند کالای مهم صنعتی و معدنی همچنان بالاست.

چرا مس صدرنشین معاملات بورس کالا شد؟

مس با ارزش معاملات ۱۷ هزار و ۲۳۵ میلیارد تومان، بیشترین گردش مالی را در میان گروه‌های کالایی مورد بررسی ثبت کرد.

حجم معاملات این فلز در هفته گذشته پنج هزار و ۱۹۰ تن بوده است.

مقایسه ارزش و حجم معاملات نشان می‌دهد میانگین ارزش مبادله هر کیلوگرم مس، با تقسیم ارزش کل بر وزن معامله‌شده، حدود سه میلیون و ۳۲۰ هزار تومان محاسبه می‌شود.

این عدد میانگین وزنی معاملات گزارش‌شده است و نباید با قیمت قطعی یک گرید مشخص مس یا نرخ خرده‌فروشی اشتباه گرفته شود.

مس به دلیل استفاده در صنایع برق، تجهیزات صنعتی، کابل‌سازی و قطعات مختلف، یکی از فلزات راهبردی بازار کالایی محسوب می‌شود.

قیمت این محصول علاوه بر شرایط عرضه و تقاضای داخلی، به بازار جهانی فلزات و تغییرات نرخ ارز نیز حساس است.

با این حال، صدرنشینی مس از نظر ارزش معاملات الزاماً به معنای افزایش قیمت آن در طول هفته نیست؛ برای چنین نتیجه‌ای باید قیمت پایه، قیمت نهایی و حجم معاملات دوره‌های مختلف مقایسه شوند.

میلگرد و شمش بلوم؛ گردش مالی فولاد از ۲۳ هزار میلیارد تومان عبور کرد

در بخش فولاد، میلگرد با ثبت ۱۲ هزار و ۴۱۹ میلیارد تومان ارزش معاملات در رتبه دوم بازار قرار گرفت.

شمش بلوم نیز با ۱۰ هزار و ۵۷۵ میلیارد تومان سوم شد.

مجموع ارزش معاملات این دو محصول به ۲۲ هزار و ۹۹۴ میلیارد تومان رسید.

اهمیت این ارقام در آن است که میلگرد یکی از محصولات اصلی مورد استفاده در صنعت ساختمان است، در حالی که شمش بلوم به‌عنوان ماده اولیه در تولید انواع مقاطع فولادی کاربرد دارد.

حضور همزمان این دو محصول در رتبه‌های بالای جدول می‌تواند نشانه فعال بودن بخش‌های مختلف زنجیره تأمین فولاد باشد.

اما برای تشخیص اینکه رشد معاملات ناشی از افزایش مصرف واقعی ساختمان‌سازی بوده یا خرید موجودی توسط واحدهای تولیدی و تجاری، اطلاعات بیشتری لازم است.

برای مثال، افزایش خرید شمش لزوماً به معنی رونق فوری پروژه‌های ساختمانی نیست؛ زیرا بخشی از معاملات برای تأمین مواد اولیه تولید آینده انجام می‌شود.

جدول حجم معاملات؛ سیمان با اختلاف در صدر ایستاد

در حالی که مس بیشترین ارزش معاملات را ثبت کرده، سیمان از نظر وزن معامله‌شده صدرنشین بوده است.

حجم معاملات سیمان تقریباً ۳.۸ برابر گندله سنگ‌آهن، دومین محصول پرحجم هفته، بوده است.

همچنین وزن سیمان معامله‌شده بیش از ۲۵۲ برابر حجم معاملات مس بوده، اما ارزش معاملات مس حدود ۳.۴ برابر سیمان ثبت شده است.

این تفاوت، یکی از ویژگی‌های اصلی بازار کالاهای پایه را نشان می‌دهد: محصولی با قیمت واحد بالا می‌تواند با حجم کمتر، گردش مالی بیشتری ایجاد کند.

قیمت سیمان در بورس کالا چه تغییری کرده است؟

سیمان با یک میلیون و ۳۱۱ هزار و ۳۸۶ تن معامله و ارزش پنج هزار و ۹۶ میلیارد تومان، یکی از مهم‌ترین محصولات هفته بود.

با تقسیم ارزش معاملات بر حجم، میانگین ارزش هر تن سیمان حدود سه میلیون و ۸۸۶ هزار تومان و میانگین هر کیلوگرم حدود سه هزار و ۸۸۶ تومان محاسبه می‌شود.

این میانگین، قیمت فروش یک کیسه مشخص سیمان در بازار خرده‌فروشی نیست؛ زیرا انواع سیمان با مشخصات و شرایط عرضه متفاوت در بورس کالا معامله می‌شوند.

در هفته منتهی به ۱۰ مهر نیز حدود یک میلیون و ۲۹۰ هزار و ۸۵۸ تن سیمان به ارزش تقریبی چهار هزار و ۹۰۰ میلیارد تومان در تالار سیمان معامله شده بود.

مقایسه این دو گزارش نشان می‌دهد حجم اعلامی سیمان حدود ۲۰ هزار و ۵۲۸ تن افزایش یافته است؛ رقمی نزدیک به ۱.۶ درصد.

ارزش معاملات نیز بر مبنای رقم تقریبی هفته قبل حدود چهار درصد بیشتر بوده است.

البته برای مقایسه کاملاً دقیق باید مطمئن بود هر دو گزارش محدوده یکسانی از معاملات سیمان را پوشش می‌دهند.

آهن اسفنجی و گندله؛ زنجیره معدن همچنان فعال است

در کنار میلگرد و شمش، آهن اسفنجی با ارزش معاملات شش هزار و ۴۸۵ میلیارد تومان یکی دیگر از محصولات مهم هفته بوده است.

حجم معاملات این محصول به ۱۲۰ هزار و ۵۰۰ تن رسید.

گندله سنگ‌آهن نیز با ۳۴۳ هزار تن معامله، ارزش پنج هزار و ۳۹۲ میلیارد تومان را ثبت کرد.

کنسانتره سنگ‌آهن نیز با حجم ۱۷۲ هزار و ۶۰۰ تن و ارزش دو هزار و ۳۱۱ میلیارد تومان در جمع محصولات پرمعامله قرار گرفت.

مجموع حجم معاملات گندله و کنسانتره به ۵۱۵ هزار و ۶۰۰ تن رسید.

این آمار نشان می‌دهد بخش بالادستی زنجیره فولاد، شامل استخراج و فرآوری سنگ‌آهن، در کنار تولید محصولات نهایی فعالیت قابل‌توجهی داشته است.

با این حال، افزایش گردش مالی در زنجیره معدنی به‌تنهایی نشان‌دهنده رشد تولید نهایی فولاد نیست.

میزان مصرف برق و گاز واحدهای صنعتی، ظرفیت تولید و موجودی انبارها نیز برای ارزیابی وضعیت واقعی صنعت اهمیت دارد.

زنجیره فولاد چه سهمی از معاملات داشت؟

اگر ارزش معاملات میلگرد، شمش بلوم، آهن اسفنجی، ورق گرم و سایر ورق‌های فولادی را با یکدیگر جمع کنیم، رقمی حدود ۳۳ هزار و ۴۳۶ میلیارد تومان به دست می‌آید.

این پنج گروه به‌تنهایی معادل حدود ۲۱.۴ درصد کل ارزش اعلام‌شده بازار فیزیکی را تشکیل می‌دهند.

افزودن گندله و کنسانتره سنگ‌آهن، ارزش این مجموعه صنعتی و معدنی را به حدود ۴۱ هزار و ۱۳۹ میلیارد تومان می‌رساند.

این ارقام نشان‌دهنده جایگاه مهم فولاد و معدن در بورس کالاست.

با وجود این، نباید ارزش معاملات را با سودآوری شرکت‌ها یکسان دانست.

افزایش فروش می‌تواند درآمد شرکت را بیشتر کند، اما میزان سود نهایی به هزینه مواد اولیه، انرژی، حمل‌ونقل و سایر هزینه‌های تولید وابسته است.

رقابت آلومینیوم، روی و مولیبدن در بازار فلزات

در بازار فلزات پایه، پس از مس، آلومینیوم با چهار هزار و ۶۲۶ میلیارد تومان ارزش معاملات قرار گرفته است.

حجم معامله آلومینیوم ۹ هزار و ۱۵۰ تن و ارزش معاملات شمش روی نیز ۵۸۶ میلیارد تومان بوده است.

در گروه محصولات خاص، سولفور مولیبدن با هزار و ۳۴۷ میلیارد تومان و اکسید مولیبدن با ۸۸۴ میلیارد تومان ارزش معاملات حضور داشته‌اند.

این محصولات اگرچه از نظر حجم در مقایسه با سیمان یا سنگ‌آهن بسیار کوچک‌تر هستند، به دلیل ارزش بالاتر و کاربرد تخصصی در صنایع مختلف، گردش مالی قابل‌توجهی ایجاد می‌کنند.

تیشو نیز با ۶۹ میلیارد تومان ارزش و ۲۴۷ تن حجم معامله، از دیگر محصولات ثبت‌شده در آمار هفتگی بوده است.

رشد معاملات بورس کالا چه پیامی برای قیمت میلگرد و سیمان دارد؟

افزایش ارزش و حجم معاملات بورس کالا می‌تواند برای فعالان بازار آهن و مصالح ساختمانی مهم باشد.

اگر رشد تقاضا در بورس کالا با افزایش سفارش واقعی پروژه‌های ساختمانی همراه شود، ممکن است به تقویت فروش تولیدکنندگان منجر شود.

اما اگر افزایش معاملات بیشتر ناشی از خرید برای انبار، تغییر قیمت پایه یا نگرانی درباره هزینه تأمین آینده باشد، نمی‌توان آن را نشانه قطعی رونق ساخت‌وساز دانست.

برای بررسی آینده قیمت میلگرد و سیمان باید علاوه بر ارزش معاملات، نسبت حجم تقاضا به عرضه، میزان رقابت قیمتی و تغییر قیمت تسویه را نیز در نظر گرفت.

بنابراین رشد معاملات هفته منتهی به ۱۷ مهر، خبر مهمی برای بازار محصولات صنعتی است؛ اما به‌تنهایی افزایش قیمت مصالح ساختمانی در هفته آینده را اثبات نمی‌کند.

پیش‌بینی معاملات بورس کالا در هفته سوم مهر ۱۴۰۵

با توجه به عملکرد اخیر، سه سناریو برای معاملات هفته پیش رو قابل تصور است.

در سناریوی نخست، اگر عرضه محصولات صنعتی در سطح مناسب باقی بماند و تقاضای واحدهای تولیدی ادامه پیدا کند، احتمال حفظ گردش مالی بالا وجود دارد.

در سناریوی دوم، افزایش موجودی خریداران یا کاهش سفارش‌ها می‌تواند حجم معاملات بعضی محصولات را محدود کند.

در سناریوی سوم، تغییر نرخ ارز، قیمت‌های جهانی فلزات یا هزینه‌های تولید ممکن است ارزش ریالی معاملات را حتی بدون افزایش محسوس حجم، جابه‌جا کند.

برای ارزیابی دقیق‌تر باید گزارش‌های روزانه بورس کالا و میزان رقابت بر سر هر محصول بررسی شود.

جمع‌بندی؛ مس قهرمان ارزش، سیمان پادشاه حجم معاملات

بازار فیزیکی بورس کالای ایران در هفته منتهی به ۱۷ مهر ۱۴۰۵، با گردش مالی حدود ۱۵۶ هزار میلیارد تومان و معامله بیش از ۳.۴۵ میلیون تن کالا، هفته‌ای پرحجم و پرارزش را پشت سر گذاشت.

مس با ارزش معاملات ۱۷ هزار و ۲۳۵ میلیارد تومان صدرنشین شد و میلگرد و شمش بلوم در رتبه‌های بعدی قرار گرفتند.

در سوی دیگر، سیمان با معامله بیش از ۱.۳ میلیون تن، بار دیگر جایگاه نخست خود را در جدول حجم معاملات حفظ کرد.

نکته مهم‌تر، رشد حدود ۳۸ درصدی ارزش و ۲۱ درصدی حجم کل معاملات نسبت به هفته قبل است؛ ارقامی که از افزایش فعالیت بازار حکایت دارند، اما برای تشخیص میزان رونق واقعی تولید و تقاضای مصرفی، به بررسی تغییر قیمت‌ها و ترکیب معاملات نیاز دارند.

در مجموع، زنجیره فولاد، معدن و فلزات پایه همچنان نقش مهمی در گردش مالی بورس کالا دارند و نتیجه معاملات هفته‌های آینده می‌تواند تصویری روشن‌تر از وضعیت صنایع کشور در پاییز ۱۴۰۵ ارائه کند.