قیمت دلار امروز ۱۴ مهر ۱۴۰۵؛ دلار روی ۲۶۸ هزار تومان قفل شد | ادعای حباب ۲۰ درصدی چقدر جدی است؟
قیمت دلار در معاملات امروز تا زمان تنظیم گزارش روی ۲۶۸ هزار تومان قرار دارد و نسبت به نرخ پایانی دوشنبه تغییر محسوسی نشان نمیدهد.
دادههای بازار صبح سهشنبه نیز نرخهایی نزدیک به این محدوده را ثبت کردهاند. یک گزارش بازار، دلار را پیش از آغاز معاملات در حدود ۲۶۸ هزار و ۷۰۰ تومان قرار داده و نشان میدهد ارز آمریکا طی یک هفته اخیر نزدیک به شش درصد رشد کرده است.
یورو نیز امروز با حدود یک هزار تومان افزایش در محدوده ۳۰۱ هزار تومان قرار گرفته است.
| ارز | قیمت امروز |
|---|---|
| دلار آزاد | ۲۶۸٬۰۰۰ تومان |
| یورو آزاد | ۳۰۱٬۰۰۰ تومان |
| دلار توافقی – فروش | ۱۷۶٬۸۱۰ تومان |
| دلار توافقی – خرید | ۱۷۵٬۲۱۹ تومان |
قیمت دلار توافقی نیز امروز ۵۲۹ تومان افزایش داشته، اما همچنان در همان کانال قبلی باقی مانده است.
چرا دلار پس از جهشهای اخیر متوقف شد؟
مهمترین ویژگی بازار امروز، کاهش هیجان معاملات است.
دلار طی روزهای گذشته از سطوح بسیار پایینتر به حوالی ۲۷۰ هزار تومان رسید و حتی در برخی تابلوهای معاملاتی نرخهای بالاتر از این مرز نیز دیده شد. اما بازار نتوانست برای مدت طولانی بالای محدوده ۲۷۰ تا ۲۷۲ هزار تومان تثبیت شود.
دوشنبه نیز منابع مختلف نرخهایی در محدوده ۲۶۸ تا ۲۷۰ هزار تومان ثبت کردند؛ بهطوریکه در برخی تابلوها نرخ حدود ۲۶۸ هزار و ۹۷۰ تومان و در برخی ساعات قیمتهای بالاتر گزارش شد.
این رفتار نشان میدهد محدوده ۲۷۰ هزار تومان فعلاً به یک مرز روانی مهم تبدیل شده است.
خریداران در قیمتهای بالاتر محتاطتر شدهاند و فروشندگان نیز هنوز حاضر نیستند با قدرت وارد سمت عرضه شوند؛ در نتیجه بازار در یک وضعیت انتظار قرار گرفته است.
ادعای دلار ۲۰ درصد بالاتر از ارزش واقعی چقدر معتبر است؟
در بازار امروز این دیدگاه مطرح شده که نرخ دلار بیش از ۲۰ درصد از ارزش واقعی خود فاصله گرفته است و در صورت کاهش ریسک سیاسی امکان اصلاح سریع وجود دارد.
اما عبارت «ارزش واقعی دلار» نیاز به احتیاط دارد.
برای ارز میتوان نرخهای تعادلی متفاوتی بر اساس تورم داخلی و خارجی، رشد نقدینگی، تراز تجاری، درآمد نفتی، خروج سرمایه و ریسک سیاسی محاسبه کرد. تغییر فرضهای مدل نیز میتواند نرخ نهایی را به شکل محسوسی تغییر دهد.
بنابراین هیچ نرخ واحدی وجود ندارد که بتوان با قطعیت گفت دلار دقیقاً «۲۰ درصد حباب» دارد.
با این حال، بانک مرکزی نیز معتقد است بخشی از رشد اخیر دلار فراتر از متغیرهای تورمی بوده است. مهدی دارابی، دستیار رئیسکل بانک مرکزی در امور ارزی، افزایش تقاضای احتیاطی، سفتهبازی، تأخیر در ورود کالا و تأخیر در بازگشت ارز صادراتی را از عواملی دانسته که موجب شده رشد ارز از تورم جلو بزند.
پس میتوان از وجود پرمیوم ریسک و تقاضای احتیاطی در نرخ امروز سخن گفت، اما اندازه دقیق آن قابل اثبات نیست.
شکاف عجیب دلار آزاد و دلار توافقی
یکی دیگر از ویژگیهای مهم بازار، فاصله بسیار بزرگ بازار آزاد و نرخ توافقی است.
دلار توافقی در سمت فروش امروز ۱۷۶ هزار و ۸۱۰ تومان قیمت دارد، در حالی که دلار آزاد حدود ۲۶۸ هزار تومان است.
فاصله اسمی این دو نرخ به بیش از ۹۱ هزار تومان در هر دلار میرسد. البته مقایسه این دو نرخ باید با احتیاط انجام شود، زیرا کارکرد، بازار هدف و شرایط دسترسی آنها یکسان نیست.
با این حال ادامه چنین شکافی نشان میدهد بازار آزاد تحت تأثیر عواملی قرار دارد که در نرخهای رسمی به همان شدت منعکس نمیشوند؛ بهویژه ریسک سیاسی، تقاضای حفظ ارزش دارایی و محدودیتهای انتقال سرمایه.
عرضه دو میلیارد دلاری بانک مرکزی چه اثری گذاشت؟
بازارساز طی روزهای اخیر سیاست افزایش عرضه را وارد مرحله تازهای کرده است.
بانک مرکزی از ۱۱ مهر فروش ارز به اشخاص حقیقی را از طریق شعب منتخب بانکها آغاز کرد. طبق اطلاعیه رسمی، افراد بالای ۱۸ سال میتوانند تا سقف ۱۰ هزار دلار ارز تهیه کنند و برنامه بانک مرکزی ظرفیت عرضه تا دو میلیارد دلار اسکناس را در نظر گرفته است؛ مرحله نخست نیز یک میلیارد دلار اعلام شده است.
در روزهای نخست اجرای برنامه، نرخ فروش دلار در شعب منتخب حدود ۲۵۷ هزار تومان گزارش شد و همین اختلاف با بازار آزاد باعث افزایش مراجعه متقاضیان شد.
اثر اولیه طرح را میتوان بیشتر در کاهش شتاب رشد دید تا سقوط قیمت.
دلار پس از لمس محدودههای بالای ۲۷۰ هزار تومان نتوانسته موج جدید و پرقدرتی تشکیل دهد؛ اما از سوی دیگر عرضه بانک مرکزی نیز تا این مرحله نتوانسته نرخ آزاد را به شکل محسوسی پایین بیاورد.
به همین دلیل موفقیت سیاست جدید بیش از آنکه به عدد اسمی «دو میلیارد دلار» وابسته باشد، به حجم واقعی ارز فروختهشده، استمرار عرضه و میزان دسترسی متقاضیان بستگی دارد.
ریسک سیاسی هنوز از بازار خارج نشده است
عامل مهم دیگر، وضعیت سیاست خارجی است.
آخرین گزارشهای رویترز نشان میدهد تهران و واشنگتن هنوز درباره چارچوب پایان تنشها اختلاف قابل توجهی دارند و مسیر دیپلماتیک با وجود ادامه میانجیگریها به توافق نهایی نرسیده است. ایران در روزهای اخیر بر شروط خود برای بازگشایی کامل تنگه هرمز تأکید کرده و همزمان گفته در صورت انتخاب مسیر نظامی از سوی آمریکا آماده پاسخ است.
از طرف دیگر، وزارت خزانهداری آمریکا روز پنجم اکتبر هشدار تازهای درباره امکان تحریم موسسات مالی خارجی طرف معامله با ایران صادر کرده است. این موضوع نشان میدهد ریسک محدودیتهای مالی نیز همچنان وجود دارد.
بنابراین ریسک سیاسی در بازار ارز دوطرفه است.
خبر معتبر از پیشرفت دیپلماسی میتواند بخشی از تقاضای احتیاطی را تخلیه کند؛ اما خبر منفی یا تشدید محدودیتهای مالی نیز میتواند دوباره خریداران را فعال کند.
آیا دلار میتواند ناگهان سقوط کند؟
تجربه دورههای قبلی نشان میدهد کاهش ریسک سیاسی میتواند نرخ ارز را سریعتر از حالت عادی پایین بیاورد.
بانک مرکزی نیز در تحلیل شرایط فعلی به تجربه سالهای ۱۳۹۷ و ۱۳۹۹ اشاره کرده است؛ دورههایی که پس از جهش ناشی از تقاضای احتیاطی و انتظارات سیاسی، با فروکش کردن التهاب بخشی از افزایش نرخ تخلیه شد.
اما استفاده از این تجربه برای پیشبینی کاهش حتمی ۲۰ درصدی دلار درست نیست.
ساختار نقدینگی، تورم، تحریمها، تجارت خارجی و شرایط سیاسی امروز با سالهای قبل یکسان نیست. بنابراین ممکن است پرمیوم سیاسی دلار تخلیه شود، اما میزان آن از پیش مشخص نیست.
در نتیجه بهتر است بهجای پیشبینی عددی یک سقوط سنگین، محدودههای قیمتی و محرکهای آنها بررسی شود.
پیشبینی قیمت دلار؛ ۲۶۵ و ۲۷۰ هزار تومان دو مرز اصلی بازار
در شرایط فعلی، محدوده ۲۶۵ هزار تومان نخستین حمایت مهم دلار به شمار میرود.
بازار طی چند روز اخیر پس از عقبنشینی از سقفها در حوالی این سطح خریدار پیدا کرده است. اگر دلار به زیر ۲۶۵ هزار تومان برود و همزمان خبر سیاسی مثبت یا افزایش محسوس عرضه منتشر شود، احتمال حرکت به سمت محدودههای پایینتر افزایش خواهد یافت.
در طرف مقابل، ۲۷۰ تا ۲۷۲ هزار تومان منطقه مقاومت فعلی بازار است.
عبور پایدار از این محدوده نیازمند افزایش دوباره تقاضا یا یک محرک سیاسی و اقتصادی منفی است. تجربه معاملات اخیر نیز نشان داده دلار پس از ورود به این منطقه با فشار عرضه و احتیاط خریداران مواجه شده است.
بنابراین بازار فعلاً میان حمایت ۲۶۵ و مقاومت ۲۷۰ تا ۲۷۲ هزار تومان گرفتار است.
دلار ۲۶۸ هزار تومانی در انتظار یک خبر بزرگ
جمعبندی معاملات سهشنبه نشان میدهد بازار ارز پس از چند روز پرتنش وارد مرحلهای از توقف شده است.
دلار روی ۲۶۸ هزار تومان مانده، یورو به ۳۰۱ هزار تومان رسیده و نرخ فروش دلار توافقی نیز با افزایش ۵۲۹ تومانی در ۱۷۶ هزار و ۸۱۰ تومان قرار گرفته است.
همزمان بانک مرکزی عرضه اسکناس را افزایش داده و فروش تا سقف ۱۰ هزار دلار برای اشخاص حقیقی را در شبکه بانکی فعال کرده است؛ سیاستی که فعلاً بیشتر سرعت صعود را کاهش داده تا اینکه روند بازار را کاملاً معکوس کند.
در سوی دیگر، وضعیت دیپلماسی هنوز تعیین تکلیف نشده و فشارهای مالی خارجی نیز کاملاً فروکش نکرده است.
به همین دلیل، سکون امروز را نمیتوان نشانه قطعی پایان موج صعودی دانست.
بازار در محدوده ۲۶۸ هزار تومان منتظر یک محرک تازه است؛ خبر سیاسی مثبت میتواند پرمیوم ریسک را کاهش دهد و دلار را به سمت حمایتهای پایینتر ببرد، در حالی که افزایش تنش میتواند بار دیگر مرز ۲۷۰ هزار تومان را در معرض آزمون قرار دهد.
فعلاً مهمترین پیام معاملات ۱۴ مهر این است: خریدار و فروشنده هر دو محتاط شدهاند و دلار پس از جهش سنگین هفته گذشته، برای حرکت بعدی منتظر خبر است.