پیش بینی بورس فردا سه‌شنبه ۱۴ مهر ۱۴۰۵؛ فنر شاخص آماده رها شدن است؟ دو ریسک بزرگ مقابل صعود بازار
شروع معاملات دوشنبه چندان امیدوارکننده نبود. فضای منفی روز قبل، ابهام پیرامون پالایشگاه‌ها و نگرانی معامله‌گران از تصمیمات سیاست‌گذار باعث شد فشار فروش در دقایق نخست به‌طور محسوسی افزایش پیدا کند و شاخص کل در مقطعی حدود ۸۰ تا ۹۰ هزار واحد افت کند.
اما این وضعیت دوام نیاورد. در ادامه معاملات، تقاضا وارد بازار شد و بخش بزرگی از نمادهایی که در محدوده منفی معامله می‌شدند تغییر مسیر دادند. نتیجه این چرخش، جبران کامل افت اولیه و بسته شدن شاخص کل در محدوده مثبت بود.
شاخص کل با رشد حدود ۶ هزار و ۸۴۰ واحدی، معادل ۰.۰۹ درصد، به محدوده ۷ میلیون و ۷۹۰ هزار واحد رسید. شاخص هم‌وزن نیز حدود ۲ هزار و ۶۸۹ واحد رشد کرد و در محدوده ۲ میلیون و ۶۵ هزار واحد قرار گرفت. گزارش‌های پایان بازار همچنین نشان می‌دهند نزدیک به ۵۹ درصد نمادها معاملات را در محدوده مثبت به پایان رساندند.
این آمار یک نکته مهم دارد؛ بازگشت بازار صرفاً حاصل رشد چند سهم شاخص‌ساز نبود و بخشی از سهام کوچک و متوسط نیز در نیمه دوم معاملات با بهبود تقاضا مواجه شدند.
ارزش معاملات ۴۳ همت؛ پول هنوز از بورس خارج نشده است
یکی از مهم‌ترین متغیرهای معاملات امروز، ارزش بالای دادوستدها بود.
بررسی معاملات سهام، حق‌تقدم و صندوق‌های سهامی نشان می‌دهد حدود ۹۱ میلیارد سهم معامله شد و ارزش معاملات این بخش به حدود ۴۳ هزار و ۲۱۷ میلیارد تومان رسید. آمار یک کارگزاری نیز ارزش معاملات خرد را حدود ۴۲.۶ همت اعلام کرده است؛ تفاوت جزئی ارقام به دامنه دارایی‌های محاسبه‌شده مربوط می‌شود.
در بازاری که شاخص کل در ارتفاع نزدیک به ۷.۸ میلیون واحد قرار گرفته، ماندگاری ارزش معاملات در چنین سطوحی اهمیت زیادی دارد. افت ارزش معاملات معمولاً یکی از نخستین نشانه‌های کاهش انگیزه خریداران و ورود بازار به رکود است، اما فعلاً چنین اتفاقی به شکل جدی مشاهده نمی‌شود.
البته همه داده‌ها صعودی نیستند. سرانه فروش حقیقی در معاملات امروز حدود ۱۰۰ میلیون تومان و سرانه خرید حدود ۹۱ میلیون تومان گزارش شده است؛ بنابراین فروشندگان هنوز از نظر اندازه سفارش دست بالاتر را داشته‌اند.
به بیان ساده، پول در بازار هست، اما خریدار دیگر مانند هفته‌های آغاز موج صعودی بدون محاسبه ریسک خرید نمی‌کند.
ترس اصلی بورس چیست؟ ماجرای پالایشی‌ها بازار را حساس کرد
بخش مهمی از احتیاط معامله‌گران به اتفاقات صنعت پالایش برمی‌گردد.
در ۱۱ مهر معاملات پنج نماد شپنا، شبندر، شتران، شبریز و شراز تأیید نشد و نمادهای مزبور در وضعیت تعلیق قرار گرفتند. طبق اطلاعیه‌های منتشرشده، تعلیق می‌تواند حداکثر تا ۲۲ مهر ادامه داشته باشد و بازگشایی آنها به افشای آخرین وضعیت تصمیم‌گیری درباره دستورالعمل قیمت‌گذاری نفت خام و فرآورده‌های نفتی وابسته شده است.
در عین حال، شایعاتی درباره محدودیت کرک‌اسپرد پالایشگاه‌ها مطرح شد، اما تا زمان انتشار اطلاعیه مورد استناد، دستورالعمل رسمی در این خصوص اعلام نشده بود و مسئول مالی پالایش نفت اصفهان نیز گفته بود فرمول فعلی خوراک و فرآورده‌ها هنوز تغییر نکرده است.
بنابراین مسئله بازار فقط کاهش یا افزایش سود پنج پالایشگاه نیست؛ نگرانی بزرگ‌تر، ریسک پیش‌بینی‌ناپذیری مقررات است.
چرا نرخ خوراک برای کل بورس مهم شده است؟
بازار سرمایه شرکت‌ها را براساس سود آینده قیمت‌گذاری می‌کند. برای محاسبه سود آینده نیز سرمایه‌گذار باید تا حد قابل قبولی هزینه خوراک، قیمت فروش، نرخ ارز و مقررات اثرگذار بر فعالیت شرکت را تخمین بزند.
اگر فرمول قیمت‌گذاری ناگهان تغییر کند یا بازار نداند تصمیم جدید از چه تاریخی اجرایی می‌شود، محاسبه سود شرکت دشوارتر خواهد شد. نتیجه طبیعی چنین وضعیتی افزایش «صرف ریسک» است؛ یعنی معامله‌گر حاضر نیست برای سودی که نسبت به آن اطمینان ندارد، همان ضریب قیمتی گذشته را پرداخت کند.
تسنیم نیز در گزارشی درباره حواشی اخیر تأکید کرده است که بازگشایی پالایشی‌ها به روشن شدن تصمیم درباره قیمت‌گذاری نفت خام و فرآورده‌ها گره خورده و ابهام در مقررات می‌تواند ریسک تصمیم‌گیری در بازار سرمایه را افزایش دهد.
به همین دلیل، واکنش بازار به موضوع پالایشگاه‌ها فراتر از وزن این گروه در شاخص است. فعالان بورس اکنون می‌پرسند: آیا تغییرات مشابه می‌تواند در پتروشیمی، فولاد، سیمان یا دیگر صنایع انرژی‌بر نیز تکرار شود؟
بورس هنوز ظرفیت صعود دارد؟
بازار طی هفته‌های گذشته مسیر بسیار قدرتمندی را طی کرده و شاخص کل به محدوده‌های تاریخی بالایی رسیده است. همین رشد سریع باعث می‌شود انتظار صعود یک‌طرفه و بدون اصلاح چندان منطقی نباشد.
در چنین ارتفاعی بخشی از معامله‌گران کوتاه‌مدت طبیعی است که به شناسایی سود فکر کنند. بنابراین هر موج صعودی جدید احتمالاً با عرضه سهامدارانی همراه خواهد شد که در قیمت‌های پایین‌تر خرید کرده‌اند.
اما معاملات ۱۳ مهر یک تفاوت مهم را آشکار کرد؛ بازار بعد از افت سنگین ابتدای روز توانست تقاضای تازه جذب کند. اینکه شاخص از یک افت چند ده هزار واحدی به رشد مثبت برسد و همزمان شاخص هم‌وزن نیز سبز شود، نشان می‌دهد هنوز بخش قابل‌توجهی از معامله‌گران اصلاح قیمت را فرصت خرید تلقی می‌کنند.
در روز یکشنبه نیز با وجود افت ۲۴ هزار و ۷۰۰ واحدی شاخص، ارزش معاملات خرد حدود ۵۱.۴ همت بود؛ یعنی حتی در روز منفی نیز گردش نقدینگی در سطح بالایی قرار داشت.
دو ریسک بزرگ مقابل فنر بورس
در حال حاضر دو عامل می‌تواند مانع شکل‌گیری موج صعودی قدرتمند بعدی شود.
نخست، ریسک‌های سیاسی و سیستماتیک است. بازار سرمایه در دوره‌های افزایش تنش سیاسی معمولاً با افزایش احتیاط سرمایه‌گذاران مواجه می‌شود و بخشی از نقدینگی به سمت دارایی‌های امن‌تر حرکت می‌کند.
دوم، ریسک تصمیمات اقتصادی و قیمت‌گذاری دستوری است. حتی اگر فضای سیاسی آرام بماند، تغییر ناگهانی فرمول خوراک، نرخ انرژی یا قیمت محصولات می‌تواند سود پیش‌بینی‌شده شرکت‌ها را تغییر دهد.
در مقابل، انتشار یک دستورالعمل شفاف و قابل پیش‌بینی درباره پالایشگاه‌ها می‌تواند بخشی از فشار روانی بازار را کاهش دهد. بازار لزوماً به دنبال پایین‌ترین نرخ خوراک نیست؛ آنچه سرمایه‌گذار بیش از هر چیز نیاز دارد، امکان پیش‌بینی است.
پیش‌بینی بورس فردا سه‌شنبه ۱۴ مهر ۱۴۰۵
با کنار هم قرار دادن داده‌های امروز، سناریوی پایه برای معاملات سه‌شنبه تعادل متمایل به مثبت است، اما احتمال نوسان شدید همچنان بالاست.
در صورتی که تا پیش از آغاز معاملات خبر منفی تازه‌ای درباره پالایشگاه‌ها، نرخ خوراک یا فضای سیاسی منتشر نشود، تقاضایی که در نیمه دوم معاملات دوشنبه شکل گرفت می‌تواند به بازار فردا منتقل شود. رفتار امروز شاخص نیز از نظر تکنیکال مورد توجه تحلیلگران قرار گرفته و برخی کارشناسان تداوم شرایط فعلی را در نبود خبر اثرگذار محتمل می‌دانند.
با این حال، شاخص کل در محدوده ۷.۷ تا ۷.۸ میلیون واحد قرار دارد و بعد از رشد سنگین هفته‌های گذشته، عرضه سهامداران کوتاه‌مدت همچنان می‌تواند مانع از صعود سریع شود.
در سناریوی مثبت، تثبیت تقاضا و روشن‌تر شدن وضعیت قیمت‌گذاری پالایشگاه‌ها می‌تواند بار دیگر شاخص را به سمت سقف‌های اخیر سوق دهد. در سناریوی منفی، انتشار خبر تازه درباره افزایش هزینه صنایع یا تشدید ریسک‌های سیاسی احتمالاً دوباره فروشندگان را فعال خواهد کرد.
در مجموع، بورس برای جهش بعدی با کمبود نقدینگی روبه‌رو نیست؛ مشکل اصلی بازار در حال حاضر کمبود اطمینان است. ارزش معاملات بیش از ۴۳ همت و بازگشت شاخص از افت سنگین امروز نشان می‌دهد خریدار همچنان حضور دارد. اگر سیاست‌گذار بتواند بخشی از ابهامات مربوط به قیمت‌گذاری را برطرف کند و شوک سیاسی تازه‌ای نیز به بازار وارد نشود، «فنر بورس» ظرفیت آزاد شدن دارد؛ اما تا آن زمان، مسیر محتمل‌تر حرکت نوسانی با تمایل مثبت و دست‌به‌دست شدن سهام میان خریداران و فروشندگان خواهد بود.