مرحله ششم کارت امید مادر شارژ شد؛ واریز ۲ میلیون تومان برای ۴۰۸ هزار کودک + شرایط و استعلام
مرحله تازه اجرای یکی از مهم‌ترین طرح‌های حمایتی حوزه جمعیت آغاز شده است. یعقوب اندایش، معاون رفاه و امور اقتصادی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی اعلام کرده است که از ۱۲ مهرماه، مرحله ششم کارت امید مادر برای ۴۰۸ هزار و ۸۱۰ کودک متولدشده از ابتدای فروردین تا پایان شهریور ۱۴۰۵ به حساب مادران آنها اختصاص پیدا می‌کند.
مبلغ اعتبار این مرحله به ازای هر کودک ۲ میلیون تومان است و امکان مصرف آن در فروشگاه‌های کالابرگی و داروخانه‌های طرف قرارداد وجود دارد. گزارش‌های منتشرشده در روز دوشنبه ۱۳ مهر نیز آغاز واریز این مرحله را تأیید می‌کنند.
اگر تعداد ۴۰۸ هزار و ۸۱۰ کودک مشمول را در اعتبار دو میلیون تومانی ضرب کنیم، ارزش اسمی اعتبار اختصاص‌یافته در این مرحله به حدود ۸۱۷ میلیارد و ۶۲۰ میلیون تومان می‌رسد؛ رقمی که نشان می‌دهد کارت امید مادر به تدریج در حال تبدیل شدن به یکی از طرح‌های پرحجم حمایتی مرتبط با تولد فرزند است.
مبلغ کارت امید مادر در مهر ۱۴۰۵ چقدر است؟
مبلغ فعلی کارت امید مادر ماهانه دو میلیون تومان برای هر کودک است. این حمایت از ماه تولد کودک برقرار می‌شود و بر اساس سازوکار اعلام‌شده، تا پایان دو سالگی کودک ادامه خواهد داشت؛ بنابراین اگر مبلغ در طول ۲۴ ماه تغییر نکند، مجموع اعتبار اسمی یک کودک در کل دوره می‌تواند به ۴۸ میلیون تومان برسد.
البته این مبلغ به حساب مادر به شکل پول نقد قابل برداشت واریز نمی‌شود. کارت امید مادر در واقع یک اعتبار خرید هدفمند در بستر کالابرگ الکترونیکی است و خانواده فقط می‌تواند آن را برای کالاهای مشخص‌شده در شبکه پذیرندگان طرح هزینه کند.
این تفاوت اهمیت زیادی دارد؛ زیرا دولت با این شیوه تلاش کرده منابع طرح مستقیماً به سمت هزینه‌های تغذیه، سلامت و نگهداری کودک هدایت شود و امکان مصرف اعتبار برای مصارف غیرمرتبط محدود بماند.
آیا مبلغ کارت امید مادر افزایش پیدا می‌کند؟
همزمان با مرحله ششم، یک خبر مهم دیگر نیز درباره مبلغ این حمایت منتشر شده است. مرضیه وحید دستجردی، دبیر ستاد ملی جمعیت، اعلام کرده پیشنهاد افزایش مبلغ کارت امید مادر مطرح شده، اما به دلیل پیش‌بینی نشدن منابع و اعتبارات لازم، با آن موافقت نشده است.
بر این اساس، تا پایان سال ۱۴۰۵ مبلغ کارت امید مادر افزایش پیدا نمی‌کند و همان رقم ماهانه دو میلیون تومان ادامه خواهد داشت. بررسی افزایش احتمالی اعتبار به بودجه سال آینده موکول شده است.
این تصمیم از آن جهت مهم است که با رشد هزینه پوشک، شیرخشک و مواد غذایی، گمانه‌زنی‌هایی درباره افزایش اعتبار این کارت مطرح شده بود؛ اما فعلاً دولت باید اجرای طرح را با منابع موجود ادامه دهد.
چه کسانی مشمول کارت امید مادر هستند؟
دامنه مشمولان این طرح برخلاف بسیاری از یارانه‌های معیشتی صرفاً بر اساس دهک درآمدی تعیین نمی‌شود. کارت امید مادر برای مادرانی در نظر گرفته شده است که فرزند آنها از اول فروردین ۱۴۰۵ به بعد متولد شده باشد.
طبق ضوابط اعلام‌شده، مادر و کودک باید دارای کد ملی ایرانی باشند و اطلاعات هویتی کودک نیز در ثبت احوال ثبت شده باشد. اعتبار طرح به حساب و کارت بانکی متصل به کد ملی مادر اختصاص می‌یابد. اعلام‌های رسمی پیشین همچنین تأکید کرده‌اند این حمایت برای همه دهک‌های درآمدی در نظر گرفته شده است.
این ویژگی تفاوت مهم کارت امید مادر با بسیاری از حمایت‌های معیشتی دارد. به عبارت دیگر، ثروتمند یا کم‌درآمد بودن خانوار در اصل برخورداری از کارت نقش تعیین‌کننده ندارد و محور اصلی طرح، تولد کودک پس از آغاز سال ۱۴۰۵ است.
آیا برای کارت امید مادر ثبت‌نام لازم است؟
سازوکار شناسایی مشمولان به شکل سیستمی طراحی شده است. اطلاعات تولد کودک از طریق سازمان ثبت احوال در اختیار وزارت رفاه قرار می‌گیرد و پس از تطبیق اطلاعات مادر و کودک، اعتبار به حساب بانکی متصل به کد ملی مادر اختصاص داده می‌شود. در راهنماهای اجرایی طرح نیز تأکید شده که ثبت‌نام جداگانه حضوری یا اینترنتی برای دریافت این اعتبار پیش‌بینی نشده است.
بنابراین اگر کودکی از ابتدای فروردین ۱۴۰۵ به بعد متولد شده اما اعتبار مادر شارژ نشده است، قبل از هر چیز باید تکمیل شدن اطلاعات هویتی کودک در ثبت احوال، صدور کد ملی و وجود حساب بانکی به نام مادر بررسی شود.
در مراحل گذشته نیز بخشی از جاماندگان پس از تکمیل اطلاعات هویتی به فهرست مشمولان اضافه شدند؛ بنابراین تأخیر در صدور یا ثبت اطلاعات کودک لزوماً به معنای حذف دائمی از طرح نیست.
با کارت امید مادر چه کالاهایی می‌توان خرید؟
کارت امید مادر یک اعتبار آزاد بانکی نیست. طبق اعلام وزارت رفاه، مادران می‌توانند اعتبار خود را برای خرید کالاهای مورد تأیید طرح از فروشگاه‌های متصل به کالابرگ الکترونیکی هزینه کنند.
سبد قابل خرید شامل اقلام غذایی مورد تأیید وزارت بهداشت مانند لبنیات، مواد پروتئینی، نان و غلات، چربی‌ها، میوه و سبزیجات است. علاوه بر آن، پوشک بچه و شیرخشک نیز از طریق داروخانه‌های طرف قرارداد در دسترس مشمولان قرار گرفته است. در مراحل قبلی اجرای طرح، وزارت رفاه امکان خرید ۱۶ قلم کالای مورد تأیید را اعلام کرده بود.
بنابراین مادران نمی‌توانند مبلغ دو میلیون تومان را از خودپرداز برداشت یا به حساب دیگری منتقل کنند؛ اعتبار تنها هنگام خرید کالاهای مجاز قابل استفاده است.
اعتبار کارت امید مادر تا چه زمانی قابل استفاده است؟
یکی از نکات مهم برای مادران این است که اعتبار کارت الزاماً در پایان همان ماه از بین نمی‌رود. بر اساس ضوابط اعلام‌شده، اعتبار هر مرحله تا سه ماه پس از شارژ قابل استفاده است. به این ترتیب، اگر مادری تمام اعتبار خود را در همان ماه مصرف نکند، فرصت محدودی برای استفاده از مانده آن در ماههای بعد خواهد داشت.
با توجه به این محدودیت زمانی، بهتر است مشمولان موجودی خود را به صورت دوره‌ای بررسی کنند تا اعتبار قدیمی آنها به دلیل پایان مهلت مصرف بلااستفاده نماند.
نحوه استعلام کارت امید مادر
در اطلاعیه‌های اجرایی وزارت رفاه چند مسیر برای مشاهده اعتبار معرفی شده است. مشمولان می‌توانند از برنامه «شمیم»، پیام‌رسان بله و سروش‌پلاس استفاده کنند. کد دستوری #۱۴۶۳۵۰۰ و شماره تلفن ۰۲۱-۶۳۶۹ نیز برای استعلام و پیگیری اعلام شده است. پس از شارژ اعتبار، پیامک اطلاع‌رسانی نیز به شماره تلفن همراه ثبت‌شده به نام مادر ارسال می‌شود.
بنابراین بهتر است شماره همراه مورد استفاده به نام خود مادر باشد تا پیامک‌های مرتبط با شارژ و وضعیت اعتبار بدون مشکل دریافت شود.
کارت امید مادر؛ حمایت ۲۴ ماههای که دیگر محدود به دهک نیست
مرحله ششم کارت امید مادر از یک جهت اهمیت بیشتری نسبت به مراحل ابتدایی دارد؛ تعداد کودکان مشمول اکنون از مرز ۴۰۰ هزار نفر عبور کرده و با تولد کودکان جدید، تعداد دریافت‌کنندگان این اعتبار به شکل ماهانه افزایش خواهد یافت.
هدف اصلی طرح، کاهش بخشی از فشار هزینه‌های نخستین سال‌های تولد کودک و ارتقای امنیت غذایی و سلامت مادر و نوزاد عنوان شده است. استمرار پرداخت تا ۲۴ ماهگی و حذف شرط دهک درآمدی باعث شده جامعه هدف این سیاست نسبت به بسیاری از برنامه‌های حمایتی گسترده‌تر باشد.
با این حال، ثابت ماندن مبلغ دو میلیون تومان در شرایط افزایش هزینه کالاهای کودک می‌تواند به یکی از چالش‌های اصلی طرح تبدیل شود. تازه‌ترین اعلام دبیر ستاد ملی جمعیت نشان می‌دهد دولت فعلاً منابع لازم برای افزایش مبلغ را در سال ۱۴۰۵ در اختیار ندارد و هرگونه تغییر احتمالی به تصمیمات بودجه‌ای سال آینده وابسته خواهد بود.
در مجموع، مرحله ششم کارت امید مادر از ۱۲ مهر برای ۴۰۸ هزار و ۸۱۰ کودک متولد فروردین تا پایان شهریور ۱۴۰۵ اجرا شده است. مبلغ ماهانه برای هر کودک دو میلیون تومان است، دهک درآمدی مانع دریافت آن نیست و این اعتبار برای خرید مواد غذایی، پوشک و شیرخشک در شبکه کالابرگ و داروخانه‌های طرف قرارداد قابل استفاده خواهد بود. مهم‌ترین نکته برای مادران جامانده نیز بررسی ثبت اطلاعات کودک و استعلام اعتبار از مسیرهای رسمی اعلام‌شده است.
