قیمت دام زنده امروز ۱۰ مهر ۱۴۰۵؛ گوسفند ارزان شد، گوساله ثابت ماند / سیگنال تازه برای بازار گوشت

تازه‌ترین رصد بازار نشان می‌دهد قیمت دام سبک نسبت به روزهای گذشته عقب‌نشینی کرده است. بر اساس نرخ‌های امروز، میانگین کشوری قیمت گوسفند زنده به حدود ۷۰۴ هزار و ۳۵۰ تومان رسیده است؛ در حالی که میانگین قیمت گوساله زنده حدود ۶۷۶ هزار و ۸۵۰ تومان برآورد می‌شود.

در تهران، قیمت هر کیلوگرم گوسفند زنده به طور میانگین ۷۰۵ هزار تومان و گوساله زنده ۷۱۵ هزار تومان است. اصفهان نیز گوسفند زنده را با میانگین ۷۰۱ هزار و ۵۰۰ تومان و گوساله را با نرخ ۶۷۰ هزار و ۲۵۰ تومان معامله می‌کند.

در خراسان رضوی نیز هر کیلوگرم گوسفند زنده حدود ۷۰۹ هزار تومان و گوساله زنده حدود ۶۶۶ هزار تومان قیمت دارد.

مقایسه این نرخ‌ها با نخستین روزهای مهر نشان می‌دهد جهت بازار دام سبک تغییر کرده است. در چهارم مهر، قیمت گوسفند زنده در استان‌های مورد بررسی بین ۷۱۰ تا ۷۲۲ هزار و ۵۰۰ تومان قرار داشت و گوساله نیز در محدوده ۶۶۵ تا ۷۱۵ هزار تومان معامله می‌شد. بنابراین کاهش اخیر بیشتر در بخش گوسفند قابل مشاهده است و دام سنگین هنوز با ثبات بیشتری معامله می‌شود.

چرا قیمت گوسفند زنده پایین آمد؟

یکی از اصلی‌ترین دلایل کاهش نرخ گوسفند، افزایش فصلی عرضه دام سبک است. منصور پوریان، رئیس شورای تأمین دام کشور، اخیراً اعلام کرده با پایان تابستان و خروج دام‌ها از مراتع، میزان عرضه دام به کشتارگاه‌ها افزایش پیدا می‌کند.

بر اساس برآورد او، در فصل پاییز حدود ۳.۵ تا چهار میلیون رأس دام سبک آماده کشتار وجود خواهد داشت. همزمان دامداران در حال آماده‌سازی واحدهای خود برای دوره زایش پاییزه هستند و همین موضوع انگیزه خروج دام‌های پرواری از واحدهای تولیدی را افزایش داده است.

از منظر عرضه و تقاضا، افزایش تعداد دام آماده فروش در شرایطی که تقاضای مصرفی چندان قدرتمند نیست، فشار کاهشی بر قیمت ایجاد می‌کند. همین اتفاق اکنون بیش از همه در بازار گوسفند دیده می‌شود.

جواد آزاد، نایب‌رئیس کمیسیون کشاورزی اتاق تعاون، نیز هفتم مهر اعلام کرده بود که با افزایش عرضه دام سبک، قیمت‌ها نزولی شده و متوسط نرخ دام به محدوده ۷۰۰ هزار تومان رسیده است. او همچنین شرایط تولید دام و تأمین علوفه را مناسب توصیف کرده بود.

چرا گوساله برخلاف گوسفند ارزان نشد؟

در بخش دام سنگین شرایط کمی متفاوت است. قیمت گوساله در بازار امروز تقریباً بدون تغییر باقی مانده و در تهران حتی همچنان در محدوده ۷۱۵ هزار تومان قرار دارد.

چرخه تولید دام سنگین طولانی‌تر از دام سبک است و رفتار عرضه آن نیز لزوماً به همان سرعت تحت تأثیر تغییر فصل قرار نمی‌گیرد. علاوه بر این، گوساله علاوه بر تولید گوشت با ساختار دامداری صنعتی و هزینه خوراک متفاوتی روبه‌روست و تغییرات عرضه آن در مناطق مختلف یکسان نیست.

اختلاف قیمت میان استان‌ها نیز همین مسئله را نشان می‌دهد؛ قیمت گوساله در تهران ۷۱۵ هزار تومان است، اما در خراسان رضوی حوالی ۶۶۶ هزار تومان قرار دارد. بنابراین بازار دام سنگین بیشتر از آنکه یک نرخ واحد کشوری داشته باشد، از شرایط عرضه منطقه‌ای، هزینه حمل و شبکه کشتار تأثیر می‌گیرد.

عرضه گوشت در پاییز افزایش می‌یابد

کاهش نرخ دام سبک تنها سیگنال مثبت بازار نیست. رئیس شورای تأمین دام کشور اعلام کرده نیاز ماهانه بازار به گوشت گرم حدود ۵۰ تا ۶۰ هزار تن است، در حالی که عرضه کشتارگاه‌ها پیش از آغاز پاییز حدود ۴۷ تا ۴۸ هزار تن بوده است.

برآورد فعالان بازار این است که با افزایش عرضه دام در پاییز، تولید و عرضه گوشت گرم می‌تواند به حدود ۵۵ تا ۶۰ هزار تن در ماه برسد؛ یعنی فاصله میان عرضه و مصرف تا حد زیادی کاهش پیدا کند.

اگر این سناریو محقق شود، فشار ناشی از کمبود عرضه دست‌کم در کوتاه‌مدت کاهش خواهد یافت و بازار گوشت با زمینه کمتری برای جهش ناشی از کمبود دام روبه‌رو خواهد بود.

آیا گوشت قرمز هم ارزان می‌شود؟

این مهم‌ترین سؤال مصرف‌کنندگان است. کاهش قیمت دام زنده می‌تواند زمینه کاهش نرخ گوشت را فراهم کند، اما تجربه بازار نشان داده انتقال افت قیمت از دامداری به قصابی فوری نیست.

میان قیمت دام زنده و گوشت عرضه‌شده به مصرف‌کننده هزینه‌هایی مانند افت وزن لاشه، کشتارگاه، سردخانه، حمل‌ونقل، قطعه‌بندی، بسته‌بندی و سود عمده‌فروش و خرده‌فروش وجود دارد.

با این حال، فعالان بخش کشاورزی معتقدند فاصله فعلی بیش از هزینه‌های متعارف زنجیره است. جواد آزاد هفتم مهر گفته بود قیمت منطقی لاشه در شرایط فعلی باید کمتر از یک میلیون و ۵۰۰ هزار تومان باشد، در حالی که بخشی از بازار گوشت را با قیمت‌های بالاتر عرضه می‌کند. او یکی از مشکلات اصلی را فاصله میان قیمت دام و گوشت مصرف‌کننده دانسته است.

ارسلان قاسمی، مشاور رئیس کمیسیون کشاورزی اتاق تعاون، نیز در تحلیلی جداگانه از مشکل شبکه توزیع سخن گفته و تأکید کرده بود قیمت برخی قطعات گوشت با شرایط بازار دام تناسب ندارد.

بنابراین اگر نرخ گوسفند زنده کاهش پیدا کند اما قیمت گوشت در خرده‌فروشی ثابت بماند، بار دیگر عملکرد حلقه‌های توزیع زیر سؤال خواهد رفت.

واردات گوشت ادامه پیدا کند یا متوقف شود؟

افزایش عرضه دام داخلی باعث شده برخی فعالان صنعت دامداری حتی ادامه واردات گوشت را ضروری ندانند. نایب‌رئیس کمیسیون کشاورزی اتاق تعاون هفتم مهر اعلام کرد با توجه به افزایش عرضه و کاهش قدرت خرید خانوار، نگرانی اصلی اکنون می‌تواند به جای کمبود گوشت، انباشت دام در دامداری‌ها باشد.

در مقابل، دولت می‌تواند از گوشت وارداتی به‌عنوان ابزار تنظیم بازار استفاده کند. در گزارش‌های اخیر قیمت گوشت گوسفندی منجمد وارداتی حدود یک میلیون و ۱۰۰ هزار تومان و گوشت گوساله منجمد حدود یک میلیون و ۳۰۰ هزار تومان اعلام شده است.

ادامه واردات در شرایط افزایش عرضه داخلی از یک طرف می‌تواند به کنترل قیمت مصرف‌کننده کمک کند، اما از طرف دیگر اگر بیش از نیاز بازار باشد، فشار مضاعفی به قیمت دام داخلی و درآمد دامداران وارد خواهد کرد؛ به همین دلیل آمار دقیق تولید، مصرف و ذخایر بازار در تصمیم‌گیری اهمیت ویژه‌ای دارد.

پیش‌بینی قیمت دام زنده؛ کاهش گوسفند ادامه دارد؟

داده‌های فعلی نشان می‌دهد در کوتاه‌مدت فشار عرضه در بازار دام سبک بالاست. ورود دام‌های پاییزی، آماده بودن میلیون‌ها رأس دام برای کشتار و ضعف نسبی تقاضای مصرفی سه عاملی هستند که می‌توانند مانع بازگشت سریع گوسفند به نرخ‌های بالاتر شوند.

با این حال، کاهش مستمر قیمت تضمین‌شده نیست. هزینه خوراک دام، نهاده‌ها، حمل‌ونقل، وضعیت بارندگی و سیاست واردات همگی می‌توانند مسیر بازار را تغییر دهند.

در بازار گوساله نیز نشانه‌های فعلی بیشتر از ثبات حکایت دارد و تا زمانی که شوک تازه‌ای در هزینه‌های تولید یا میزان عرضه رخ ندهد، احتمال ادامه نوسانات محدود بیشتر از جهش شدید به نظر می‌رسد.

در مجموع، قیمت دام زنده در ۱۰ مهر ۱۴۰۵ یک پیام روشن برای بازار گوشت دارد: فشار صعودی از سمت دام سبک دست‌کم فعلاً کاهش یافته است. گوسفند زنده با میانگین کشوری حدود ۷۰۴ هزار تومان در مسیر نزولی قرار گرفته و گوساله با میانگین حدود ۶۷۷ هزار تومان ثابت مانده است. اکنون پرسش اصلی این نیست که آیا دام ارزان شده، بلکه این است که چه زمانی اثر این کاهش به قیمت گوشت در قصابی‌ها و فروشگاه‌ها منتقل خواهد شد؟