قیمت دام زنده امروز ۴ مهر ۱۴۰۵؛ گوسفند ۷۲۲ هزار تومان ماند / پاییز قیمت گوشت را پایین میآورد؟
بازار دام زنده در نخستین شنبه مهرماه بدون شوک قیمتی فعالیت خود را آغاز کرده است. تازهترین گزارش منتشرشده از نرخهای اتحادیه سراسری صنعت دامپروران نشان میدهد قیمت گوسفند و گوساله در مقایسه با روز گذشته ثابت مانده است.
بالاترین قیمت گوسفند زنده امروز در قم ثبت شده و هر کیلوگرم دام در این استان ۷۲۲ هزار و ۵۰۰ تومان قیمت خورده است. در مقابل، یزد با نرخ ۷۱۰ هزار تومان ارزانترین گوسفند زنده را در میان استانهای گزارششده دارد.
در بازار دام سنگین نیز فاصله قیمتها بیشتر است. تهران با نرخ کیلویی ۷۱۵ هزار تومان بالاترین قیمت گوساله را در اختیار دارد، در حالی که قم و یزد با حدود ۶۶۵ هزار تومان در پایینترین سطح قرار گرفتهاند. بنابراین فاصله سقف تا کف قیمت گوساله به حدود ۵۰ هزار تومان در هر کیلو میرسد.
این اختلاف استانی را میتوان تحت تاثیر مجموعهای از عوامل از جمله هزینه حمل، دسترسی به دام، وزن و نژاد دام، شرایط عرضه در کشتارگاهها و وضعیت بازار منطقهای دانست؛ بنابراین نرخ اعلامی دام زنده الزاماً به معنای یک قیمت واحد در تمام معاملات کشور نیست.
یک نکته مهم؛ نرخ دام از ۲۲ شهریور تقریباً تکان نخورده است
مقایسه قیمتهای امروز با نرخهای اعلامشده در ۲۲ شهریور نکته قابل توجهی را آشکار میکند. در آن تاریخ نیز بیشترین قیمت گوسفند در قم ۷۲۲ هزار و ۵۰۰ تومان و کمترین قیمت در یزد ۷۱۰ هزار تومان گزارش شده بود.
در بازار گوساله نیز تهران در ۲۲ شهریور با ۷۱۵ هزار تومان در بالاترین سطح قرار داشت و قم و یزد در کف بازار بودند. این مقایسه نشان میدهد پس از جهش قیمت دام در نیمه دوم شهریور، بازار دستکم در نرخهای شاخص وارد یک دوره نسبتاً طولانی ثبات شده است.
این ثبات برای بازار گوشت اهمیت ویژهای دارد؛ زیرا قیمت دام زنده یکی از اصلیترین اجزای هزینه تامین گوشت قرمز است. با این حال، ثابت ماندن دام زنده الزاماً به معنای کاهش فوری قیمت گوشت در قصابیها نیست، چرا که هزینه کشتار، حمل، بستهبندی، افت وزنی، توزیع و حاشیه شبکه فروش نیز در قیمت نهایی دخالت دارند.
چرا بازار دام در آغاز پاییز آرام شده است؟
یکی از مهمترین اتفاقات بازار در شروع مهر، افزایش فصلی عرضه دام است. منصور پوریان، رئیس شورای تأمین دام کشور، اعلام کرده با پایان تابستان و انتقال دامها از مراتع به محلهای نگهداری، عرضه دام به کشتارگاهها افزایش پیدا میکند.
براساس برآورد او، نیاز بازار کشور به گوشت گرم حدود ۵۰ تا ۶۰ هزار تن در ماه است. ظرفیت عرضه که اکنون در محدوده ۴۷ تا ۴۸ هزار تن قرار دارد، میتواند با آغاز پاییز به حدود ۵۵ تا ۶۰ هزار تن برسد.
اگر این پیشبینی محقق شود، بخش قابل توجهی از فاصله میان عرضه و نیاز بازار پوشش داده خواهد شد. افزایش عرضه معمولاً قدرت فروشنده را برای افزایش قیمت محدود میکند؛ بهخصوص اگر تقاضای مصرفی همزمان رشد محسوسی نداشته باشد.
عامل مهم دیگر، تعداد دامهای آماده کشتار است. رئیس شورای تأمین دام برآورد کرده در پاییز حدود ۳.۵ تا چهار میلیون رأس دام سبک آماده کشتار وجود داشته باشد. همزمان دامداران برای دوره زایش پاییزه نیز آماده میشوند؛ مجموعهای از عوامل که میتواند عرضه را در ماههای پیش رو تقویت کند.
آیا قیمت دام زنده در پاییز کاهش مییابد؟
افزایش عرضه از نظر اقتصادی میتواند فشار نزولی بر قیمت دام ایجاد کند، اما هنوز نمیتوان کاهش قیمت را قطعی دانست. هزینه نهادههای دامی، علوفه، حملونقل و شرایط تامین خوراک دام همچنان برای تولیدکنندگان اهمیت زیادی دارد.
از سوی دیگر، مقایسه با یک ماه قبل نشان میدهد بازار دام در شهریور جهش قابل توجهی را تجربه کرده است. در چهارم شهریور، نرخ گوسفند زنده در استانهای گزارششده حدود ۶۳۰ تا ۶۳۵ هزار تومان و نرخ گوساله حدود ۶۰۷ هزار و ۵۰۰ تا ۶۱۰ هزار تومان بود. اکنون نرخهای بالای بازار برای گوسفند به بیش از ۷۲۰ هزار تومان و برای گوساله به ۷۱۵ هزار تومان رسیده است.
بنابراین ثبات چند روز اخیر را باید بعد از یک دوره افزایش قیمت ارزیابی کرد. به عبارت دیگر، بازار فعلاً رشد قبلی را متوقف کرده، اما هنوز بخش عمده آن افزایش را پس نداده است.
قیمت گوشت قرمز امروز چه وضعیتی دارد؟
بازار خردهفروشی گوشت نیز امروز شنبه ۴ مهر بدون تغییر محسوسی گزارش شده است. بررسی تازه قیمت گوشت گوسفندی و گوساله نشان میدهد نرخها نسبت به روز قبل ثابت مانده و گزارشی از کمبود گسترده کالا در بازار منتشر نشده است.
در کنار تولید داخلی، واردات نیز به عنوان یکی دیگر از ابزارهای تنظیم بازار ادامه دارد. رئیس شورای تأمین دام قیمت گوشت گوسفندی منجمد وارداتی را حدود یک میلیون و ۱۰۰ هزار تومان و گوشت گوساله منجمد وارداتی را حدود یک میلیون و ۳۰۰ هزار تومان در هر کیلو اعلام کرده است.
وجود عرضه داخلی بیشتر در کنار واردات میتواند مانع از ایجاد کمبود در بازار شود؛ با این حال میزان تاثیر این شرایط بر قیمت مصرفکننده به نحوه توزیع و هزینههای حلقههای مختلف زنجیره بستگی خواهد داشت.
چرا اختلاف قیمت دام زنده و گوشت زیاد است؟
یکی از پرسشهای همیشگی مصرفکنندگان این است که چرا قیمت گوشت در فروشگاه با نرخ هر کیلو دام زنده فاصله زیادی دارد. نکته اصلی این است که تمام وزن یک دام زنده تبدیل به گوشت قابل فروش نمیشود.
پس از کشتار، بخشهایی مانند پوست، کله و پاچه، محتویات دستگاه گوارش و برخی اجزای دیگر از وزن لاشه جدا میشوند. سپس هزینه کشتارگاه، حمل، سردخانه، قطعهبندی و شبکه توزیع نیز به قیمت اضافه میشود. بنابراین نمیتوان نرخ ۷۰۰ هزار تومانی دام زنده را مستقیماً با قیمت یک کیلو ران یا سردست در خردهفروشی مقایسه کرد.
با این حال، اگر قیمت دام زنده برای مدتی طولانی ثابت بماند یا کاهش پیدا کند، انتظار میرود اثر آن با یک فاصله زمانی در بازار گوشت نیز دیده شود؛ البته مشروط بر اینکه سایر هزینههای زنجیره افزایش پیدا نکنند.
پیشبینی قیمت دام و گوشت در مهر ۱۴۰۵
دادههای فعلی دو پیام متفاوت دارند. از یک سو قیمت دام زنده پس از جهش شهریور در سطح بالایی تثبیت شده و فعلاً کاهش محسوسی مشاهده نمیشود. از سوی دیگر، آغاز فصل پاییز با افزایش عرضه دام آماده کشتار همراه است و فعالان صنعت انتظار دارند تولید گوشت قرمز به حدود ۵۵ تا ۶۰ هزار تن در ماه نزدیک شود.
اگر عرضه پیشبینیشده وارد بازار شود و مشکلی در تامین نهاده و حمل دام ایجاد نشود، احتمال تشدید دوباره رشد قیمتها کمتر خواهد شد و بازار حتی میتواند شاهد تعدیل تدریجی برخی نرخها باشد. اما جهش هزینه خوراک دام یا اختلال در زنجیره تامین میتواند این سناریو را تغییر دهد.
در نتیجه، مهمترین سیگنال بازار دام در چهارم مهر نه کاهش قیمت، بلکه توقف موج افزایشی است. گوسفند قم همچنان در قله ۷۲۲ هزار و ۵۰۰ تومانی ایستاده و گوساله تهران ۷۱۵ هزار تومان قیمت دارد، اما افزایش عرضه پاییزی اکنون به متغیری تبدیل شده که باید در روزهای آینده با دقت دنبال شود.
اگر عرضه دام سبک آماده کشتار مطابق برآوردها افزایش پیدا کند، مهرماه میتواند نخستین آزمون جدی برای شکستن ثبات فعلی و حرکت قیمت دام و گوشت به سمت سطوح پایینتر باشد؛ در غیر این صورت، بازار ممکن است همین سطوح بالای شهریور را برای مدت بیشتری حفظ کند.
