معوقات اردیبهشت بازنشستگان چه زمانی واریز میشود؟ فروردین تسویه شد، اردیبهشت همچنان بیتاریخ
آخرین اطلاعیه رسمی سازمان تأمین اجتماعی درباره این پرونده در ۱۷ شهریور منتشر شد. در این اطلاعیه اعلام شد که پرداخت مابهالتفاوت افزایش سالانه حقوق و مرحله سوم متناسبسازی مربوط به فروردین ۱۴۰۵ به پایان رسیده است.
این واریزها از ۹ شهریور آغاز شد و طی حدود هشت روز برای ۵ میلیون و ۳۰۰ هزار بازنشسته و مستمریبگیر انجام شد. سازمان در همان اطلاعیه درباره اردیبهشت فقط اعلام کرد زمان پرداخت این بخش از معوقات «متعاقباً» اطلاعرسانی خواهد شد.
بنابراین تا زمان تنظیم این گزارش در ۱۹ شهریور، هر تاریخی که در فضای مجازی برای پرداخت معوقات اردیبهشت اعلام شود، تا زمانی که روابط عمومی تأمین اجتماعی آن را تأیید نکرده باشد، تاریخ رسمی و قطعی محسوب نمیشود.
چرا اصلاً بازنشستگان برای فروردین و اردیبهشت طلبکار شدند؟
ریشه معوقات به نحوه اجرای افزایش حقوق سال ۱۴۰۵ برمیگردد.
در اردیبهشت، سازمان تأمین اجتماعی اعلام کرده بود مستمری همان ماه به صورت علیالحساب و براساس آخرین حکم سال ۱۴۰۴ پرداخت خواهد شد؛ زیرا احکام جدید افزایش سالانه و مرحله سوم متناسبسازی هنوز نهایی نشده بود.
از خرداد به بعد، احکام جدید اجرایی شد و مستمریها براساس نرخهای تازه پرداخت شدند. در نتیجه تفاوت میان مبلغی که بازنشستگان در فروردین و اردیبهشت گرفته بودند و مبلغی که براساس حکم جدید باید دریافت میکردند، به بدهی تأمین اجتماعی تبدیل شد.
سازمان نیز در تیرماه تأیید کرد که مرحله سوم متناسبسازی در سال ۱۴۰۵ اجرا شده و معوقات ماههای نخست سال باید جداگانه پرداخت شود.
افزایش حقوق بازنشستگان در سال ۱۴۰۵ چقدر بود؟
براساس اعلام رسمی تأمین اجتماعی، اصل مستمری حداقلبگیران در سال ۱۴۰۵ ۶۰ درصد افزایش یافت و حداقل مستمری به ۱۶ میلیون و ۶۲۵ هزار و ۵۵۰ تومان رسید.
برای سایر سطوح نیز افزایش ۴۵ درصدی بهعلاوه مبلغ ثابت حدود یک میلیون و ۵۵۸ هزار تومان در نظر گرفته شد. همزمان ۳۰ درصد باقیمانده از متناسبسازی برنامه هفتم نیز در سال جاری اجرا شد.
اما چون این احکام در دو ماه نخست سال در پرداخت واقعی مستمریها اعمال نشده بودند، اختلاف ایجادشده اکنون تحت عنوان معوقات فروردین و اردیبهشت پرداخت میشود.
فروردین تسویه شده، اما اردیبهشت همچنان باقی است.
چرا پرداخت فروردین پنج ماه طول کشید؟
خود سازمان تأمین اجتماعی دلیل تأخیر را پنهان نکرده است.
در اطلاعیه آغاز پرداخت معوقات فروردین، سازمان از بازنشستگان عذرخواهی کرد و علت تأخیر را محدودیت در تأمین منابع مالی و ناترازی شدید منابع و مصارف عنوان کرد.
این مسئله ابعاد مالی بزرگی دارد. در گزارشهای منتشرشده به نقل از مدیرعامل سازمان، منابع مورد نیاز برای تسویه معوقات فروردین و اردیبهشت حدود ۸۲ هزار میلیارد تومان برآورد شده بود.
تأمین چنین رقمی برای صندوقی که باید هر ماه مستمری میلیونها نفر، هزینه درمان بیمهشدگان و تعهدات دیگر خود را پرداخت کند، طبیعتاً فشار سنگینی ایجاد میکند.
اما از نگاه بازنشسته، ناترازی منابع پاسخ کاملی نیست؛ زیرا این مبالغ بخشی از حقوق قانونی سال جاری بودهاند و تأخیر چندماهه، ارزش واقعی پول را کاهش داده است.
تورم ۸۹ درصدی؛ چرا چند ماه تأخیر مهم است؟
انتقاد بازنشستگان در شرایط تورمی فعلی معنای بیشتری پیدا میکند.
براساس دادههای مرکز آمار ایران، تورم نقطهبهنقطه خانوارها در مرداد ۱۴۰۵ به ۸۹ درصد رسید؛ یعنی یک خانوار برای خرید مجموعهای یکسان از کالا و خدمات به طور متوسط ۸۹ درصد بیشتر از مرداد سال قبل هزینه کرده است.
تورم سالانه نیز ۶۹.۹ درصد و تورم ماهانه مرداد ۳.۴ درصد اعلام شده است.
در چنین فضایی، مثلاً یک میلیون تومان طلب پرداختنشده در اردیبهشت همان قدرت خریدی را در شهریور ندارد.
این همان نکتهای است که بازنشستگان بارها روی آن تأکید کردهاند: مشکل فقط «دیر گرفتن پول» نیست؛ بلکه کاهش قدرت خرید مطالبات در فاصله چند ماه است.
پیشتر نیز بازنشستگان در واکنش به تأخیر معوقات گفته بودند ارزش مطالباتشان در این مدت کاهش پیدا کرده و خواستار پرداخت سریعتر شده بودند.
بازنشستگان: برای اردیبهشت دوباره پنج ماه منتظر نمانیم
اکنون که پرونده فروردین بسته شده، تمرکز اعتراضها به اردیبهشت منتقل شده است.
بازنشستگان میگویند برای دریافت مطالبات فروردین حدود پنج ماه انتظار کشیدهاند و نمیخواهند همان مسیر برای اردیبهشت تکرار شود.
این مطالبه پیش از پایان پرداخت فروردین نیز مطرح شده بود. محمدحسن موسیوند، عضو هیأتمدیره کانون بازنشستگان خرمآباد، ضمن انتقاد از طولانی شدن پرداخت فروردین، خواستار قرار گرفتن معوقات اردیبهشت در دستور کار فوری تأمین اجتماعی شده بود.
نکته مهم این است که سازمان در اطلاعیه ۹ شهریور گفته بود پرداخت فروردین نهایتاً تا پایان ماه ادامه خواهد داشت، اما در عمل این فرآیند زودتر و در ۱۷ شهریور تمام شد.
از این جهت، زیرساخت پرداخت گروهی که برای فروردین فعال شده بود اکنون پایان یافته است؛ اما هنوز معلوم نیست منابع مالی اردیبهشت چه زمانی تأمین میشود.
آیا معوقات اردیبهشت در شهریور پرداخت میشود؟
در حال حاضر نمیتوان چنین موضوعی را قطعی دانست.
سازمان تأمین اجتماعی نه تاریخ آغاز پرداخت اردیبهشت را اعلام کرده و نه وعده رسمی داده که حتماً تا پایان شهریور این بدهی تسویه میشود. آخرین عبارت رسمی همان «متعاقباً اطلاعرسانی خواهد شد» است.
بنابراین سه حالت ممکن است: تأمین منابع در روزهای باقیمانده شهریور و آغاز واریز، اعلام برنامه پرداخت برای مهرماه، یا ارائه یک جدول تدریجی مشابه فروردین.
تا صدور اطلاعیه رسمی، انتخاب میان این سناریوها صرفاً گمانهزنی خواهد بود.
ترمیم مستمری بازنشستگان در نیمه دوم سال چه شد؟
مطالبه دیگری که اکنون مطرح شده، ترمیم دوباره مستمری در نیمه دوم سال به دلیل جهش تورم است.
این خواسته از منظر معیشتی قابل درک است؛ زیرا افزایش حقوق سالانه در ابتدای سال تعیین شده، اما سطح عمومی قیمتها طی ماههای بعد با سرعت زیادی بالا رفته است.
با این حال باید میان «مطالبه بازنشستگان» و «مصوبه رسمی» تفکیک کرد.
در اطلاعیههای رسمی قابل دسترس سازمان تأمین اجتماعی تا ۱۹ شهریور، برنامه مشخصی با عنوان افزایش مجدد یا ترمیم جداگانه مستمریها برای نیمه دوم سال اعلام نشده است. چارچوب رسمی فعلی همان افزایش سالانه ۱۴۰۵ و مرحله سوم و نهایی متناسبسازی است.
بنابراین هر خبری درباره درصد مشخص افزایش دوباره در مهر یا نیمه دوم سال، بدون مصوبه و ابلاغ رسمی، نباید قطعی تلقی شود.
معوقات اردیبهشت؛ آزمون بعدی تأمین اجتماعی
پرداخت معوقات فروردین در ۱۷ شهریور یک پرونده پنجماهه را بست، اما هنوز مسئله بازنشستگان حل نشده است.
اکنون اردیبهشت آخرین بخش باقیمانده از مابهالتفاوت دو ماه ابتدایی سال است و میلیونها مستمریبگیر منتظرند تأمین اجتماعی زمان دقیق واریز آن را اعلام کند.
در شرایطی که تورم نقطهبهنقطه به ۸۹ درصد رسیده، هر ماه تأخیر به معنای کاهش بیشتر ارزش واقعی این مطالبه است.
برای همین سؤال بازنشستگان ساده اما جدی است: وقتی برای فروردین پنج ماه منتظر ماندیم، برای اردیبهشت چقدر باید صبر کنیم؟
فعلاً پاسخ رسمی وجود ندارد. سازمان فقط وعده داده زمانبندی را بعداً اعلام کند. تا آن زمان، مهمترین مطالبه بازنشستگان نه انتشار تاریخهای غیررسمی، بلکه اعلام یک جدول روشن و قابل اتکا برای تسویه کامل اردیبهشت است؛ بهویژه حالا که پرداخت فروردین به پایان رسیده و مانع اجرایی آن مرحله دیگر وجود ندارد.
