قیمت گوشت قرمز قفل شد؛ ماهیچه گوسفندی ۲.۲۸ میلیون / چرا بازار آرام مانده است؟

براساس تازه‌ترین نرخ‌های بازار، بخش بزرگی از اقلام پرمصرف گوشت گوسفندی و گوساله امروز بدون جهش تازه قیمت معامله می‌شوند. داده‌های منتشرشده برای بازار آزاد نشان می‌دهد ماهیچه گوسفندی همچنان یکی از گران‌ترین قطعات مورد بررسی است و هر کیلوگرم آن به ۲ میلیون و ۲۸۰ هزار تومان رسیده است. سردست گوسفندی نیز در محدوده یک میلیون و ۹۰۰ هزار تومان قرار دارد.

این نرخ‌ها مربوط به یک بخش از بازار هستند و نباید با نرخ‌های میادین یا انواع متفاوت بسته‌بندی یکسان تلقی شوند. نرخ‌نامه سازمان مدیریت میادین تهران در روزهای اخیر نشان داده قیمت یک قطعه مشابه بسته به نوع بسته‌بندی، آزاد یا شرکتی بودن و محل عرضه می‌تواند اختلاف قابل توجهی داشته باشد. برای نمونه، در نرخ‌نامه ۹ شهریور راسته بدون استخوان گوساله بین یک میلیون و ۶۹۹ هزار تا یک میلیون و ۹۹۵ هزار تومان قیمت داشته و گردن گوساله نیز تا یک میلیون و ۷۵۰ هزار تومان عرضه شده است.

بازار آرام شده، اما گوشت ارزان نشده است

مهم‌ترین نکته بازار امروز تفاوت میان دو مفهوم «ثبات قیمت» و «ارزان شدن» است.

گزارش‌های روزانه از کاهش شدید نوسان حکایت دارند، اما سطح قیمت همچنان بالاست. حتی یک گزارش مستقل از بازار امروز، ران کامل ممتاز گوسفندی را ۲ میلیون و ۹۰ هزار تومان، کف‌دست گوسفندی با ماهیچه را یک میلیون و ۹۵۰ هزار تومان و سردست گوسفندی را یک میلیون و ۸۹۰ هزار تومان ثبت کرده است.

بنابراین آرامش فعلی بیش از آنکه به معنای بازگشت قدرت خرید خانوار باشد، به معنای توقف موقت روند صعودی است.

همین نکته باعث می‌شود گزاره‌هایی مانند کاهش کامل نگرانی خانوارها درباره تأمین گوشت با احتیاط بیشتری مطرح شود. ممکن است خریداران با افزایش روزانه یا هفتگی قیمت مواجه نباشند، اما وقتی بسیاری از قطعات گوشت بین یک تا بیش از دو میلیون تومان در هر کیلو قیمت دارند، سطح مطلق هزینه همچنان برای بخش بزرگی از خانوارها سنگین است.

ثبات دام زنده مهم‌ترین ترمز بازار گوشت شد

یکی از دلایل اصلی آرامش بازار گوشت را باید در بازار دام جست‌وجو کرد.

طبق آمار امروز اتحادیه سراسری صنعت دامپروران کشور، قیمت دام زنده نسبت به روز قبل تغییر نکرده است. گوسفند زنده در استان‌های مورد بررسی بین ۶۳۰ تا ۶۳۵ هزار تومان و گوساله بین ۶۰۷ هزار و ۵۰۰ تا ۶۱۰ هزار تومان قرار دارد. اصفهان و فارس بالاترین نرخ گوسفند و همدان بالاترین قیمت گوساله را ثبت کرده‌اند.

تکرار این نرخ‌ها طی چند روز اخیر اهمیت زیادی دارد. وقتی قیمت نهاده اصلی زنجیره گوشت یعنی دام زنده جهش نمی‌کند، فشار کمتری برای افزایش فوری قیمت لاشه و قطعات خرده‌فروشی ایجاد می‌شود.

البته قیمت دام زنده تنها بخشی از قیمت نهایی گوشت است. هزینه کشتارگاه، حمل‌ونقل، سردخانه، افت وزن، قطعه‌بندی، بسته‌بندی و حاشیه فروش نیز به نرخ نهایی اضافه می‌شود. به همین دلیل ثابت ماندن دام الزاماً به کاهش سریع قیمت گوشت منجر نمی‌شود.

واردات گوشت آزادتر شد؛ سیگنال تازه تنظیم بازار

عامل دیگری که می‌تواند در آرامش فعلی بازار نقش داشته باشد، تصمیم تازه وزارت جهاد کشاورزی در حوزه واردات است.

از ابتدای شهریور، محدودیت مربوط به سقف و سابقه تجاری برای ثبت سفارش واردات انواع گوشت گاو، گوساله و گوسفند گرم و منجمد حذف شده است. وزارت جهاد هدف این تصمیم را تسهیل ورود کالا، پوشش کسری احتمالی بازار و کمک به ثبات قیمت‌ها اعلام کرده است.

طبق گزارش تسنیم، تولید سالانه گوشت قرمز در ایران حدود ۹۰۰ هزار تن برآورد می‌شود و به طور میانگین سالانه نزدیک به ۱۰۰ هزار تن گوشت نیز برای تکمیل نیاز بازار وارد می‌شود. بنابراین واردات اگرچه سهم اصلی تأمین را در اختیار ندارد، اما می‌تواند در دوره‌های افزایش تقاضا یا کمبود عرضه داخلی، نقش تنظیم‌کننده ایفا کند.

باز شدن مسیر ثبت سفارش، از نظر روانی نیز برای بازار اهمیت دارد؛ زیرا احتمال کمبود کالا را کاهش می‌دهد و می‌تواند مانع شکل‌گیری موج‌های سفته‌بازانه در حلقه‌های توزیع شود.

میادین هنوز ارزان‌تر از بخشی از بازار آزاد هستند

اختلاف میان بازار آزاد و میادین نیز همچنان قابل توجه است.

براساس نرخ‌نامه سازمان مدیریت میادین تهران در ۹ شهریور، ران گوساله بسته به نوع عرضه از حدود یک میلیون و ۶۷۴ هزار تا یک میلیون و ۹۹۵ هزار تومان قیمت داشته است. راسته گوساله نیز در محدوده یک میلیون و ۶۹۹ هزار تا یک میلیون و ۹۹۵ هزار تومان و ماهیچه گوسفندی در برخی بسته‌بندی‌ها بین یک میلیون و ۶۵۱ هزار تا یک میلیون و ۹۴۰ هزار تومان عرضه شده است.

معاون خدمات شهری شهرداری تهران نیز پیش‌تر اعلام کرده بود گوشت در میادین با فاصله‌ای حدود ۲۰ تا ۳۰ درصد زیر برخی نرخ‌های بازار عرضه می‌شود.

این اختلاف قیمت باعث شده میادین و مراکز تنظیم بازار برای خانوارهایی که به دنبال کاهش هزینه خرید هستند اهمیت بیشتری پیدا کنند؛ هرچند نوع قطعه، کیفیت و بسته‌بندی باید در مقایسه قیمت‌ها لحاظ شود.

چرا با وجود دلار و هزینه حمل، گوشت فعلاً جهش نکرده است؟

بازار گوشت از چند جهت با ریسک تورمی مواجه است. افزایش هزینه حمل‌ونقل، خوراک دام، نهاده‌های تولید، انرژی و نرخ ارز می‌تواند هزینه تمام‌شده را بالا ببرد. با این حال در کوتاه‌مدت، دو عامل این فشار را تعدیل کرده‌اند.

عامل نخست، ثبات دام زنده و وضعیت عرضه است. عامل دوم، محدودیت قدرت خرید مصرف‌کننده است. وقتی مصرف‌کننده توان پذیرش نرخ‌های بالاتر را ندارد، فروشنده نیز نمی‌تواند هر افزایش هزینه‌ای را به سرعت و به طور کامل به قیمت نهایی منتقل کند.

در چنین فضایی بازار وارد نوعی تعادل شکننده می‌شود: هزینه تولید اجازه ریزش شدید نمی‌دهد و ضعف تقاضا نیز جلوی جهش قدرتمند را می‌گیرد.

این وضعیت احتمالاً توضیح مناسبی برای آرامش روزهای اخیر است.

آیا قیمت گوشت در نیمه دوم شهریور بالا می‌رود؟

در کوتاه‌مدت، داده‌های فعلی نشانه‌ای از شوک فوری قیمت نشان نمی‌دهند. دام زنده چند روز است ثابت مانده، ثبت سفارش واردات تسهیل شده و نرخ بسیاری از اقلام نیز در بازار تغییرات محدودی دارد.

اما تداوم این وضعیت به چند شرط وابسته است.

اگر قیمت خوراک دام افزایش شدید نداشته باشد، واردات بدون اختلال ادامه پیدا کند و عرضه دام داخلی نیز حفظ شود، احتمال ادامه ثبات بیشتر خواهد بود. در مقابل، افزایش هزینه نهاده‌ها، محدودیت حمل‌ونقل، شوک ارزی یا کاهش عرضه می‌تواند دوباره بازار را از وضعیت آرام فعلی خارج کند.

به همین دلیل نمی‌توان ثبات امروز را به معنای پایان ریسک گرانی دانست.

آرامش قیمت گوشت؛ خبر خوب با یک تبصره بزرگ

جمع‌بندی بازار گوشت قرمز در ۱۷ شهریور ۱۴۰۵ نشان می‌دهد فعلاً از موج‌های شدید افزایش قیمت خبری نیست. ماهیچه گوسفندی ۲ میلیون و ۲۸۰ هزار تومان، سردست گوسفندی یک میلیون و ۹۰۰ هزار تومان، گردن بدون استخوان گوساله یک میلیون و ۷۵۰ هزار تومان، راسته گوساله ۲ میلیون و ۲۵۰ هزار تومان و ران گوساله ۲ میلیون و ۲۰۰ هزار تومان قیمت دارند.

ثبات دام زنده و سیاست تازه وارداتی دو عامل مهمی هستند که می‌توانند مانع التهاب دوباره شوند. اما مسئله اصلی خانوارها همچنان باقی است: بازار آرام شده، اما سطح قیمت گوشت همچنان بسیار بالاست.

بنابراین خبر مثبت امروز نه «ارزان شدن گوشت»، بلکه توقف موقت شتاب افزایش قیمت است. اگر سیاست تنظیم بازار و عرضه داخلی بتوانند این تعادل را حفظ کنند، احتمالاً نیمه دوم شهریور با نوسانات محدودتری سپری خواهد شد؛ اما هر شوک تازه در نهاده‌ها، ارز یا حمل‌ونقل می‌تواند این آرامش شکننده را دوباره به چالش بکشد.