قیمت موتورسیکلت امروز ۳ شهریور ۱۴۰۵؛ هوندا ۱۲۵ تا ۳۰۰ میلیون تومان / موتور یک میلیاردی دیگر عجیب نیست؟

موتورسیکلتی که زمانی یکی از ارزان‌ترین راه‌های ورود خانوارها به بازار وسایل نقلیه شخصی محسوب می‌شد، حالا خود به کالایی چندصد میلیون تومانی تبدیل شده است. گزارش تازه همشهری از بازار نشان می‌دهد قیمت موتورسیکلت پرکاربرد هوندا ۱۲۵ به محدوده ۲۵۰ تا ۳۰۰ میلیون تومان رسیده و قیمت برخی محصولات دیگر بازار نیز تا محدوده یک تا دو میلیارد تومان بالا رفته است.

این ارقام با فهرست‌های رسمی‌تر شرکت‌های عرضه‌کننده نیز همخوانی دارد. برای نمونه، در لیست قیمت خرداد ۱۴۰۵ همتاز موتور، مدل ۱۲۵ سی‌سی این شرکت با قیمت ۲۸۸ میلیون و ۹۲۵ هزار تومان عرضه شده بود. در همان فهرست، هوندا Click 160 بیش از یک میلیارد تومان، هوندا ADV 160 نزدیک دو میلیارد تومان و برخی مدل‌های خاص هوندا و شرکو بیش از چهار تا پنج میلیارد تومان قیمت داشتند.

قیمت موتورسیکلت در شهریور ۱۴۰۵ به کجا رسیده است؟

آخرین فهرست قیمت کویر موتور که دوم شهریور منتشر شده، تصویری روشن‌تر از افزایش سطح عمومی قیمت‌ها ارائه می‌دهد.

در این فهرست، S1 125 Type 2 حدود ۳۸۲ میلیون تومان قیمت دارد. مدل S5 150 حدود ۴۲۴ میلیون و S2 150 نزدیک ۴۲۵ میلیون تومان قیمت‌گذاری شده‌اند. حتی بخشی از محصولاتی که در دسته اقتصادی بازار قرار می‌گیرند، اکنون در محدوده ۴۰۰ تا ۶۰۰ میلیون تومان ایستاده‌اند.

در سمت گران‌تر بازار نیز Z4 249 R ABS حدود یک میلیارد و ۳۰۵ میلیون تومان، SRV 249 S ABS حدود یک میلیارد و ۲۸۲ میلیون تومان، SRK 249 ABS بیش از یک میلیارد و ۲۲۰ میلیون تومان و Duke 200 مدل ۲۰۲۳ حدود یک میلیارد و ۲۰۱ میلیون تومان قیمت دارند.

بنابراین تعبیر «موتور ۳۰۰ میلیونی» دیگر تنها مربوط به یک محصول لوکس یا خاص نیست و به بخش ابتدایی بازار موتورسیکلت‌های صفر نزدیک شده است.

هوندا ۱۲۵ چرا به ۳۰۰ میلیون تومان رسید؟

بخشی از پاسخ را باید در رشد عمومی هزینه‌های تولید، قطعات و ارز جست‌وجو کرد.

دلار آزاد امروز سه‌شنبه ۳ شهریور ۱۴۰۵ همچنان بالای مرز ۲۰۰ هزار تومان قرار دارد و در یکی از نرخ‌های ثبت‌شده بازار به حدود ۲۰۲ هزار و ۱۹۵ تومان رسیده است.

حتی در موتورسیکلت‌هایی که داخل کشور مونتاژ می‌شوند، بخشی از قطعات، مواد اولیه، تجهیزات الکترونیکی یا فناوری مورد نیاز به طور مستقیم یا غیرمستقیم تحت تاثیر ارز قرار دارد. افزایش نرخ دلار همچنین هزینه جایگزینی قطعات وارداتی، لجستیک و سرمایه در گردش تولیدکنندگان را بالا می‌برد.

اما بابک صدرایی، کارشناس صنعت خودرو، معتقد است تمام ماجرا را نمی‌توان با نرخ ارز توضیح داد.

او ساختار عرضه را نیز یکی از عوامل مهم می‌داند و گفته بازار در اختیار تعداد محدودی تامین‌کننده عمده قرار گرفته است؛ شرایطی که به گفته او یک نوع «نیمچه انحصار» ایجاد کرده و اجازه نمی‌دهد رقابت موثر برای تعدیل قیمت‌ها شکل بگیرد.

نیمه‌انحصار چه بلایی بر قیمت موتور می‌آورد؟

در یک بازار رقابتی، افزایش تعداد تامین‌کنندگان می‌تواند شرکت‌ها را مجبور کند برای جذب مشتری روی قیمت، خدمات پس از فروش و شرایط فروش رقابت کنند.

اما وقتی سهم قابل توجه عرضه در اختیار تعداد محدودی مجموعه باشد، قدرت انتخاب مصرف‌کننده کاهش پیدا می‌کند. در چنین شرایطی حتی رکود معاملات نیز الزاماً به افت قابل توجه قیمت منجر نمی‌شود.

صدرایی راهکار اصلی را افزایش عرضه و ایجاد شرایطی می‌داند که قیمت در بستر رقابت واقعی شکل بگیرد. هشدار او این است که ادامه افزایش قیمت در نهایت به حذف تدریجی مصرف‌کننده منتهی می‌شود؛ اتفاقی که آثار آن اکنون در قدرت خرید متقاضیان قابل مشاهده است.

این وضعیت برای موتورسیکلت اهمیت بیشتری دارد، زیرا بخش قابل توجهی از خریداران موتور با هدف تفریح یا خرید کالای لوکس وارد بازار نمی‌شوند؛ موتورسیکلت برای بسیاری وسیله کار و درآمد است.

موتور ۳۰۰ میلیونی؛ فشار مستقیم بر پیک‌های موتوری

افزایش قیمت موتورسیکلت بیشترین فشار را بر گروه‌هایی وارد می‌کند که درآمد آنها مستقیماً به این وسیله وابسته است؛ از پیک‌های فروشگاهی و رستورانی گرفته تا شاغلان خدمات شهری.

فردی که برای خرید یک موتور ۳۰۰ میلیون تومانی برنامه‌ریزی کرده، در صورت جهش سریع قیمت ممکن است تنها طی چند ماه با نیاز به سرمایه بسیار بیشتری روبه‌رو شود.

صدرایی نیز به همین بی‌ثباتی اشاره کرده و معتقد است نوسانات سریع ارز امکان برنامه‌ریزی را از مصرف‌کننده می‌گیرد؛ به طوری که فرد برای یک سطح قیمتی پس‌انداز می‌کند اما هنگام خرید با قیمت بسیار بالاتری مواجه می‌شود.

در این شرایط بازار می‌تواند وارد چرخه‌ای متناقض شود: قیمت‌ها بالا هستند، قدرت خرید کاهش یافته و معاملات کم می‌شود، اما هزینه جایگزینی کالا و محدودیت عرضه اجازه کاهش شدید قیمت را نمی‌دهد.

وام ۳۰۰ میلیونی موتور برقی راه نجات است؟

یکی از راهکارهای مطرح‌شده، حرکت سریع‌تر به سمت موتورسیکلت‌های برقی و ارائه تسهیلات به مصرف‌کنندگان، به‌ویژه دارندگان موتورهای فرسوده و پیک‌هاست.

در طرح نوسازی ناوگان، سقف تسهیلات خرید موتورسیکلت بنزینی به ۲۰۰ میلیون تومان و تسهیلات موتور برقی به ۳۰۰ میلیون تومان افزایش یافته و برای تسهیلات برقی بازپرداخت ۳۶ ماهه در نظر گرفته شده است.

این سیاست با برنامه کلان دولت برای جایگزینی موتورسیکلت‌های فرسوده نیز همسو است. در برنامه جامع تامین انرژی حمل‌ونقل کشور، اسقاط حداقل ۳۰۰ هزار دستگاه موتورسیکلت فرسوده و جایگزینی آنها با مدل‌های برقی تا پایان سال ۱۴۰۶ هدف‌گذاری شده است.

جالب اینکه در فهرست شهریور کویر موتور، برخی مدل‌های برقی در محدوده ۲۹۵ تا ۳۴۱ میلیون تومان قرار دارند؛ بنابراین تسهیلات ۳۰۰ میلیون تومانی روی کاغذ می‌تواند بخش بزرگی از قیمت برخی محصولات برقی را پوشش دهد.

با این حال، موفقیت این سیاست به دسترسی واقعی متقاضیان به وام، نرخ سود، شبکه شارژ، قیمت باتری و خدمات پس از فروش وابسته است.

آیا قیمت موتورسیکلت باز هم بالا می‌رود؟

پیش‌بینی بابک صدرایی برای ماه‌های آینده، بیشتر رکودی است تا جهشی. او معتقد است بازار احتمالاً در چند ماه پیش رو با رکود همراه خواهد بود و اخبار سیاسی و اقتصادی ممکن است نوسانات محدودی در قیمت ایجاد کنند، اما در شرایط فعلی ظرفیت یک جهش یا ریزش بسیار شدید را نمی‌بیند.

با این حال، دلار بالای ۲۰۰ هزار تومان همچنان یک ریسک مهم است. اگر نرخ ارز در سطوح فعلی تثبیت شود یا دوباره جهش کند، هزینه تامین و تولید می‌تواند مانع کاهش جدی قیمت موتورسیکلت شود.

در مقابل، افزایش عرضه، رقابتی‌تر شدن بازار و ثبات ارز می‌تواند حداقل سرعت رشد قیمت‌ها را کاهش دهد.

موتورسیکلت از کالای اقتصادی به دارایی گران تبدیل شد

جمع‌بندی بازار در سه‌شنبه ۳ شهریور ۱۴۰۵ یک پیام روشن دارد: موتورسیکلت دیگر الزاماً گزینه ارزان‌قیمت حمل‌ونقل نیست.

قیمت موتورهای ۱۲۵ سی‌سی و مدل‌های موسوم به هوندا ۱۲۵ به محدوده ۲۵۰ تا ۳۰۰ میلیون تومان رسیده و برخی محصولات هم‌رده حتی بالاتر قیمت خورده‌اند. در بخش میان‌رده، ارقام ۴۰۰ تا ۸۰۰ میلیون تومانی عادی شده و در بخش بالاتر بازار، قیمت‌های یک تا دو میلیارد تومانی و حتی چند میلیارد تومانی دیده می‌شود.

ادامه این روند می‌تواند مصرف‌کننده واقعی را بیشتر به سمت بازار دست‌دوم سوق دهد و برای پیک‌های موتوری و مشاغلی که موتور ابزار کار آنهاست، هزینه ورود و نوسازی وسیله را سنگین‌تر کند.

از همین رو مسئله بازار موتورسیکلت دیگر صرفاً «گران شدن یک وسیله نقلیه» نیست؛ وقتی موتور ۱۲۵ به مرز ۳۰۰ میلیون تومان می‌رسد، گرانی مستقیماً به هزینه اشتغال، حمل‌ونقل شهری و معیشت هزاران خانوار منتقل می‌شود.