روسیه رمزارز را قانونی کرد؛ سقف خرید بیتکوین برای ۹۸ درصد سرمایهگذاران چقدر است؟
ولادیمیر پوتین در ۴ آگوست ۲۰۲۶ قانون فدرال شماره ۲۸۲-FZ با عنوان «درباره ارزهای دیجیتال و حقوق دیجیتال» را امضا کرد. این قانون پیشتر در ۲۱ ژوئیه در دومای دولتی تصویب و در ۲۴ ژوئیه به تأیید شورای فدراسیون رسیده بود و چارچوب حقوقی تازهای برای معاملات رمزارزی در روسیه ایجاد میکند.
اهمیت این تغییر در آن است که رویکرد روسیه از وضعیت خاکستری سالهای گذشته به سمت قانونیسازی کنترلشده حرکت میکند. خرید و فروش کریپتو دیگر قرار نیست صرفاً در صرافیها و شبکههای خارج از سیستم مالی رسمی انجام شود؛ صرافیها، کارگزاران، مدیران دارایی و متولیان نگهداری دیجیتال میتوانند در چارچوبی که بانک مرکزی تعیین میکند خدمات ارائه دهند.
اما این اتفاق به معنای آزادی کامل بازار رمزارز در روسیه نیست. در واقع، مسکو همزمان با قانونیسازی معاملات، نظارت خود بر جریان پول و دارایی دیجیتال را افزایش میدهد.
فقط بیتکوین، اتریوم و تتر برای سرمایهگذار عادی
بانک مرکزی روسیه در پیشنویس منتشرشده سه دارایی را برای عرضه عمومی به سرمایهگذاران غیرواجد شرایط انتخاب کرده است: بیتکوین، اتریوم و تتر USDT.
معیار انتخاب فقط شهرت این سه رمزارز نیست. طبق قانون، دارایی قابل عرضه عمومی باید از نظر ارزش بازار، متوسط حجم روزانه معاملات و سابقه قیمتگذاری در بازارهای خارجی شرایط مشخصی داشته باشد و دستکم پنج سال سابقه قیمتی قابل بررسی داشته باشد. بانک مرکزی روسیه اعلام کرده بیتکوین، اتریوم و تتر در حال حاضر این معیارها را برآورده میکنند.
برای سرمایهگذاران واجد شرایط شرایط متفاوت است. آنها میتوانند رمزارزهایی را که در بازارهای رسمی بورسی و فرابورسی پذیرفته شدهاند بدون سقف مشابه سرمایهگذاران خرد خریداری کنند.
این تفاوت نشان میدهد روسیه قصد دارد دسترسی عمومی به کریپتو را باز کند، اما بیشترین آزادی را برای سرمایهگذارانی نگه دارد که از نظر دارایی، تجربه و دانش مالی در گروه حرفهای قرار میگیرند.
سقف خرید رمزارز در روسیه؛ سالانه ۳۰۰ هزار روبل
مهمترین بخش مقررات برای شهروندان عادی، سقف سالانه خرید است. هر سرمایهگذار غیرواجد شرایط میتواند از طریق هر واسطه تحت نظارت سالانه حداکثر ۳۰۰ هزار روبل ارز دیجیتال خریداری کند.
بر مبنای نرخ رسمی ۱۲ آگوست بانک مرکزی روسیه، هر دلار ۸۲.۳۷۴۲ روبل قیمت دارد؛ بنابراین ۳۰۰ هزار روبل حدود ۳۶۴۲ دلار ارزش دارد. عدد ۳۶۹۰ دلار که در برخی گزارشها دیده میشود با نرخ تبدیل زمان انتشار اولیه گزارش محاسبه شده و ثابت نیست.
نکته قابلتوجه عبارت «از طریق هر واسطه» است. متن بانک مرکزی سقف را برای خرید از هر کارگزار، صرافی رمزارزی یا مدیر دارایی تعریف کرده است، نه لزوماً یک سقف واحد برای تمام بازار. جزئیات اجرایی این بخش اهمیت زیادی خواهد داشت و مقررات نهایی باید روشن کند چگونه خرید سرمایهگذار در واسطههای مختلف کنترل و ثبت خواهد شد.
۹۸ درصد سرمایهگذاران روس مشمول محدودیت میشوند
براساس گزارشهای منتشرشده به نقل از بانک مرکزی روسیه، حدود ۹۸ درصد فعالان بازار در گروه سرمایهگذاران غیرواجد شرایط قرار میگیرند. به این ترتیب، محدودیت ۳۰۰ هزار روبلی عملاً بخش بسیار بزرگی از سرمایهگذاران را شامل خواهد شد.
این عدد نشان میدهد چارچوب جدید بیش از آنکه بازار رمزارز روسیه را کاملاً آزاد کند، تلاش دارد فعالیت سرمایهگذاران خرد را وارد شبکهای قابل ردیابی کند.
بانک مرکزی دلیل این محدودیت را نوسان شدید و غیرقابل پیشبینی قیمت رمزارزها عنوان کرده است. تمام سرمایهگذاران، حتی افراد واجد شرایط، نیز پیش از انجام معامله باید در آزمون آشنایی با ریسک شرکت کنند و اطلاعات مربوط به خطرات سرمایهگذاری در داراییهای دیجیتال را مطالعه کنند.
آیا از اول سپتامبر هر کسی میتواند بیتکوین بخرد؟
چارچوب جدید برای شروع از اول سپتامبر ۲۰۲۶ طراحی شده است، اما یک نکته حقوقی مهم وجود دارد: جزئیات مقررات بانک مرکزی هنوز در مرحله پیشنویس و مشورت عمومی قرار دارد.
بانک مرکزی تا ۲۴ آگوست برای دریافت نظرها و پیشنهادهای فعالان بازار مهلت تعیین کرده است. بنابراین قانون اصلی تصویب شده، اما برخی جزئیات دستورالعمل اجرایی هنوز میتواند تا زمان نهایی شدن مقررات تغییر کند.
این تفاوت مهم است؛ تیترهایی مانند «روسیه از اول سپتامبر خرید رمزارز را کاملاً آزاد کرد» دقیق نیستند. تعبیر درستتر این است که این کشور در حال راهاندازی بازار قانونی و محدود رمزارز تحت نظارت بانک مرکزی است.
روسها میتوانند با تتر خرید روزانه انجام دهند؟
خیر. قانونی شدن معامله رمزارز به معنای تبدیل بیتکوین یا تتر به پول رایج روزمره در روسیه نیست.
قانون جدید همچنان استفاده از ارز دیجیتال را بهعنوان وسیله پرداخت برای کالا و خدمات در داخل روسیه ممنوع میکند. بنابراین فروشگاه یا شرکت روسی نمیتواند آزادانه قیمت محصول خود را به بیتکوین اعلام کرده و آن را بهعنوان روش معمول پرداخت داخلی بپذیرد.
در مقابل، استفاده از داراییهای دیجیتال در تسویه معاملات برونمرزی مجاز شده است. این بخش برای اقتصاد روسیه اهمیت ویژه دارد؛ زیرا تحریمهای غرب دسترسی بسیاری از شرکتهای روسی به کانالهای بانکی و تسویه بینالمللی سنتی را دشوار کرده است. روسیه از سال ۲۰۲۴ نیز استفاده آزمایشی از رمزارز در تجارت خارجی را گسترش داده بود و قانون جدید این روند را رسمیتر میکند.
بنابراین سیاست مسکو دوگانه است: کریپتو برای تجارت خارجی ابزار قابل استفاده است، اما قرار نیست جای روبل را در پرداختهای داخلی بگیرد.
همزمان با قانونیسازی، روسیه صرافیهای غیرمجاز را میبندد
تصمیم روسیه برای ایجاد بازار رسمی کریپتو همزمان با برخورد شدیدتر با بازار زیرزمینی اجرا میشود.
سرویس امنیت فدرال روسیه، FSB، در ۷ آگوست اعلام کرد بیش از ۲۰ نفر را در جریان عملیات علیه مجموعهای از صرافیهای رمزارزی غیرمجاز در منطقه تجاری «مسکو سیتی» بازداشت کرده است. نیروهای امنیتی ۹ کانال یا دفتر تبادل غیرمجاز را هدف قرار دادند که به گفته مقامهای روس در تبدیل درآمد حاصل از کلاهبرداریهای تلفنی به رمزارز و انتقال پول نقش داشتند.
همزمانی این عملیات با تصویب قانون تازه پیام روشنی دارد: دولت روسیه قصد ندارد فقط اجازه فعالیت رسمی صادر کند، بلکه میخواهد بخشی از بازار خارج از نظارت را نیز به داخل شبکه قانونی هدایت کند.
قیمت بیتکوین امروز در محدوده ۶۴ هزار دلار
بازار جهانی رمزارز چهارشنبه ۲۱ مرداد همچنان پرنوسان است. در زمان تنظیم این گزارش، بیتکوین حدود ۶۳ هزار و ۷۹۴ دلار معامله میشود و نسبت به قیمت قبلی حدود ۰.۴ درصد افت دارد. بایننسکوین حدود ۶۱۰.۹ دلار، سولانا نزدیک ۷۸ دلار، ریپل حدود ۱.۰۶ دلار و دوجکوین نزدیک ۰.۰۷۱۶ دلار قیمت دارند. تتر نیز همچنان نزدیک یک دلار معامله میشود.
قیمتهای رمزارز لحظهای هستند و ممکن است میان صرافیها و تأمینکنندگان داده تفاوت داشته باشند؛ بنابراین فهرستهای قیمتی منتشرشده در ساعات مختلف نباید بهعنوان نرخ ثابت روز در نظر گرفته شوند.
یک اصلاح مهم در جدول قیمت رمزارزها
جدول قیمتی اولیه همراه این خبر، اتریوم را در محدوده ۱۸۸۶ دلار اعلام کرده بود. دادههای لحظهای منابع مختلف برای اتریوم در زمان تنظیم گزارش اختلاف قابلتوجهی نشان میدهند و به همین دلیل نمیتوان آن عدد را بدون ذکر زمان و منبع بهعنوان «قیمت قطعی امروز» بازنشر کرد.
این موضوع بهخصوص برای گزارشهای رمزارزی اهمیت دارد؛ بازار ۲۴ ساعته است و قیمتها برخلاف بورس سنتی پایان روز واحدی ندارند. بهتر است نرخ هر ارز همراه با ساعت و منبع قیمتگذاری منتشر شود.
روسیه طرفدار بیتکوین شده است؟
قانون تازه را نمیتوان به معنای چرخش کامل کرملین به سمت اقتصاد رمزارزی دانست. مدل روسیه بیشتر شبیه پذیرش همراه با کنترل است: دولت وجود بازار کریپتو را به رسمیت میشناسد، واسطههای قانونی ایجاد میکند و استفاده از رمزارز برای تجارت خارجی را تسهیل میکند؛ اما برای ۹۸ درصد سرمایهگذاران محدودیت خرید میگذارد، آزمون اجباری تعیین میکند و همچنان اجازه استفاده از کریپتو بهعنوان پول داخلی را نمیدهد.
برای روسیه این مدل دو هدف را همزمان دنبال میکند؛ از یک طرف استفاده از فناوری و دارایی دیجیتال برای دور زدن مشکلات موجود در پرداختهای بینالمللی و از طرف دیگر جلوگیری از گسترش یک سیستم مالی موازی و خارج از کنترل بانک مرکزی.
به همین دلیل مهمترین پیام قانون جدید این نیست که «روسیه بیتکوین را آزاد کرد». پیام دقیقتر این است که روسیه تصمیم گرفته بازار رمزارز را به رسمیت بشناسد، اما آن را زیر چتر نظارتی خود ببرد. از اول سپتامبر نخستین آزمون جدی این سیاست آغاز خواهد شد؛ سیاستی که میتواند برای دیگر اقتصادهایی که میان ممنوعیت و پذیرش کریپتو مردد هستند نیز به یک الگوی قابل بررسی تبدیل شود.
لید
روسیه وارد مرحله تازهای از تنظیم بازار رمزارز شده است؛ مسکو بهجای ممنوعیت کامل، تصمیم گرفته خرید و فروش بیتکوین، اتریوم و تتر را وارد یک بازار تحت نظارت کند، اما برای سرمایهگذاران عادی محدودیتهای جدی در نظر گرفته است. بانک مرکزی روسیه ۱۱ آگوست ۲۰۲۶، برابر با ۲۰ مرداد ۱۴۰۵، پیشنویس مقررات اجرایی را منتشر کرد که براساس آن سرمایهگذاران غیرحرفهای باید پیش از معامله آزمون بدهند و از طریق هر واسطه مالی، سالانه حداکثر ۳۰۰ هزار روبل رمزارز بخرند. این سیاست در حالی اجرا میشود که استفاده از کریپتو برای پرداختهای داخلی همچنان ممنوع است، اما استفاده از آن در تجارت و تسویههای برونمرزی مجاز خواهد بود.
پوتین قانون جدید رمزارز روسیه را امضا کرد
ولادیمیر پوتین در ۴ آگوست ۲۰۲۶ قانون فدرال شماره ۲۸۲-FZ با عنوان «درباره ارزهای دیجیتال و حقوق دیجیتال» را امضا کرد. این قانون پیشتر در ۲۱ ژوئیه در دومای دولتی تصویب و در ۲۴ ژوئیه به تأیید شورای فدراسیون رسیده بود و چارچوب حقوقی تازهای برای معاملات رمزارزی در روسیه ایجاد میکند.
اهمیت این تغییر در آن است که رویکرد روسیه از وضعیت خاکستری سالهای گذشته به سمت قانونیسازی کنترلشده حرکت میکند. خرید و فروش کریپتو دیگر قرار نیست صرفاً در صرافیها و شبکههای خارج از سیستم مالی رسمی انجام شود؛ صرافیها، کارگزاران، مدیران دارایی و متولیان نگهداری دیجیتال میتوانند در چارچوبی که بانک مرکزی تعیین میکند خدمات ارائه دهند.
اما این اتفاق به معنای آزادی کامل بازار رمزارز در روسیه نیست. در واقع، مسکو همزمان با قانونیسازی معاملات، نظارت خود بر جریان پول و دارایی دیجیتال را افزایش میدهد.
فقط بیتکوین، اتریوم و تتر برای سرمایهگذار عادی
بانک مرکزی روسیه در پیشنویس منتشرشده سه دارایی را برای عرضه عمومی به سرمایهگذاران غیرواجد شرایط انتخاب کرده است: بیتکوین، اتریوم و تتر USDT.
معیار انتخاب فقط شهرت این سه رمزارز نیست. طبق قانون، دارایی قابل عرضه عمومی باید از نظر ارزش بازار، متوسط حجم روزانه معاملات و سابقه قیمتگذاری در بازارهای خارجی شرایط مشخصی داشته باشد و دستکم پنج سال سابقه قیمتی قابل بررسی داشته باشد. بانک مرکزی روسیه اعلام کرده بیتکوین، اتریوم و تتر در حال حاضر این معیارها را برآورده میکنند.
برای سرمایهگذاران واجد شرایط شرایط متفاوت است. آنها میتوانند رمزارزهایی را که در بازارهای رسمی بورسی و فرابورسی پذیرفته شدهاند بدون سقف مشابه سرمایهگذاران خرد خریداری کنند.
این تفاوت نشان میدهد روسیه قصد دارد دسترسی عمومی به کریپتو را باز کند، اما بیشترین آزادی را برای سرمایهگذارانی نگه دارد که از نظر دارایی، تجربه و دانش مالی در گروه حرفهای قرار میگیرند.
سقف خرید رمزارز در روسیه؛ سالانه ۳۰۰ هزار روبل
مهمترین بخش مقررات برای شهروندان عادی، سقف سالانه خرید است. هر سرمایهگذار غیرواجد شرایط میتواند از طریق هر واسطه تحت نظارت سالانه حداکثر ۳۰۰ هزار روبل ارز دیجیتال خریداری کند.
بر مبنای نرخ رسمی ۱۲ آگوست بانک مرکزی روسیه، هر دلار ۸۲.۳۷۴۲ روبل قیمت دارد؛ بنابراین ۳۰۰ هزار روبل حدود ۳۶۴۲ دلار ارزش دارد. عدد ۳۶۹۰ دلار که در برخی گزارشها دیده میشود با نرخ تبدیل زمان انتشار اولیه گزارش محاسبه شده و ثابت نیست.
نکته قابلتوجه عبارت «از طریق هر واسطه» است. متن بانک مرکزی سقف را برای خرید از هر کارگزار، صرافی رمزارزی یا مدیر دارایی تعریف کرده است، نه لزوماً یک سقف واحد برای تمام بازار. جزئیات اجرایی این بخش اهمیت زیادی خواهد داشت و مقررات نهایی باید روشن کند چگونه خرید سرمایهگذار در واسطههای مختلف کنترل و ثبت خواهد شد.
۹۸ درصد سرمایهگذاران روس مشمول محدودیت میشوند
براساس گزارشهای منتشرشده به نقل از بانک مرکزی روسیه، حدود ۹۸ درصد فعالان بازار در گروه سرمایهگذاران غیرواجد شرایط قرار میگیرند. به این ترتیب، محدودیت ۳۰۰ هزار روبلی عملاً بخش بسیار بزرگی از سرمایهگذاران را شامل خواهد شد.
این عدد نشان میدهد چارچوب جدید بیش از آنکه بازار رمزارز روسیه را کاملاً آزاد کند، تلاش دارد فعالیت سرمایهگذاران خرد را وارد شبکهای قابل ردیابی کند.
بانک مرکزی دلیل این محدودیت را نوسان شدید و غیرقابل پیشبینی قیمت رمزارزها عنوان کرده است. تمام سرمایهگذاران، حتی افراد واجد شرایط، نیز پیش از انجام معامله باید در آزمون آشنایی با ریسک شرکت کنند و اطلاعات مربوط به خطرات سرمایهگذاری در داراییهای دیجیتال را مطالعه کنند.
آیا از اول سپتامبر هر کسی میتواند بیتکوین بخرد؟
چارچوب جدید برای شروع از اول سپتامبر ۲۰۲۶ طراحی شده است، اما یک نکته حقوقی مهم وجود دارد: جزئیات مقررات بانک مرکزی هنوز در مرحله پیشنویس و مشورت عمومی قرار دارد.
بانک مرکزی تا ۲۴ آگوست برای دریافت نظرها و پیشنهادهای فعالان بازار مهلت تعیین کرده است. بنابراین قانون اصلی تصویب شده، اما برخی جزئیات دستورالعمل اجرایی هنوز میتواند تا زمان نهایی شدن مقررات تغییر کند.
این تفاوت مهم است؛ تیترهایی مانند «روسیه از اول سپتامبر خرید رمزارز را کاملاً آزاد کرد» دقیق نیستند. تعبیر درستتر این است که این کشور در حال راهاندازی بازار قانونی و محدود رمزارز تحت نظارت بانک مرکزی است.
روسها میتوانند با تتر خرید روزانه انجام دهند؟
خیر. قانونی شدن معامله رمزارز به معنای تبدیل بیتکوین یا تتر به پول رایج روزمره در روسیه نیست.
قانون جدید همچنان استفاده از ارز دیجیتال را بهعنوان وسیله پرداخت برای کالا و خدمات در داخل روسیه ممنوع میکند. بنابراین فروشگاه یا شرکت روسی نمیتواند آزادانه قیمت محصول خود را به بیتکوین اعلام کرده و آن را بهعنوان روش معمول پرداخت داخلی بپذیرد.
در مقابل، استفاده از داراییهای دیجیتال در تسویه معاملات برونمرزی مجاز شده است. این بخش برای اقتصاد روسیه اهمیت ویژه دارد؛ زیرا تحریمهای غرب دسترسی بسیاری از شرکتهای روسی به کانالهای بانکی و تسویه بینالمللی سنتی را دشوار کرده است. روسیه از سال ۲۰۲۴ نیز استفاده آزمایشی از رمزارز در تجارت خارجی را گسترش داده بود و قانون جدید این روند را رسمیتر میکند.
بنابراین سیاست مسکو دوگانه است: کریپتو برای تجارت خارجی ابزار قابل استفاده است، اما قرار نیست جای روبل را در پرداختهای داخلی بگیرد.
همزمان با قانونیسازی، روسیه صرافیهای غیرمجاز را میبندد
تصمیم روسیه برای ایجاد بازار رسمی کریپتو همزمان با برخورد شدیدتر با بازار زیرزمینی اجرا میشود.
سرویس امنیت فدرال روسیه، FSB، در ۷ آگوست اعلام کرد بیش از ۲۰ نفر را در جریان عملیات علیه مجموعهای از صرافیهای رمزارزی غیرمجاز در منطقه تجاری «مسکو سیتی» بازداشت کرده است. نیروهای امنیتی ۹ کانال یا دفتر تبادل غیرمجاز را هدف قرار دادند که به گفته مقامهای روس در تبدیل درآمد حاصل از کلاهبرداریهای تلفنی به رمزارز و انتقال پول نقش داشتند.
همزمانی این عملیات با تصویب قانون تازه پیام روشنی دارد: دولت روسیه قصد ندارد فقط اجازه فعالیت رسمی صادر کند، بلکه میخواهد بخشی از بازار خارج از نظارت را نیز به داخل شبکه قانونی هدایت کند.
قیمت بیتکوین امروز در محدوده ۶۴ هزار دلار
بازار جهانی رمزارز چهارشنبه ۲۱ مرداد همچنان پرنوسان است. در زمان تنظیم این گزارش، بیتکوین حدود ۶۳ هزار و ۷۹۴ دلار معامله میشود و نسبت به قیمت قبلی حدود ۰.۴ درصد افت دارد. بایننسکوین حدود ۶۱۰.۹ دلار، سولانا نزدیک ۷۸ دلار، ریپل حدود ۱.۰۶ دلار و دوجکوین نزدیک ۰.۰۷۱۶ دلار قیمت دارند. تتر نیز همچنان نزدیک یک دلار معامله میشود.
قیمتهای رمزارز لحظهای هستند و ممکن است میان صرافیها و تأمینکنندگان داده تفاوت داشته باشند؛ بنابراین فهرستهای قیمتی منتشرشده در ساعات مختلف نباید بهعنوان نرخ ثابت روز در نظر گرفته شوند.
یک اصلاح مهم در جدول قیمت رمزارزها
جدول قیمتی اولیه همراه این خبر، اتریوم را در محدوده ۱۸۸۶ دلار اعلام کرده بود. دادههای لحظهای منابع مختلف برای اتریوم در زمان تنظیم گزارش اختلاف قابلتوجهی نشان میدهند و به همین دلیل نمیتوان آن عدد را بدون ذکر زمان و منبع بهعنوان «قیمت قطعی امروز» بازنشر کرد.
این موضوع بهخصوص برای گزارشهای رمزارزی اهمیت دارد؛ بازار ۲۴ ساعته است و قیمتها برخلاف بورس سنتی پایان روز واحدی ندارند. بهتر است نرخ هر ارز همراه با ساعت و منبع قیمتگذاری منتشر شود.
روسیه طرفدار بیتکوین شده است؟
قانون تازه را نمیتوان به معنای چرخش کامل کرملین به سمت اقتصاد رمزارزی دانست. مدل روسیه بیشتر شبیه پذیرش همراه با کنترل است: دولت وجود بازار کریپتو را به رسمیت میشناسد، واسطههای قانونی ایجاد میکند و استفاده از رمزارز برای تجارت خارجی را تسهیل میکند؛ اما برای ۹۸ درصد سرمایهگذاران محدودیت خرید میگذارد، آزمون اجباری تعیین میکند و همچنان اجازه استفاده از کریپتو بهعنوان پول داخلی را نمیدهد.
برای روسیه این مدل دو هدف را همزمان دنبال میکند؛ از یک طرف استفاده از فناوری و دارایی دیجیتال برای دور زدن مشکلات موجود در پرداختهای بینالمللی و از طرف دیگر جلوگیری از گسترش یک سیستم مالی موازی و خارج از کنترل بانک مرکزی.
به همین دلیل مهمترین پیام قانون جدید این نیست که «روسیه بیتکوین را آزاد کرد». پیام دقیقتر این است که روسیه تصمیم گرفته بازار رمزارز را به رسمیت بشناسد، اما آن را زیر چتر نظارتی خود ببرد. از اول سپتامبر نخستین آزمون جدی این سیاست آغاز خواهد شد؛ سیاستی که میتواند برای دیگر اقتصادهایی که میان ممنوعیت و پذیرش کریپتو مردد هستند نیز به یک الگوی قابل بررسی تبدیل شود.
