واریز سود سهام عدالت تا هفته دولت؛ مبلغ و روز دقیق پرداخت هنوز مشخص نیست
تازهترین اظهارات رسمی درباره زمان پرداخت در ۱۸ مرداد ۱۴۰۵ منتشر شد. بهمن عبداللهی اعلام کرد دولت در تلاش است بخشی از سود شرکتهای سرمایهپذیر مربوط به عملکرد سال ۱۴۰۴ را تا هفته دولت پرداخت کند. خبرگزاری مهر نیز به نقل از او بازه زمانی را «تا پایان مرداد یا نهایتاً هفته دولت» اعلام کرده است.
هفته دولت از دوم تا هشتم شهریور برگزار میشود؛ بنابراین در صورت اجرای برنامه فعلی، مرحله نخست پرداخت حداکثر تا اوایل شهریور انجام خواهد شد.
با این حال، یک تفاوت مهم در ادبیات منابع وجود دارد. ایرنا به نقل از عبداللهی نوشته است دولت «در تلاش است» تا هفته دولت بخشی از سود را توزیع کند، در حالی که باشگاه خبرنگاران جوان از قول او پرداخت تا هفته دولت را قطعیتر بیان کرده است. در نتیجه فعلاً بهتر است از عبارت «برنامه پرداخت تا هفته دولت» استفاده شود، نه تعیین یک روز قطعی برای واریز.
سود سهام عدالت امسال در دو مرحله پرداخت میشود
رئیس اتاق تعاون ایران گفته روال دو مرحلهای سال گذشته در سال ۱۴۰۵ نیز ادامه خواهد یافت. مرحله نخست در میانه سال و مرحله دوم تا پایان سال پرداخت میشود. عبداللهی همچنین تأکید کرده میزان سود مربوط به سال ۱۴۰۴ نسبت به سود سال ۱۴۰۳ «کاهش جدی» نخواهد داشت.
این موضوع به آن معناست که پرداخت هفته دولت کل سود سال ۱۴۰۴ نخواهد بود و دارندگان سهام عدالت باید منتظر مرحله دیگری در ماههای پایانی سال باشند.
عبداللهی همچنین گفته سود شرکتهای مشمول سهام عدالت جمعآوری شده است. به گفته او، هرچند بخشی از بنگاههای تحت پوشش در جریان تحولات و جنگ اخیر آسیب دیدهاند، این مسئله مانع سوددهی سایر شرکتها نشده است.
مبلغ سود سهام عدالت چقدر است؟
تا این لحظه رقم رسمی مرحله نخست برای سبدهای مختلف سهام عدالت اعلام نشده است.
این نکته از آن جهت اهمیت دارد که در فضای مجازی ارقامی مانند «سه میلیون تومان برای هر نفر» یا مبالغ ثابت دیگر منتشر میشود، اما در اظهارات رسمی ۱۸ مرداد عدد مشخصی برای هر سهامدار ارائه نشده است. میزان دریافتی هر فرد معمولاً به ارزش اولیه سبد سهام عدالت، میزان سود وصولشده شرکتهای سرمایهپذیر و وضعیت نهایی تجمیع سود بستگی دارد.
بنابراین تا زمانی که شرکت سپردهگذاری مرکزی یا شورای عالی بورس جدول نهایی را منتشر نکند، هر رقم مشخصی برای سود ۱۴۰۴ باید غیررسمی تلقی شود.
یک ابهام دیگر؛ آیا بخشی از سود ۱۴۰۳ هم باقی مانده است؟
در گزارش باشگاه خبرنگاران جوان، سخنان عبداللهی با این توضیح منتشر شده که «مابقی سود ۱۴۰۳ و مرحله اول ۱۴۰۴» تا هفته دولت پرداخت خواهد شد. در مقابل، گزارش ایرنا تمرکز اصلی را بر بخشی از سود سال ۱۴۰۴ گذاشته است.
به همین دلیل ممکن است واریزی پیش رو شامل بیش از یک قلم سود باشد؛ اما ترکیب دقیق آن و سهم هر بخش هنوز نیازمند اطلاعیه نهایی شرکت سپردهگذاری مرکزی است.
این موضوع میتواند یکی از دلایل تفاوت ارقام احتمالی میان سهامداران باشد.
آزادسازی سهام عدالت به کجا رسید؟
همزمان با نزدیک شدن به زمان پرداخت سود، پرونده بزرگتر سهام عدالت یعنی امکان آزادسازی و معامله سهام نیز وارد مرحله تازهای شده است.
عبداللهی اعلام کرده بیش از ۲۰ جلسه در شورای عالی بورس برای بررسی سازوکار عرضه و آزادسازی سهام عدالت برگزار شده و دستورالعمل تهیهشده پس از تصویب اولیه به دولت ارسال شده است. دولت نیز موضوع را برای بررسی حقوقی به معاونت حقوقی ریاستجمهوری ارجاع داده و پس از طرح برخی ملاحظات، اصلاحاتی در شورای عالی بورس صورت گرفته است.
نسخه اصلاحشده سپس برای دریافت نظر نمایندگان به مجلس ارسال شده و به گفته عبداللهی حدود یک ماه است در اختیار قوه مقننه قرار دارد.
جلسه نهایی با حضور نیکزاد
برخی نمایندگان مجلس خواستار تغییراتی در دستورالعمل پیشنهادی شدهاند. طبق توضیحات رئیس اتاق تعاون، پس از جمعبندی کمیته مربوط در مجلس، جلسه نهایی به ریاست علی نیکزاد برگزار خواهد شد و دیدگاههای مجلس برای اعمال اصلاحات به شورای عالی بورس منتقل میشود. پس از اصلاح، تصویب و ابلاغ نسخه پایانی، همین دستورالعمل مبنای آزادسازی سهام عدالت خواهد بود.
بنابراین برخلاف برخی برداشتها، هنوز نمیتوان گفت آزادسازی کامل سهام عدالت تصویب و زمان فروش آن مشخص شده است.
تا زمان نهایی شدن این فرایند، سهامداران نباید تبلیغات مربوط به «فروش فوری سهام عدالت» یا ثبتنام در لینکهای ناشناس را بهعنوان دستور رسمی تلقی کنند.
اختلاف بر سر نقش تعاونیها
یکی از موضوعات مهم در مذاکرات مجلس و شورای عالی بورس، جایگاه شرکتهای تعاونی سهام عدالت است.
عبداللهی تأکید کرده در نسخه نهایی نباید سهم و نقش تعاونیها از ساختار سهام عدالت حذف شود. این موضوع بهویژه برای دارندگان سهام به روش غیرمستقیم اهمیت دارد، زیرا بخش مهمی از دارایی آنان از طریق شرکتهای سرمایهگذاری استانی و ساختارهای تعاونی مدیریت میشود.
به همین دلیل آزادسازی سهام عدالت صرفاً به معنای فعال شدن یک گزینه فروش در سامانه معاملاتی نیست؛ بلکه باید تکلیف مدیریت دهها شرکت سرمایهگذاری، حق رأی سهامداران و نحوه حضور نمایندگان آنها در شرکتهای سرمایهپذیر نیز روشن شود.
برنامه مجلس برای ۴۹ میلیون سهامدار
در کنار شورای عالی بورس، فراکسیون نظارت بر نظام تعاون و سهام عدالت مجلس نیز برنامهای برای بازآرایی ساختار مدیریت این دارایی آغاز کرده است.
رضا صدیقی، عضو هیئترئیسه این فراکسیون و نماینده تبریز، آذرشهر و اسکو، اعلام کرده ساختار مدیریتی مربوط به حدود ۴۹ میلیون سهامدار مستقیم و غیرمستقیم در حال بررسی تخصصی است. هدف، افزایش شفافیت، بهرهوری و تقویت حقوق مالکانه سهامداران عنوان شده است.
یکی از محورهای این طرح، بررسی جایگاه سهامداران در هیئتمدیره شرکتهای سرمایهپذیر و ساماندهی شرکتهای بورسی و غیربورسی مرتبط با سهام عدالت است.
تکلیف جاماندگان سهام عدالت چه میشود؟
پرونده جاماندگان نیز همچنان باز است، اما نباید «در دستور کار بودن» را با «تصویب تخصیص سهام جدید» یکسان دانست.
رضا صدیقی گفته رسیدگی به وضعیت افرادی که از دریافت سهام عدالت جا ماندهاند و تعیین سازوکار قانونی برای مشمولان جدید در دستور کار فراکسیون قرار دارد. با این حال هنوز سازوکار اجرایی نهایی، فهرست قطعی مشمولان جدید یا زمان ثبتنام عمومی اعلام نشده است.
بنابراین هرگونه فراخوان اینترنتی که اکنون مدعی «ثبتنام قطعی جاماندگان سهام عدالت» باشد باید با احتیاط جدی بررسی شود.
سهام عدالت متوفیان نیز دوباره در دستور کار
موضوع انتقال سهام افراد متوفی به وراث نیز از دیگر پروندههایی است که مجلس آن را پیگیری میکند.
صدیقی گفته تعیین تکلیف سهام متوفیان که در برخی موارد سالها بلاتکلیف باقی مانده، در کنار جاماندگان از مطالبات اصلی مردم است و سازوکارهای قانونی آن در حال بررسی است.
هدف این است که حقوق مالکانه سهامداران متوفی به وراث قانونی منتقل شود و وضعیت سود و مدیریت این داراییها نیز شفاف شود.
سه خبر مهم برای سهامداران
در مجموع، سه پرونده متفاوت نباید با یکدیگر اشتباه گرفته شوند.
نخست، پرداخت سود است که طبق برنامه فعلی مرحله نخست آن تا پایان مرداد یا نهایتاً هفته دولت انجام میشود. دوم، آزادسازی و فروش سهام عدالت است که دستورالعمل آن هنوز میان مجلس و شورای عالی بورس در حال تکمیل است. سوم نیز جاماندگان و متوفیان هستند که سازوکار تعیین تکلیف آنها در دست بررسی قرار دارد.
تنها موردی که در حال حاضر برای آن بازه زمانی نسبتاً مشخصی اعلام شده، پرداخت مرحله نخست سود است.
جمعبندی؛ هفته دولت مهم است، اما عدد نهایی هنوز نیامده
آخرین اخبار ۱۸ مرداد ۱۴۰۵ نشان میدهد سهامداران عدالت احتمالاً تا فاصله کوتاهی با مرحله جدید واریز سود دارند. بهمن عبداللهی اعلام کرده بخشی از سود عملکرد سال ۱۴۰۴ تا پایان مرداد یا نهایتاً هفته دولت، یعنی حوالی ۲ تا ۸ شهریور ۱۴۰۵، توزیع خواهد شد و مرحله دوم نیز تا پایان سال انجام میشود.
اما دو نکته هنوز مشخص نیست: روز دقیق واریز و مبلغی که به هر سهامدار تعلق خواهد گرفت. بنابراین تیترهایی که از رقم قطعی یا روز معین پرداخت سخن میگویند، در شرایط فعلی پشتوانه رسمی کافی ندارند.
همزمان، آزادسازی سهام عدالت یک گام دیگر جلو رفته اما هنوز نهایی نشده است. بیش از ۲۰ جلسه شورای عالی بورس برگزار شده، دستورالعمل در مجلس تحت بررسی است و پس از جمعبندی نمایندگان و جلسه نهایی، باید دوباره برای اصلاح، تصویب و ابلاغ به شورای عالی بورس بازگردد.
در پرونده جاماندگان و سهام متوفیان نیز مجلس پیگیری تازهای آغاز کرده، ولی فعلاً خبری از آغاز ثبتنام عمومی یا تخصیص قطعی سهام جدید نیست.