بازار گوشت قرمز در آرامش شکننده؛ ثبات قیمتها پشت دیوار کاهش قدرت خرید مصرفکنندگان
بازار گوشت قرمز طی ماههای گذشته یکی از پرنوسانترین بخشهای سبد مصرفی خانوارها بوده است. افزایش هزینههای تولید، رشد قیمت نهادههای دامی، هزینههای حملونقل و تغییرات اقتصادی، باعث شد قیمت انواع گوشت مسیر صعودی را طی کند و بخش زیادی از مصرفکنندگان با کاهش توان خرید مواجه شوند.
با این حال، بررسی شرایط فعلی بازار نشان میدهد سرعت افزایش قیمتها کاهش یافته و برخلاف ماههای گذشته، خبری از تغییرات ناگهانی و جهشهای لحظهای نیست.
فعالان بازار معتقدند وضعیت کنونی را نمیتوان به معنای بازگشت تعادل کامل دانست؛ بلکه بازار در شرایطی قرار گرفته که قیمتها در سطوح بالا تثبیت شدهاند و معاملهگران منتظر تغییرات جدید در عوامل اقتصادی هستند.
قیمت گوشت قرمز در بازار خردهفروشی
بررسی آخرین وضعیت بازار نشان میدهد قیمت انواع گوشت قرمز همچنان در محدودههای بالایی قرار دارد.
در بازار خردهفروشی، هر کیلوگرم گوشت ران گوسفندی با قیمت حدود ۲ میلیون و ۳۰ هزار تومان عرضه میشود؛ محصولی که در گروه گوشتهای پرتقاضا قرار دارد.
همچنین گوشت قلوهگاه گوسفندی با قیمت حدود یک میلیون تومان برای هر کیلوگرم، یکی از ارزانترین گزینههای موجود در میان قطعات مختلف گوشت گوسفندی محسوب میشود.
در بخش گوشت گوساله نیز شرایط مشابهی حاکم است. هر کیلوگرم گوشت چرخکرده مخلوط گوساله و گوسفندی حدود یک میلیون و ۳۱۰ هزار تومان قیمت دارد و گوشت راسته گوساله نیز با نرخ حدود یک میلیون و ۸۳۰ هزار تومان در بازار عرضه میشود.
این قیمتها نشان میدهد اگرچه بازار از شوکهای قیمتی فاصله گرفته، اما سطح عمومی قیمت گوشت همچنان برای بسیاری از خانوارها سنگین است.
آرامش بازار از جنس کاهش تقاضاست، نه کاهش قیمت
کارشناسان معتقدند ثبات فعلی بازار گوشت بیشتر نتیجه کاهش تقاضا و محدود شدن خرید مصرفکنندگان است، نه افزایش قدرت خرید یا کاهش هزینههای تولید.
در واقع، بخشی از خانوارها به دلیل افزایش قیمتها، مصرف گوشت قرمز را کاهش داده یا به سمت جایگزینهای ارزانتر حرکت کردهاند. همین کاهش تقاضا باعث شده فشار افزایشی بر قیمتها کاهش پیدا کند و بازار در محدوده فعلی باقی بماند.
به بیان دیگر، بازار گوشت در شرایطی به ثبات رسیده که بخشی از مصرفکنندگان از آن فاصله گرفتهاند؛ موضوعی که از نگاه کارشناسان، نشانهای از تعادل پایدار نیست.
عرضه محدود و تقاضای ضعیف؛ تعادلی شکننده
یکی از ویژگیهای شرایط فعلی بازار گوشت، شکلگیری تعادل میان عرضه محدود و تقاضای کاهشیافته است.
فعالان این حوزه میگویند در حال حاضر تغییر محسوسی در هزینههای اصلی تولید مانند نهادههای دامی و حملونقل مشاهده نمیشود و همین موضوع به ثبات نسبی قیمتها کمک کرده است.
با این حال، این تعادل بسیار شکننده است؛ زیرا هر تغییر در هزینههای تولید، نرخ ارز، شرایط واردات یا وضعیت عرضه دام میتواند دوباره بازار را تحت تأثیر قرار دهد.
قدرت خرید؛ چالش اصلی مصرفکنندگان
اگرچه ثبات قیمتها میتواند به برنامهریزی بهتر خانوارها کمک کند، اما مشکل اصلی بازار گوشت همچنان پابرجاست: فاصله میان قیمت محصول و توان خرید مردم.
در سالهای اخیر رشد هزینههای زندگی باعث شده سهم گوشت قرمز در سبد مصرفی بسیاری از خانوارها کاهش پیدا کند. این موضوع نه تنها بر رفتار مصرفکنندگان، بلکه بر ساختار تقاضا در بازار نیز اثر گذاشته است.
کارشناسان هشدار میدهند کاهش مصرف پروتئینهای حیوانی در بلندمدت میتواند پیامدهای اقتصادی و اجتماعی داشته باشد و سیاستگذاری برای کنترل هزینه تولید و حمایت از مصرفکنندگان را ضروری میکند.
آینده بازار گوشت؛ ادامه ثبات یا بازگشت نوسان؟
چشمانداز کوتاهمدت بازار گوشت قرمز به وضعیت متغیرهای کلان اقتصادی وابسته است. اگر هزینههای تولید، نرخ ارز و شرایط عرضه دام بدون تغییر جدی باقی بماند، احتمال ادامه همین ثبات نسبی در هفتههای آینده وجود دارد.
اما در مقابل، هرگونه افزایش در هزینههای تولید یا تغییر در شرایط تأمین و عرضه میتواند بازار را دوباره وارد دوره نوسانی کند.
فعالان بازار معتقدند در شرایط فعلی، معاملهگران و مصرفکنندگان بیشتر در وضعیت انتظار قرار دارند و بازار برای حرکت بعدی خود به دنبال نشانههای جدید اقتصادی است.
جمعبندی
بازار گوشت قرمز در مردادماه ۱۴۰۵ وارد دورهای از آرامش نسبی شده است؛ اما این آرامش بیشتر حاصل کاهش تقاضا و تثبیت قیمتها در سطوح بالا است، نه بهبود شرایط اقتصادی مصرفکنندگان.
قیمتهایی مانند بیش از ۲ میلیون تومان برای هر کیلوگرم ران گوسفندی و حدود یک میلیون و ۸۰۰ هزار تومان برای راسته گوساله نشان میدهد گوشت قرمز همچنان یکی از کالاهای گران سبد خانوار باقی مانده است.
در شرایط فعلی، بازار در یک تعادل شکننده میان عرضه، تقاضا و توان خرید قرار گرفته و ادامه این وضعیت به میزان ثبات هزینههای تولید و شرایط کلی اقتصاد کشور بستگی خواهد داشت.
