چرا با وجود کاهش ۳۰ درصدی قیمت دام زنده، گوشت در بازار ارزان نشد؟
منصور پوریان، رئیس شورای تأمین دام کشور، درباره علت ثابت ماندن قیمت گوشت با وجود افت قیمت دام زنده اعلام کرده است که بازار گوشت تحت تأثیر عوامل متعددی قرار دارد و قیمت نهایی تنها بر اساس نرخ دام زنده تعیین نمیشود.
به گفته او، بخشهای مختلف زنجیره عرضه گوشت شامل کشتار، حملونقل، توزیع، فروشندگان و هزینههای جانبی، هرکدام در تعیین قیمت نهایی نقش دارند. به همین دلیل، کاهش قیمت در بخش تولید لزوماً به همان میزان در بازار مصرف مشاهده نمیشود.
پوریان تأکید کرده است که برخلاف گوشت، در بخش دام زنده میتوان قیمتهای نزدیکتری را مشاهده کرد، اما در بازار گوشت به دلیل تعدد عوامل دخیل، قیمتگذاری یکسان وجود ندارد.
قیمت دام زنده در تهران بالاتر از سایر استانها
رئیس شورای تأمین دام کشور با اشاره به تفاوت قیمت دام در مناطق مختلف اظهار کرده است که تهران به دلیل ماهیت مصرفی و نه تولیدی، معمولاً قیمت بالاتری نسبت به استانهای تولیدکننده دارد.
تهران یکی از بزرگترین بازارهای مصرف گوشت کشور محسوب میشود و بخش قابلتوجهی از دام مورد نیاز آن از مناطق دیگر تأمین میشود. همین مسئله هزینههای حمل، نگهداری و توزیع را افزایش میدهد و میتواند باعث تفاوت قیمت میان مبدأ تولید و بازار مصرف شود.
قیمت دام سبک و سنگین چقدر کاهش یافته است؟
بر اساس اعلام شورای تأمین دام کشور، قیمت دام زنده طی یک ماه اخیر با کاهش قابل توجهی همراه شده است.
در حال حاضر:
- قیمت هر کیلوگرم دام سبک، بهویژه بره نر، حدود ۶۳۵ تا ۶۴۰ هزار تومان است.
- قیمت هر کیلوگرم گوساله نیز در محدوده ۵۰۰ تا ۵۱۰ هزار تومان قرار دارد.
این کاهش حدود ۳۰ درصدی در شرایطی رخ داده که بازار در یکی از دورههای پرمصرف سال قرار دارد؛ چراکه ایام اربعین و افزایش فعالیت موکبهای پذیرایی معمولاً موجب رشد تقاضا برای گوشت میشود.
افزایش عرضه دام؛ عامل اصلی کاهش قیمت
یکی از مهمترین دلایل کاهش قیمت دام زنده، افزایش عرضه در بازار عنوان شده است.
پوریان معتقد است در سالهای گذشته، بخشی از دام زنده کشور بهصورت غیرقانونی از مسیرهای دریایی به کشورهای حاشیه خلیج فارس منتقل میشد، اما امسال به دلیل شرایط منطقهای و وقوع جنگ، این روند تقریباً متوقف شده است.
در نتیجه، دام بیشتری در واحدهای دامداری باقی مانده و افزایش موجودی، فشار کاهشی بر قیمتها وارد کرده است.
به گفته وی، این موضوع بهویژه در مورد دام سنگین و گاومیشها محسوس بوده و برخی دامداریها با افزایش تعداد دام مواجه شدهاند.
نقش واردات گوشت منجمد در کنترل بازار
رئیس شورای تأمین دام کشور معتقد است برای تنظیم بازار گوشت، نباید تنها به تولید داخلی و گوشت گرم وابسته بود.
او تأکید کرده است که واردات گوشت منجمد همچنان برای تأمین نیاز برخی اصناف پرمصرف ضروری است؛ زیرا گروههایی مانند رستورانها، مراکز تهیه غذا و برخی مصرفکنندگان عمده، در صورت کمبود عرضه میتوانند فشار تقاضای قابل توجهی به بازار وارد کنند.
به اعتقاد فعالان این حوزه، ترکیب مناسب تولید داخلی و واردات میتواند از نوسانهای شدید قیمتی جلوگیری کند.
تولید داخل بیش از ۹۰ درصد نیاز بازار را تأمین میکند
پوریان اعلام کرده است که از ابتدای فروردین تاکنون، تولید داخلی توانسته بیش از ۹۰ درصد تقاضای کشور برای گوشت را پاسخ دهد.
این موضوع نشان میدهد وابستگی بازار به واردات نسبت به گذشته کاهش یافته است، هرچند همچنان واردات بهعنوان ابزاری برای تنظیم بازار و کنترل شوکهای قیمتی مورد استفاده قرار میگیرد.
در همین حال، میزان واردات گوشت در ماههای اخیر کاهش یافته که بخشی از آن به افزایش تولید داخلی و وضعیت مناسب عرضه مربوط دانسته شده است.
چرا کشورهای خلیج فارس خواهان دام ایرانی هستند؟
یکی دیگر از موضوعاتی که در بازار دام مطرح شده، تفاوت قیمت دام سبک ایران با کشورهای منطقه است.
پوریان توضیح داده است که قیمت دام سنگین در ایران با کشورهای همسایه تقریباً در یک سطح قرار دارد، اما دام سبک ایرانی به دلیل ظرفیت بالای تولید داخلی، قیمت پایینتری نسبت به کشورهای حوزه خلیج فارس دارد.
بسیاری از کشورهای این منطقه به جز عمان، واردکننده دام سبک هستند و محدودیتهای ناشی از شرایط منطقهای باعث افزایش قیمت این محصول در بازار آنها شده است.
همین اختلاف قیمت، یکی از عوامل ایجاد انگیزه برای خروج غیرقانونی دام از کشور در سالهای گذشته بوده است.
چشمانداز بازار گوشت؛ آیا کاهش قیمت به مصرفکننده میرسد؟
شرایط فعلی بازار دام نشان میدهد سمت تولید با افزایش عرضه و کاهش قیمت مواجه شده است، اما انتقال این کاهش به بازار مصرف به عوامل دیگری مانند هزینههای کشتار، توزیع، حملونقل و رفتار شبکه فروش بستگی دارد.
اگر ثبات قیمت دام زنده ادامه پیدا کند و عرضه کافی در تمام حلقههای زنجیره حفظ شود، احتمال کاهش تدریجی قیمت گوشت در بازار وجود دارد.
با این حال، تجربه بازار نشان داده است که کاهش قیمت در بخش تولید معمولاً با تأخیر به مصرفکننده نهایی منتقل میشود و برای مشاهده اثر واقعی آن، باید عملکرد تمام زنجیره تأمین مورد بررسی قرار گیرد.
