حقوق تابستانی معلمان حقالتدریس واریز شد؛ بیمه این فرهنگیان قطع نمیشود
پرداخت حقوق تابستانی معلمان حقالتدریس آزاد وارد مرحله اجرا شد؛ تصمیمی که یکی از مطالبات دیرینه این گروه از فرهنگیان را محقق میکند. این معلمان در سالهای گذشته معمولاً با پایان فعالیت مدارس در خردادماه، با قطع یا توقف حقوق و بیمه تا آغاز سال تحصیلی جدید روبهرو میشدند.
حسین امامیراد، عضو کمیسیون آموزش، تحقیقات و فناوری مجلس، پیشتر اعلام کرده بود که در جلسات مشترک با وزیر آموزشوپرورش و معاونان این وزارتخانه، بر استمرار پرداخت حقوق و بیمه معلمان حقالتدریس در فاصله پایان خرداد تا مهرماه توافق شده است. به گفته او، قرار بود روند پرداخت بدون وقفه ادامه پیدا کند تا معیشت و امنیت شغلی این نیروها در تابستان آسیب نبیند.
اکنون گزارش رسمی خبرگزاری مجلس از واریز نخستین حقوق تابستانی حکایت دارد. احسان عظیمیراد، عضو کمیسیون آموزش مجلس، روز سوم مرداد ۱۴۰۵ اعلام کرد که پس از صدور بخشنامه مربوط، اولین پرداخت تابستانی معلمان حقالتدریس آزاد انجام شده است. بنابراین وعدهای که در تیرماه درباره قطع نشدن حقوق مطرح شده بود، دستکم برای نخستین مرحله وارد فاز اجرایی شده است.
حقوق تابستانی معلمان حقالتدریس شامل چه کسانی میشود؟
موضوع مطرحشده مربوط به معلمان حقالتدریس آزاد است؛ نیروهایی که سابقه فعالیت در مدارس آموزشوپرورش دارند، اما از وضعیت استخدامی و مزایای نیروهای رسمی برخوردار نیستند. در برخی اظهارات نمایندگان از این نیروها با عنوان نیروهای «قرارداد کار معین» نیز یاد شده است، هرچند قرارداد کار معین همه مشمولان هنوز بهطور کامل اجرایی نشده است.
آمارهای اعلامشده درباره تعداد مشمولان در مقاطع مختلف یکسان نبوده است. رئیس کمیسیون آموزش در بهمن ۱۴۰۴ از پیشبینی منابع برای تعیین تکلیف ۲۶ هزار معلم حقالتدریس خبر داده بود، اما در جریان بررسی بودجه ۱۴۰۵، از تعیین تکلیف حدود ۲۱ هزار نیرو سخن گفته شد. اختلاف این دو رقم احتمالاً به شرایط احراز، فهرستهای نهایی وزارتخانه یا تفکیک گروههای مختلف نیروهای آموزشی مربوط است و وزارت آموزشوپرورش باید تعداد دقیق دریافتکنندگان حقوق تابستانی را شفاف اعلام کند.
بر اساس گزارشهای مجلس، طرح قرارداد کار معین سراسری است و فقط به یک استان محدود نمیشود. مسئولان همچنین اعلام کردهاند فهرست نیروهایی که در مهر ۱۴۰۲ بهعنوان معلم حقالتدریس یا خرید خدمات سابق در مدارس فعالیت داشتهاند، برای بررسی و صدور مجوزهای لازم ارسال شده است.
چرا حقوق معلمان در تابستان قطع میشد؟
ساختار پرداخت معلمان حقالتدریس معمولاً بر مبنای ساعات تدریس و فعالیت آموزشی تنظیم میشود. با تعطیلی کلاسهای رسمی در تابستان، مبنای پرداخت نیز از بین میرفت و بخشی از این نیروها برای حدود سه ماه بدون درآمد ثابت باقی میماندند.
این وضعیت در حالی ادامه داشت که بسیاری از معلمان حقالتدریس در طول سال تحصیلی همان مسئولیتهای آموزشی معلمان رسمی را بر عهده دارند و هزینههای زندگی، اجاره، درمان و بیمه آنان در تابستان متوقف نمیشود.
قطع بیمه نیز میتوانست مشکلات بیشتری ایجاد کند. وقفه در سوابق بیمهای، دشواری استفاده از خدمات درمانی و نگرانی درباره سابقه بازنشستگی، از پیامدهای چنین شرایطی بود. به همین دلیل، مطالبه معلمان تنها دریافت یک مبلغ نقدی نبود و استمرار بیمه نیز بخش اصلی مذاکرات مجلس با وزارت آموزشوپرورش را تشکیل میداد.
امامیراد در پنجم تیر تأکید کرده بود که قرار است پرداخت حقوق و بیمه تا آغاز سال تحصیلی جدید بدون وقفه ادامه داشته باشد. او همچنین گفته بود جمعبندی نهایی درباره ساماندهی این نیروها باید تا ابتدای مهر انجام شود.
اعتبار حقوق تابستانی از کجا تأمین شد؟
بر اساس اعلام اعضای کمیسیون آموزش، حدود یکهزار و ۲۰۰ میلیارد تومان برای پرداختهای تابستان امسال در نظر گرفته شده است. عظیمیراد این اعتبار را مربوط به تابستان ۱۴۰۵ دانسته و تأکید کرده که وزارت آموزشوپرورش و دولت برای تأمین آن همکاری کردهاند.
پیش از این نیز وزیر آموزشوپرورش پیشنهاد کرده بود هزینه حقوق سه ماه تابستان از سرجمع اعتبارات وزارتخانه پرداخت شود. رئیس کمیسیون آموزش در دی ۱۴۰۴ گفته بود موضوع بیمه خدمات درمانی و برخی مزایای رفاهی حل شده، اما پرداخت سه ماه تابستان همچنان باقی مانده بود و باید در بودجه سال ۱۴۰۵ به شکل پایدار پیشبینی میشد.
استفاده از اعتبارات داخلی وزارتخانه میتواند پرداخت امسال را ممکن کند، اما تضمینکننده استمرار آن در سالهای بعد نیست. در صورتی که ردیف مشخص و دائمی در بودجه پیشبینی نشود، احتمال دارد این مطالبه هر سال به مذاکرات تازه میان آموزشوپرورش، سازمان برنامه و بودجه و مجلس نیاز داشته باشد.
به همین دلیل، نمایندگان مجلس خواستار آن شدهاند که حقوق و بیمه تابستانی از یک تصمیم مقطعی خارج شود و در بودجههای آینده بهصورت مستمر لحاظ شود.
آیا تمام حقوق سه ماه تابستان یکجا واریز شده است؟
اطلاعیههای منتشرشده از آغاز پرداخت و واریز «نخستین حقوق» خبر میدهند، اما مبلغ دقیق واریزی، ماهی که پرداخت به آن تعلق دارد و زمان واریز مراحل بعدی بهصورت عمومی اعلام نشده است.
بنابراین، خبر فعلی به معنای پرداخت قطعی تمام حقوق تیر، مرداد و شهریور به همه مشمولان نیست. برای مشخص شدن جزئیات، وزارت آموزشوپرورش باید جدول زمانبندی پرداخت، دامنه مشمولان و نحوه ادامه بیمه را منتشر کند.
معلمان نیز باید وضعیت حساب بانکی، فیش حقوقی و سوابق بیمهای خود را از مسیرهای رسمی بررسی کنند. پیامها یا لینکهایی که با عنوان ثبتنام برای دریافت حقوق تابستانی منتشر میشوند، تا زمانی که از سوی آموزشوپرورش اعلام نشده باشند، قابل اعتماد نیستند.
طرحهای تابستانی چه ارتباطی با پرداخت حقوق دارند؟
یکی از راهکارهای موقت آموزشوپرورش برای پرداخت حقوق، استفاده از معلمان حقالتدریس در برنامههای آموزشی تابستانی است. طرحهایی مانند کلاسهای جبرانی، تقویتی و برنامههای «حامی» و «تقویت» میتوانند مبنایی برای ادامه فعالیت این نیروها در ماههای تعطیلی مدارس ایجاد کنند.
عظیمیراد گفته است این برنامهها راهکاری موقت هستند؛ زیرا معلمان در تابستان کلاس رسمی ندارند و وزارتخانه از طریق فعالیتهای آموزشی تابستانی، زمینه لازم برای پرداخت را فراهم کرده است. او تأکید کرده که با اجرای قرارداد کار معین، دیگر نیازی به چنین سازوکارهای موقتی نخواهد بود و حقوق مانند نیروهای رسمی بهطور مستمر پرداخت میشود.
این نکته اهمیت زیادی دارد؛ زیرا امنیت شغلی پایدار نباید به برگزاری یا برگزار نشدن چند دوره آموزشی در تابستان وابسته باشد. راهحل بلندمدت، ایجاد رابطه استخدامی روشن، پرداخت ماهانه منظم و برخورداری از بیمه و مزایای قانونی است.
قرارداد کار معین در چه مرحلهای قرار دارد؟
تعیین تکلیف استخدامی همچنان مهمترین مطالبه معلمان حقالتدریس است. کمیسیون آموزش اعلام کرده سازمان اداری و استخدامی با قابلیت اجرای قراردادها موافقت کرده، اما تأمین اعتبار و هماهنگی با سازمان برنامه و بودجه همچنان یکی از موانع اصلی است.
در اردیبهشت ۱۴۰۵ اعلام شد حدود ۲.۳ هزار میلیارد تومان اعتبار برای تعیین تکلیف این معلمان در نظر گرفته شده و اجرای قراردادهای یکساله از ابتدای مهر پیشبینی شده است. بااینحال، نمایندگان در مرداد همچنان از نیاز به همراهی سازمان برنامه و بودجه سخن گفتهاند؛ موضوعی که نشان میدهد اجرای نهایی قراردادها هنوز قطعی و کامل نشده است.
به بیان دیگر، واریز حقوق تابستانی به معنای استخدام رسمی یا انعقاد قطعی قرارداد کار معین نیست. این پرداخت یک گام معیشتی مهم است، اما وضعیت حقوقی و استخدامی معلمان همچنان باید در فرایندی جداگانه تعیین شود.
حقوق تابستانی چه اثری بر معلمان و مدارس دارد؟
استمرار حقوق و بیمه میتواند بخشی از نااطمینانی مالی معلمان را کاهش دهد. نیرویی که در تابستان درآمد و پوشش بیمهای ندارد، ممکن است ناچار شود شغل دیگری پیدا کند یا برای سال تحصیلی بعد از حرفه معلمی خارج شود.
کاهش بیثباتی شغلی به حفظ نیروهای باتجربه در مدارس کمک میکند؛ بهویژه در شرایطی که آموزشوپرورش با کمبود نیروی انسانی در برخی مناطق روبهرو است. پرداخت منظم همچنین میتواند انگیزه کاری، تمرکز آموزشی و اعتماد معلمان به سیاستهای وزارتخانه را تقویت کند.
بااینحال، اثر واقعی تصمیم زمانی مشخص میشود که پرداختها در مرداد و شهریور نیز بدون تأخیر ادامه یابد، بیمه همه مشمولان برقرار بماند و قراردادهای کار معین در زمان وعده دادهشده تعیین تکلیف شوند.
واریز نخستین حقوق تابستانی را میتوان شکستن یک رویه چندساله دانست، اما آزمون اصلی هنوز باقی است: آیا این پرداخت به یک سیاست دائمی تبدیل میشود یا در سالهای آینده دوباره به پیگیریهای فشرده و تأمین اعتبار مقطعی نیاز خواهد داشت؟
