بازار گوشت قرمز در شوک گرانی / دولت ۳ مصوبه جدید برای کاهش قیمت ابلاغ کرد

 بازار گوشت این روزها با یکی از سخت‌ترین دوره‌های خود روبه‌روست؛ جایی که افزایش هزینه‌های تولید، رشد نرخ ارز، بالا رفتن عوارض واردات و کاهش شدید واردات، قیمت گوشت را به سطحی کم‌سابقه رسانده است. در چنین شرایطی، دولت برای کنترل بازار و کاهش قیمت گوشت سه مصوبه جدید را تصویب کرده تا شاید بخشی از فشار موجود بر مصرف‌کننده کاهش یابد.

چه اتفاقی افتاده است؟

رضا سالمی، دبیر انجمن صنفی واردکنندگان فراورده‌های خام دامی اعلام کرده که قیمت گوشت کیلویی به ۲ میلیون تومان رسیده و سرانه مصرف نیز از ۱۲ کیلو به ۶ کیلو کاهش یافته است. به گفته او، افزایش قیمت‌ها از زمانی شدت گرفت که ارز ترجیحی حذف شد؛ موضوعی که باعث شد قیمت نهاده‌های دامی تا ۵ برابر و هزینه تولید گوشت داخلی حدود ۳.۵ برابر افزایش پیدا کند.

از سوی دیگر، واردات گوشت نیز به دلیل تغییر نرخ ارز مبادله‌ای از ۷۰ به ۱۴۰ هزار تومان و همچنین ۴ برابر شدن عوارض گمرکی و مالیات بر ارزش افزوده، با افت جدی مواجه شده است. بر اساس آمار ارائه‌شده، واردات گوشت از ۲۳۸ هزار تن در سال ۱۴۰۲ به ۹۰ هزار تن در سال گذشته رسیده و امسال نیز تنها ۱۵ هزار تن گوشت وارد کشور شده؛ در حالی که نیاز ماهانه کشور حدود ۱۰ هزار تن برآورد می‌شود.

در همین راستا، دولت سه اقدام مهم را برای کاهش قیمت گوشت تصویب کرده است:

• واردات گوشت از استان‌های مرزی بدون نیاز به مبادله ارز
• ترخیص گوشت تنها با داشتن قبض انبار
• ترخیص کالا بدون نیاز به مجوز انجمن‌های تخصصی که معمولا فرایند را طولانی می‌کنند

با این حال، واردکنندگان می‌گویند همچنان حدود ۱۰۰ میلیون یورو بدهی دولت به آن‌ها پرداخت نشده و همین موضوع به پاشنه آشیل واردات تبدیل شده است. به گفته آن‌ها، این رقم می‌تواند امکان واردات حدود ۱۷ هزار تن گوشت را فراهم کند.

رضا سالمی همچنین نسبت به فشار برخی افراد ذی‌نفع برای جلوگیری از اجرای این مصوبات هشدار داده و از آن‌ها با تعبیر «ترامپ‌های داخلی» یاد کرده است؛ افرادی که به گفته او، منافعشان از واردات و تنظیم بازار به خطر می‌افتد.

گره خودکفایی در تولید گوشت قرمز

در کنار این دیدگاه‌ها، کارشناسان نیز راه‌حل‌های متفاوتی برای عبور از بحران ارائه می‌کنند. داریوش علومی، کارشناس ارشد علوم دامی، معتقد است ایران تنها حدود ۱۰ درصد با خودکفایی در تولید گوشت فاصله دارد و با سرمایه‌گذاری در تولید نهاده‌های دامی می‌توان وابستگی به واردات را کاهش داد. در مقابل، ابراهیم مرازداده، کارشناس ارشد کشاورزی، می‌گوید خودکفایی در تولید برخی محصولات دانه‌ای مثل ذرت در کوتاه‌مدت به دلیل محدودیت منابع آبی ممکن نیست، اما با مدیریت واردات و افزایش عرضه می‌توان از رشد بیشتر قیمت جلوگیری کرد.

فخرالدین عامریان، رئیس انجمن واردکنندگان فراورده‌های خام دامی، نیز برای کنترل بازار چند پیشنهاد مطرح کرده است؛ از جمله پرداخت فوری ارز واردکنندگان توسط بانک مرکزی، اصلاح عوارض گمرکی، تسویه سریع مطالبات فعلی و سپردن واردات فقط به شرکت‌ها و انجمن‌های تخصصی.

بازار گوشت در شرایطی قرار گرفته که هم تولید داخلی با هزینه‌های بالا دست‌وپنجه نرم می‌کند و هم واردات با موانع ارزی و اداری روبه‌روست. مصوبات جدید دولت می‌تواند به کاهش قیمت گوشت کمک کند، اما اجرای موفق آن‌ها به تأمین ارز، پرداخت بدهی واردکنندگان و جلوگیری از نفوذ ذی‌نفعان وابسته است. در غیر این صورت، بحران گوشت و فشار بر سفره خانوارها همچنان ادامه خواهد داشت.