طلا دوباره درخشید؛ رکورد سههفتهای زیر فشار سیاست و بحران
افزایش قیمت طلا در معاملات روز دوشنبه بار دیگر این فلز گرانبها را به کانون توجه بازارهای جهانی بازگرداند؛ جایی که ترکیب عوامل سیاسی، اقتصادی و ژئوپلیتیکی بهطور همزمان نقش محرک را ایفا کردهاند. در شرایطی که دلار آمریکا تحت فشار تصمیمات حقوقی و انتظارات پولی تضعیف شده و فضای نااطمینانی در خاورمیانه همچنان پابرجاست، طلا توانسته جایگاه سنتی خود را بهعنوان پناهگاه امن سرمایه تثبیت کند و به بالاترین سطح خود در بیش از سه هفته گذشته برسد.
بر اساس آخرین دادههای معاملاتی، قیمت هر اونس طلا با افزایش 1.10 درصدی به 5163 دلار و 61 سنت رسیده است. همزمان در بازار معاملات آتی، قیمت طلا در کامکس نیویورک با جهشی 1.89 درصدی تا سطح 5176 دلار و 90 سنت پیش رفته که نشاندهنده خوشبینی معاملهگران نسبت به تداوم روند صعودی در کوتاهمدت است. این رشد قابلتوجه در شرایطی رقم خورده که بازارها با مجموعهای از اخبار متناقض اقتصادی و سیاسی دستوپنجه نرم میکنند.
تضعیف دلار آمریکا و اثر مستقیم آن بر قیمت طلا
یکی از مهمترین محرکهای رشد قیمت طلا، کاهش ارزش دلار آمریکا پس از رأی دیوان عالی این کشور بوده است. این دادگاه بخش عمدهای از تعرفههایی را که در دوره ریاستجمهوری دونالد ترامپ اعمال شده بود، لغو کرد؛ تصمیمی که از سوی معاملهگران بهعنوان سیگنالی مثبت برای اقتصاد جهانی تعبیر شد. کاهش فشارهای تجاری بالقوه، انتظارات برای بهبود تجارت جهانی را تقویت کرده و در نتیجه، دلار را در مسیر نزولی قرار داده است.
تضعیف دلار بهطور سنتی به نفع قیمت طلا عمل میکند، زیرا این فلز گرانبها به دلار قیمتگذاری میشود و افت ارزش اسکناس سبز، خرید طلا را برای دارندگان سایر ارزها ارزانتر میکند. همین رابطه معکوس باعث شده تا سرمایهگذاران با افزایش تقاضا برای طلا، از کاهش ارزش داراییهای دلاری خود پوشش ریسک بگیرند.
رأی دیوان عالی آمریکا و تداوم فضای عدم قطعیت
هرچند رأی دیوان عالی آمریکا توانایی رئیسجمهور این کشور برای تهدید به اعمال فوری تعرفهها را تضعیف کرده، اما این تصمیم بهطور کامل به فضای عدم قطعیت پایان نداده است. شرکای تجاری و شرکتهای بینالمللی همچنان نسبت به جهتگیریهای آتی سیاست تجاری آمریکا محتاط هستند و این احتیاط به نوبه خود، بازارهای مالی را در وضعیت انتظار نگه داشته است.
در همین راستا، جیمیسون گریل، نماینده تجاری آمریکا، اعلام کرده که هیچیک از کشورهایی که پیشتر با آمریکا به توافقات تجاری دست یافتهاند، پس از صدور این حکم قصد عقبنشینی از تعهدات خود را نداشتهاند. این اظهارات تا حدی از نگرانیها کاسته، اما نتوانسته سایه ابهام را بهطور کامل از بازارها دور کند؛ ابهامی که همچنان از قیمت طلا حمایت میکند.
تنشهای ایران و آمریکا؛ عامل ژئوپلیتیکی مؤثر
در کنار تحولات اقتصادی، عامل ژئوپلیتیکی نیز نقش پررنگی در تقویت قیمت طلا ایفا کرده است. ادامه تنشها میان ایران و آمریکا و اخبار مربوط به برنامه هستهای ایران، فضای بازار را محتاط نگه داشته و تمایل سرمایهگذاران به داراییهای امن را افزایش داده است. اعلام آمادگی ایران برای ارائه امتیازاتی در برنامه هستهای خود در ازای لغو تحریمها و به رسمیت شناخته شدن حق غنیسازی اورانیوم، هرچند میتواند در بلندمدت به کاهش تنشها کمک کند، اما در کوتاهمدت بر پیچیدگی معادلات سیاسی افزوده است.
این وضعیت باعث شده بازارها از واکنشهای هیجانی شدید پرهیز کنند، اما همزمان سطحی از ریسک سیستماتیک را در قیمتها لحاظ نمایند. طلا در چنین فضایی، بهعنوان ابزاری برای حفظ ارزش سرمایه، جذابیت بیشتری پیدا کرده است.
دادههای اقتصادی آمریکا و پیام آن برای بازار طلا
انتشار دادههای اقتصادی اخیر آمریکا نیز به تقویت موقعیت طلا کمک کرده است. آمارها نشان میدهد رشد اقتصاد این کشور در سهماهه پایانی سال گذشته میلادی بیش از حد انتظار کاهش یافته است. کاهش چشمگیر هزینههای دولت، که بهدلیل تعطیلی سال گذشته رخ داده، بیشترین افت خود را از سال 1972 به ثبت رسانده و نشانهای از فشارهای مالی بر بخش عمومی است.
با این حال، تداوم هزینهکرد مصرفکنندگان و کسبوکارها تصویر متعادلی از اقتصاد آمریکا ارائه میدهد و نشان میدهد که با وجود کندی رشد، تابآوری اقتصاد همچنان حفظ شده است. این ترکیب از ضعف و قدرت، انتظارات بازار نسبت به سیاستهای پولی آینده را پیچیدهتر کرده و به نفع داراییهایی مانند طلا تمام شده است.
انتظارات از فدرال رزرو و جذابیت طلا در محیط نرخ بهره پایین
بازارها در حال حاضر انتظار دارند فدرال رزرو آمریکا در سال جاری میلادی سه بار نرخ بهره را کاهش دهد و هر بار 25 واحد پایه از این نرخ بکاهد. چنین سناریویی بهطور مستقیم جذابیت طلا را افزایش میدهد، زیرا این فلز گرانبها بازدهی بهرهای ندارد و در محیط نرخ بهره پایین، هزینه فرصت نگهداری آن کاهش مییابد.
کاهش نرخ بهره همچنین میتواند فشار بیشتری بر دلار وارد کند و مسیر صعودی طلا را هموارتر سازد. به همین دلیل، بسیاری از تحلیلگران معتقدند حتی در صورت اصلاحهای مقطعی، چشمانداز میانمدت بازار طلا همچنان مثبت ارزیابی میشود.
تعطیلات بازار چین و اثر آن بر حجم معاملات
در معاملات اخیر، بسته بودن بازار چین بهدلیل تعطیلات سال نو نیز بر شرایط بازار اثرگذار بوده است. کاهش حجم معاملات ناشی از این تعطیلی، احتمال نوسانات بیشتر را افزایش داده و باعث شده حرکات قیمتی با شدت بیشتری بروز کند. انتظار میرود با ازسرگیری معاملات از روز سهشنبه، نقدشوندگی بازار افزایش یافته و تصویر شفافتری از روند تقاضای فیزیکی طلا، بهویژه از سوی بزرگترین مصرفکننده جهان، ارائه شود.
وضعیت سایر فلزات گرانبها در کنار طلا
روند صعودی محدود به طلا نبوده و سایر فلزات گرانبها نیز از فضای مثبت بازار بهرهمند شدهاند. قیمت نقره با افزایشی قابلتوجه 5.76 درصدی به 87 دلار و 78 سنت رسیده که نشاندهنده افزایش تقاضای سرمایهگذاری و صنعتی بهطور همزمان است. پلاتین نیز با رشد 0.74 درصدی در سطح 2174 دلار و 69 سنت معامله میشود و از بهبود نسبی احساسات بازار سود برده است.
جمعبندی
مجموعه تحولات اخیر نشان میدهد که رشد قیمت طلا حاصل همافزایی چند عامل کلیدی است؛ از تضعیف دلار آمریکا و رأی دیوان عالی این کشور گرفته تا دادههای اقتصادی نهچندان مطلوب، انتظارات برای کاهش نرخ بهره و تداوم تنشهای ژئوپلیتیکی در خاورمیانه. در چنین فضایی، طلا بار دیگر نقش تاریخی خود را بهعنوان پناهگاه امن سرمایه ایفا کرده و توانسته به بالاترین سطح سه هفته اخیر دست یابد. با توجه به چشمانداز سیاستهای پولی و سیاسی، به نظر میرسد این فلز گرانبها همچنان یکی از گزینههای اصلی سرمایهگذاران برای مدیریت ریسک در ماههای پیشرو باقی بماند.