آخرین وضعیت قیمت خودروهای سایپا در بازار آزاد و نمایندگی؛ فاصلهای که هر روز عمیقتر میشود
بازار خودرو ایران در آخرین روزهای زمستان ۱۴۰۴ همچنان با نوسان، بیثباتی و شکاف عمیق میان قیمت کارخانه و بازار آزاد دستوپنجه نرم میکند. بررسی قیمت خودروهای سایپا در روز یکشنبه ۳ اسفند ۱۴۰۴ بهخوبی نشان میدهد که نهتنها روند کاهش فاصله قیمتی محقق نشده، بلکه در بسیاری از مدلها این شکاف عمیقتر از ماههای گذشته شده است. این وضعیت، هم خریداران مصرفی و هم فعالان بازار را در شرایطی از بلاتکلیفی قرار داده و نقش سیاستگذاریهای خودرویی را بیش از پیش زیر سؤال برده است.
تصویر کلی بازار سایپا در اسفند ۱۴۰۴
نگاهی به فهرست قیمتها نشان میدهد که خودروهای اقتصادی سایپا، که قرار بود پاسخگوی نیاز دهکهای متوسط و پایین باشند، حالا با ارقامی معامله میشوند که فاصله معناداری با توان خرید عمومی دارند. برای مثال، سهند S در بازار آزاد به حدود یک میلیارد و ۶۸ میلیون تومان رسیده، در حالی که قیمت نمایندگی آن ۶۴۲ میلیون تومان اعلام شده است. این اختلاف بیش از ۴۰۰ میلیون تومانی تنها یک نمونه از وضعیت کلی بازار است و تقریباً در تمام محصولات پرفروش سایپا تکرار میشود.
سهند و اطلس؛ آغاز شکاف از خودروهای جدیدتر
محصولات جدیدتر سایپا مانند سهند و اطلس، که با هدف نوسازی سبد محصولات معرفی شدند، خیلی زود گرفتار همان معادله قدیمی شدند. سهند E اتوماتیک با قیمت بازار یک میلیارد و ۳۰۵ میلیون تومان در برابر قیمت نمایندگی ۸۲۳ میلیون تومان قرار گرفته است. اطلس S، GL و G نیز به ترتیب با اختلافهایی بین ۲۵۰ تا بیش از ۳۰۰ میلیون تومان معامله میشوند. حتی اطلس اتوماتیک که قیمت کارخانه آن به بیش از یک میلیارد و ۱۹۹ میلیون تومان رسیده، در بازار آزاد تا یک میلیارد و ۳۵۰ میلیون تومان قیمتگذاری شده است. این ارقام نشان میدهد که خودروهای تازهوارد نیز نتوانستهاند از فشار بازار آزاد در امان بمانند.
ساینا و کوییک؛ خودروهای اقتصادی که لوکس شدند
ساینا و کوییک سالها بهعنوان گزینههای اقتصادی بازار شناخته میشدند، اما امروز قیمتهای آنها تصویر دیگری ارائه میدهد. ساینا S در بازار آزاد ۹۲۸ میلیون تومان قیمت دارد، در حالی که نرخ نمایندگی آن حدود ۷۲۳ میلیون تومان است. ساینا اتوماتیک حتی با اختلافی بیش از ۳۵۰ میلیون تومان میان کارخانه و بازار معامله میشود. در خانواده کوییک نیز وضعیت مشابهی حاکم است؛ کوییک RS، S و GX همگی در محدوده ۹۲۵ تا ۹۳۰ میلیون تومان در بازار آزاد قرار دارند، در حالی که قیمت کارخانه برخی از آنها کمتر از ۶۰۰ میلیون تومان است. این شکاف قیمتی عملاً فلسفه تولید خودروهای اقتصادی را زیر سؤال برده است.
شاهین؛ محصول نیمهلوکس سایپا زیر ذرهبین بازار
شاهین بهعنوان یکی از محصولات نیمهلوکس سایپا، بیشترین توجه را در میان خریداران دارد. شاهین GL با قیمت بازار یک میلیارد و ۵۲۲ میلیون تومان در برابر نرخ نمایندگی یک میلیارد و ۱۱۹ میلیون تومان قرار گرفته است. نسخه G با سانروف نیز به یک میلیارد و ۶۴۰ میلیون تومان در بازار رسیده است. در بخش خودروهای اتوماتیک، شاهین اتوماتیک G با قیمت بازار یک میلیارد و ۷۶۵ میلیون تومان معامله میشود، در حالی که قیمت کارخانه آن حدود یک میلیارد و ۲۶۷ میلیون تومان است. شاهین اتوماتیک پلاس نیز با عبور از مرز دو میلیارد تومان در بازار آزاد، اختلافی نزدیک به ۴۵۰ میلیون تومان با قیمت نمایندگی دارد که نشاندهنده عطش بازار برای این مدلهاست.
خودروهای کار و تجاری؛ فاصله کمتر اما همچنان معنادار
در بخش خودروهای کار و تجاری سایپا، اگرچه فاصله قیمتها نسبت به خودروهای سواری کمتر است، اما همچنان اختلاف قابل توجهی دیده میشود. سایپا ۱۵۱ GX در بازار آزاد ۷۷۲ میلیون تومان قیمت دارد، در حالی که نرخ نمایندگی آن ۵۶۳ میلیون تومان است. زامیاد اکستند EX نیز با اختلافی حدود ۶۰ میلیون تومان میان بازار و کارخانه معامله میشود. این بخش از بازار به دلیل تقاضای شغلی و مصرفی، ثبات نسبی بیشتری دارد، اما همچنان از نوسانات کلی بازار خودرو تأثیر میپذیرد.
محصولات وارداتی و مونتاژی؛ رکوردداران اختلاف قیمت
بیشترین شکاف قیمتی به محصولات مونتاژی و وارداتی سایپا اختصاص دارد. چانگان CS35 مونتاژ با قیمت بازار بیش از ۳ میلیارد و ۴۰۰ میلیون تومان معامله میشود، در حالی که قیمت نمایندگی آن کمتر از ۲ میلیارد تومان است. چانگان CS55 مونتاژ نیز اختلافی نزدیک به دو میلیارد تومان را ثبت کرده است. کرولا پایونیر، روئوه ERX5 و سیتروئن C3-XR نیز همگی با اختلافهای میلیاردی میان بازار و کارخانه مواجهاند. این وضعیت نشان میدهد که محدودیت عرضه و تقاضای بالا، همچنان محرک اصلی افزایش قیمت در این بخش است.
دلایل تداوم فاصله قیمت بازار و نمایندگی
کارشناسان بازار خودرو معتقدند چند عامل اصلی در تداوم این شکاف نقش دارد. محدودیت عرضه از سوی خودروساز، سیاستهای فروش ناپایدار، انتظارات تورمی، نوسان نرخ ارز و حضور واسطهها از مهمترین دلایل این وضعیت هستند. تا زمانی که عرضه منظم و شفاف در بازار شکل نگیرد، اختلاف قیمت بازار آزاد و کارخانه همچنان پابرجا خواهد بود و حتی امکان افزایش آن نیز وجود دارد.
پیامدها برای خریداران و بازار
ادامه این روند، خریداران مصرفی را بیش از پیش از بازار خودرو دور میکند و خودرو را به کالایی سرمایهای تبدیل میکند. این موضوع نهتنها به کاهش قدرت خرید خانوارها منجر میشود، بلکه اعتماد عمومی به سیاستگذاریهای خودرویی را نیز تضعیف میکند. از سوی دیگر، بازار خودرو بیش از پیش در اختیار دلالان قرار میگیرد و نقش مصرفکننده واقعی کمرنگتر میشود.
جمعبندی
قیمت خودروهای سایپا در روز یکشنبه ۳ اسفند ۱۴۰۴ تصویری روشن از بحران مزمن بازار خودرو ایران ارائه میدهد. فاصله عمیق میان قیمت بازار آزاد و نمایندگی، از خودروهای اقتصادی تا محصولات مونتاژی و وارداتی، نشان میدهد که اصلاحات مقطعی نتوانستهاند این بازار را به تعادل برسانند. تا زمانی که سیاستهای عرضه، قیمتگذاری و مدیریت تقاضا بهصورت ریشهای اصلاح نشود، این شکاف قیمتی نهتنها کاهش نخواهد یافت، بلکه میتواند به یکی از عوامل اصلی بیثباتی اقتصادی در حوزه خودرو تبدیل شود.