افزایش قیمت مرغ در آستانه اسفند؛ فشار تقاضا سفره خانوار را کوچکتر میکند + جدول
بازار مواد پروتئینی کشور در هفتههای اخیر بار دیگر وارد دورهای از نوسان شده که نشانههای آن بیش از همه در قیمت گوشت مرغ قابل مشاهده است. مرغ که طی سالهای گذشته به مهمترین و در دسترسترین منبع پروتئین برای بخش بزرگی از جامعه تبدیل شده، حالا در آستانه ماه پایانی سال و همزمان با افزایش تدریجی تقاضا، مسیر صعودی قیمت را در پیش گرفته است. بررسی نرخها در نخستین روزهای اسفند نشان میدهد این افزایش محدود به یک یا دو قلم نبوده و اغلب قطعات پرمصرف مرغ را دربر گرفته است؛ موضوعی که میتواند اثر مستقیمی بر الگوی مصرف خانوارها در روزهای منتهی به شب عید و ماه رمضان داشته باشد.
رشد قیمت مرغ؛ نشانههای بازگشت التهاب به بازار پروتئین
بازار مرغ که در ماههای گذشته با سیاستهای مقطعی تنظیم بازار و عرضه کنترلشده توانسته بود تا حدی از شوکهای شدید قیمتی فاصله بگیرد، اکنون دوباره با افزایش نرخ مواجه شده است. دادههای قیمتی نشان میدهد بهای مرغ نهتنها در سطح مرغ کامل، بلکه در قطعاتی که بیشترین تقاضا را در میان خانوارها و مراکز تهیه غذا دارند، افزایش محسوسی را تجربه کرده است. این روند صعودی در شرایطی رخ میدهد که قدرت خرید خانوارها همچنان تحت فشار تورم عمومی قرار دارد و هر افزایش قیمت در کالاهای اساسی، بازتاب اجتماعی گستردهای پیدا میکند.
فیله مرغ؛ صدرنشین گرانی در بازار
در میان اقلام مختلف، فیله مرغ بهعنوان یکی از پرکاربردترین و در عین حال گرانترین قطعات، بیشترین جلب توجه را کرده است. قیمت هر کیلوگرم فیله مرغ به ۵۸۵ هزار تومان رسیده که این رقم، فیله را به صدر جدول قیمتها در بازار مرغ رسانده است. این افزایش، بهویژه برای رستورانها، فستفودها و مراکز تهیه غذا که مصرف عمدهای از این قطعه دارند، هزینه تمامشده را بهطور جدی بالا برده و میتواند در نهایت به افزایش قیمت غذاهای آماده برای مصرفکننده منجر شود.
افزایش قیمت ران و مغز ران؛ فشار بر مصرف روزمره خانوار
ران مرغ بدون پوست که یکی از گزینههای رایجتر برای مصرف خانگی محسوب میشود، اکنون با قیمت ۳۰۱ هزار تومان به ازای هر کیلوگرم عرضه میشود. مغز ران مرغ نیز با نرخ ۳۳۱ هزار تومان در بازار به فروش میرسد. این ارقام نشان میدهد حتی قطعاتی که پیشتر بهعنوان انتخابهای اقتصادیتر شناخته میشدند، دیگر فاصله چندانی با قیمتهای بالا ندارند. برای بسیاری از خانوارها، ران و مغز ران جایگزین سینه یا فیله بودهاند و افزایش قیمت آنها، دامنه انتخاب مصرفکننده را محدودتر میکند.
سینه و ساق مرغ؛ افزایش همزمان در قطعات پرتقاضا
سینه مرغ بدون پوست و ساق مرغ بدون پوست که هم در مصرف خانگی و هم در آشپزخانههای صنعتی کاربرد گستردهای دارند، هر دو با قیمت ۳۸۹ هزار تومان به ازای هر کیلوگرم عرضه میشوند. این همسطح شدن قیمتها نشاندهنده فشار تقاضا در بازار قطعات پرمصرف است. افزایش همزمان نرخ این اقلام، سیگنالی روشن از تغییر شرایط بازار در آستانه اسفند و ماه رمضان به شمار میرود؛ دورهای که تقاضا بهطور سنتی افزایش مییابد.
مرغ کامل و قطعات ترکیبی؛ رشد آرام اما پیوسته
در بخش مرغ کامل نیز قیمت هر کیلوگرم به ۲۳۰ هزار تومان رسیده است. اگرچه این رقم نسبت به برخی قطعات کمتر به نظر میرسد، اما افزایش آن در مقایسه با ماههای گذشته برای خانوارهایی که خرید مرغ کامل را بهعنوان گزینهای اقتصادی انتخاب میکنند، محسوس است. مخلوط بازو و بال مرغ نیز با قیمت ۲۷۰ هزار تومان در هر کیلوگرم عرضه میشود که نشان میدهد حتی قطعات ترکیبی و کمتقاضاتر نیز از موج گرانی در امان نماندهاند.
نقش تقاضای فصلی در افزایش قیمت مرغ
یکی از عوامل کلیدی در افزایش قیمت مرغ، رشد تقاضای فصلی در اسفند و نزدیکی به ماه رمضان است. در این بازه زمانی، مصرف مرغ به دلایل مختلف از جمله افزایش مهمانیها، مراسم پایان سال و الگوی مصرف ماه رمضان بالا میرود. همین افزایش تقاضا، اگر با مدیریت دقیق عرضه همراه نباشد، میتواند به سرعت تعادل بازار را بر هم بزند. شواهد قیمتی فعلی نشان میدهد فشار تقاضا بهتدریج در حال اثرگذاری بر بازار است و نشانههای آن در قطعات پرمصرف بهوضوح دیده میشود.
جایگاه مرغ در سبد غذایی و حساسیت اجتماعی قیمتها
گوشت مرغ طی سالهای اخیر به اصلیترین منبع پروتئین حیوانی برای بسیاری از خانوارهای ایرانی تبدیل شده است. افزایش قیمت گوشت قرمز و ماهی، سهم مرغ را در سبد غذایی پررنگتر کرده و همین موضوع باعث شده هر نوسان قیمتی در بازار مرغ، بازتاب اجتماعی گستردهای داشته باشد. افزایش نرخ مرغ نهتنها هزینه خوراک خانوار را بالا میبرد، بلکه میتواند بر شاخصهای تغذیهای و امنیت غذایی نیز اثرگذار باشد؛ بهویژه برای دهکهای میانی و پایین درآمدی.
چالشهای تنظیم بازار در آستانه شب عید
در شرایطی که بازار مرغ با موج تازهای از افزایش قیمت مواجه شده، نقش سیاستهای تنظیم بازار بیش از پیش اهمیت پیدا میکند. عرضه مستقیم، ذخایر استراتژیک و نظارت بر زنجیره توزیع از جمله ابزارهایی هستند که میتوانند در کوتاهمدت از شتاب رشد قیمتها بکاهند. با این حال، تجربه سالهای گذشته نشان داده است که هرگونه تأخیر یا ناهماهنگی در اجرای این سیاستها، میتواند به تشدید نوسانها منجر شود و اعتماد مصرفکننده را تحت تأثیر قرار دهد.
چشمانداز بازار مرغ در هفتههای پایانی سال
با توجه به روند فعلی قیمتها، بازار مرغ در هفتههای پایانی سال در نقطهای حساس قرار دارد. اگرچه بخشی از افزایش قیمت را میتوان به عوامل فصلی نسبت داد، اما استمرار این روند میتواند فشار مضاعفی بر خانوارها وارد کند. اکنون نگاهها به سیاستگذاران و متولیان تنظیم بازار دوخته شده تا مشخص شود آیا با مدیریت عرضه و کنترل تقاضا، امکان بازگرداندن تعادل نسبی به بازار وجود دارد یا خیر. آنچه مسلم است، ثبات بازار مرغ در این مقطع زمانی، نقشی تعیینکننده در آرامش روانی بازار مواد غذایی و سبد معیشت خانوارها خواهد داشت.
جمعبندی
افزایش قیمت گوشت مرغ در نخستین روزهای اسفند، بهویژه در قطعات پرمصرفی مانند فیله، سینه و ران، نشانهای روشن از بازگشت فشار تقاضا به بازار مواد پروتئینی است. این روند در آستانه شب عید و ماه رمضان، میتواند تأثیر مستقیمی بر هزینههای خوراک خانوار داشته باشد و حساسیت اجتماعی بالایی ایجاد کند. در چنین شرایطی، کارآمدی سیاستهای تنظیم بازار و مدیریت عرضه، عامل تعیینکننده در مهار یا تشدید نوسانها خواهد بود. آینده بازار مرغ در هفتههای پیشرو، آزمونی جدی برای توان سیاستگذاری در حفظ تعادل میان عرضه، تقاضا و قدرت خرید مردم به شمار میرود.
