اونس ۵۰۰۰ دلاری چه بلایی سر بازار طلا میآورد؟
بازار ارز ایران در هفته پایانی بهمنماه ۱۴۰۴، بیش از هر زمان دیگری تصویرگر یک تعادل شکننده بود؛ تعادلی که نهتنها بر پایه متغیرهای اقتصادی، بلکه بهطور مستقیم تحتتأثیر فضای سیاسی و انتظارات روانی معاملهگران شکل گرفت. دلار آمریکا که در نخستین روزهای این هفته با افتی نسبی به کانال ۱۵۹ هزار تومان عقبنشینی کرده بود، خیلی زود مسیر خود را تغییر داد و با افزایش تقاضای احتیاطی، بار دیگر در مدار صعودی قرار گرفت. این تغییر جهت، هرچند پرشتاب نبود، اما نشان داد بازار همچنان آماده واکنش به کوچکترین سیگنالهای سیاسی و بینالمللی است.
در ادامه هفته، اسکناس آمریکایی عمدتاً در محدوده ۱۶۰ تا ۱۶۱ هزار تومان نوسان کرد و در نهایت، معاملات روز پنجشنبه با افزایش محسوس تقاضا، دلار را وارد کانال ۱۶۲ هزار تومان کرد. این رفتار قیمتی، بیش از آنکه ناشی از شوک جدید باشد، بازتابی از تردید عمیق بازار نسبت به آینده مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا و نبود نشانههای قطعی برای کاهش پایدار قیمتها بود.
دلار و بازگشت به مدار صعودی محتاطانه
بررسی روند قیمت دلار در هفته پایانی بهمن نشان میدهد که بازار ارز نه وارد یک فاز صعودی پرقدرت شده و نه نشانهای از ریزش معنادار بروز داده است. لمس مقطعی کانال ۱۶۳ هزار تومان در برخی ساعات معاملات پایانی هفته، گواهی بر وجود پتانسیل صعودی در بازار بود؛ با این حال، نبود تقاضای قدرتمند و رفتار محافظهکارانه معاملهگران مانع از تثبیت قیمت در این سطوح شد.
فعالان بازار معتقدند بخش مهمی از تقاضای شکلگرفته در روزهای پایانی بهمن، ماهیتی احتیاطی داشت. در فضایی که چشمانداز سیاسی شفاف نیست و اخبار ضدونقیض از مذاکرات مخابره میشود، دلار بار دیگر نقش سنتی خود را بهعنوان ابزار پوشش ریسک ایفا کرد. همین عامل سبب شد حتی در زمانهایی که فشار فروش افزایش مییافت، بازار توان اصلاح عمیق را نداشته باشد.
ابهام مذاکرات ایران و آمریکا؛ متغیر کلیدی بازار ارز
یکی از مهمترین عوامل اثرگذار بر نوسانات دلار در هفته گذشته، فضای مبهم مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا در ژنو بود. اگرچه برخی گزارشهای غیررسمی از پیشرفت نسبی گفتوگوها و حتی آغاز نگارش متن توافق سخن میگفتند، اما فقدان جزئیات رسمی و اظهارنظرهای محتاطانه مقامات ایرانی، مانع از شکلگیری موج خوشبینی پایدار در بازار شد.
معاملهگران بازار ارز بهخوبی میدانند که تجربههای گذشته نشان داده است صرف انتشار اخبار غیررسمی یا گمانهزنیهای رسانهای، نمیتواند مبنای تصمیمگیری جدی باشد. از همین رو، بازار ترجیح داد در فاز انتظار باقی بماند و واکنشهای خود را بهصورت نوسانات محدود و کنترلشده بروز دهد. این وضعیت باعث شد دلار نه به کانالهای پایینتر بازگردد و نه با قدرت به سمت سطوح بالاتر حرکت کند.
نقش تقاضای احتیاطی در تثبیت قیمتها
در شرایط فعلی، تقاضای احتیاطی به یکی از مهمترین ستونهای حمایتی بازار ارز تبدیل شده است. این نوع تقاضا که معمولاً در دورههای ابهام سیاسی و اقتصادی افزایش مییابد، اجازه نمیدهد قیمت دلار بهراحتی وارد فاز اصلاحی شود. سرمایهگذاران خرد و حتی برخی فعالان حرفهای بازار، با در نظر گرفتن سناریوهای مختلف پیشرو، ترجیح میدهند بخشی از دارایی خود را به ارز اختصاص دهند تا در برابر شوکهای احتمالی مصون بمانند.
همین رفتار سبب شد که هرگونه عقبنشینی دلار در هفته پایانی بهمن، کوتاهمدت و محدود باشد. بازار بهسرعت با ورود خریداران جدید، به تعادل بازمیگشت و قیمتها در محدودههای بالاتر تثبیت میشدند.
طلا، اونس ۵۰۰۰ دلاری و اثرگذاری بر بازار داخلی
در کنار تحولات بازار ارز، بازار طلا و سکه نیز در هفته پایانی بهمنماه با شتابی محسوس وارد مسیر افزایشی شد. مهمترین محرک این روند، رشد پیوسته اونس جهانی طلا بود که در نهایت موفق شد بالای مرز روانی ۵۰۰۰ دلار تثبیت شود. اونس جهانی طلا در ابتدای اسفند و در شرایطی که بازارهای داخلی ایران تعطیل بودند، با افزایش ۴۵ دلاری به سطح ۵۰۳۹ دلار رسید و سیگنال روشنی از تداوم فضای افزایشی در بازارهای جهانی مخابره کرد.
این جهش قیمتی، در کنار افزایش نرخ دلار در بازار داخلی، دو عامل اصلی رشد قیمت طلا و سکه در ایران بودند. فعالان بازار معتقدند ترکیب اونس صعودی و دلار بالا، عملاً مانع از هرگونه اصلاح جدی قیمتها در بازار فلز زرد میشود و حتی کاهشهای مقطعی را به فرصتی برای خرید تبدیل میکند.
همافزایی دلار و طلا؛ مانع اصلاح عمیق بازارها
تحلیلگران اقتصادی بر این باورند که همزمانی رشد اونس جهانی طلا و نوسان رو به بالای دلار، شرایطی را ایجاد کرده که اصلاح قیمتها در بازار داخلی با مقاومت جدی مواجه شود. در چنین فضایی، حتی اگر یکی از این دو متغیر دچار وقفه یا اصلاح کوتاهمدت شود، عامل دیگر میتواند نقش جبرانی ایفا کند و مانع از ریزش شدید قیمتها شود.
به همین دلیل، بسیاری از فعالان بازار طلا و ارز، استراتژی انتظار و خرید در اصلاح را در پیش گرفتهاند. این رویکرد، خود بهعنوان عاملی تقویتکننده برای حفظ سطوح قیمتی فعلی عمل میکند و اجازه نمیدهد بازار وارد فاز نزولی پایدار شود.
چشمانداز کوتاهمدت دلار در آستانه اسفند
با ورود به اسفندماه، نگاهها بیش از پیش به تحولات سیاسی و اخبار مرتبط با مذاکرات دوخته شده است. کارشناسان بازار ارز معتقدند اگر وضعیت فعلی ادامه یابد و خبر قطعی و اثرگذاری از مذاکرات منتشر نشود، قیمت دلار در معاملات روز شنبه و روزهای ابتدایی هفته آینده، در محدوده ۱۶۱ تا ۱۶۳ هزار تومان نوسان خواهد کرد.
از دید این گروه، تثبیت قیمت دلار بالای کانال ۱۶۲ هزار تومان نیازمند سیگنالهای منفیتر از فضای سیاسی یا افزایش محسوس تقاضاست. در غیر این صورت، بازار احتمالاً به نوسانات محدود بسنده خواهد کرد و از ورود به یک روند صعودی پرقدرت خودداری میکند.
سناریوی خوشبینانه؛ بازگشت دلار به کانال ۱۶۰ هزار تومان
در مقابل، سناریوی دیگری نیز روی میز تحلیلگران قرار دارد. اگر در روزهای آینده اخبار امیدوارکنندهتری از روند گفتوگوهای ایران و آمریکا منتشر شود و نشانههایی از پیشرفت ملموس در مذاکرات دیده شود، احتمال عقبنشینی دلار به کانال ۱۶۰ هزار تومان وجود دارد. با این حال، حتی در این سناریو نیز بسیاری از کارشناسان معتقدند کاهش قیمتها پایدار نخواهد بود مگر آنکه بازار با سیگنالهای قوی و شفاف سیاسی مواجه شود.
جمعبندی
بازار ارز ایران در هفته پایانی بهمن ۱۴۰۴، تصویری از تردید، انتظار و نوسان کنترلشده را به نمایش گذاشت. دلار با وجود افت اولیه، تحتتأثیر ابهام مذاکرات ژنو و افزایش تقاضای احتیاطی، بار دیگر به کانالهای بالاتر بازگشت و هفته را در محدوده ۱۶۲ هزار تومان به پایان رساند. همزمان، جهش اونس جهانی طلا به بالای ۵۰۰۰ دلار و رشد قیمت طلا و سکه در بازار داخلی، نشان داد که فضای کلی بازارهای مالی همچنان متمایل به صعود است. تا زمانی که چشمانداز سیاسی شفاف نشود و سیگنال قطعی از مذاکرات مخابره نگردد، بازار ارز در فاز انتظار باقی خواهد ماند و نوسان محدود اما رو به بالا، محتملترین سناریوی پیشروی دلار خواهد بود.