ثبات بازار گوشت قرمز در آستانه پایان زمستان؛ قیمتها بدون تغییر باقی ماندند
در واپسین روزهای بهمنماه ۱۴۰۴، بازار گوشت قرمز در ایران با ثباتی کمنظیر همراه شده است. گزارشهای میدانی از تهران و مراکز عمده تأمین کالا در استانها حاکی از آن است که قیمت گوشت گوسفند و گوساله نسبت به هفته گذشته تغییری نداشته و روند آرامی را طی میکند. این ثبات قیمتی در شرایطی اتفاق افتاده که نوسانات فصلی معمولاً در ماههای پایانی زمستان باعث افزایش نرخ محصولات پروتئینی میشود. کارشناسان حوزه دام و طیور این پدیده را نشانهای از تعادل نسبی در عرضه و تقاضا و مدیریت موفق زنجیره تأمین میدانند.
عوامل تأثیرگذار بر ثبات قیمت
بهگفته فعالان بازار، مهمترین عامل حفظ ثبات نرخ گوشت قرمز، کنترل جریان واردات خوراک دام و نظارت دقیق بر میادین توزیع بوده است. وزارت جهاد کشاورزی با اجرای طرحهای تنظیم بازار و افزایش نظارت بر کشتارگاهها، توانسته از جهش ناگهانی قیمتها جلوگیری کند. در کنار این سیاستها، کاهش تقاضای فصلی به دلیل سردی هوا نیز تأثیر محسوسی بر روند بازار گذاشته است. بهعبارتی، کاهش مصرف خانوار در ماههای پایانی زمستان سبب شده عرضه موجود متناسب با نیاز جامعه باشد.
وضعیت گوشت گوسفند و گوساله در بازار داخلی
در بازار امروز، نرخ هر کیلوگرم گوشت گوسفند نسبت به هفته قبل بدون تغییر مانده است و گزارشهای فروشندگان از ثبات فروش روزانه حکایت دارد. گوشت گوساله نیز در همین دامنه قیمتی حفظ شده و نهتنها افزایش قابلذکری نداشته بلکه در برخی نقاط با اندکی تعدیل همراه بوده است. کارشناسان صنفی باور دارند این بیتغییری قیمت، نشان از توازن در بخشهای دامداری، حملونقل و کشتار دارد و میتواند تا پایان سال استمرار پیدا کند.
نقش نظارت و عرضه پایدار در جلوگیری از افزایش قیمت
یکی از نکات مثبت بازار اخیر، نبود هیچگونه اختلال در دسترسی به محصول است. مراکز توزیع عمده، از میادین مرکزی تا فروشگاههای زنجیرهای، روند فروش را بدون کمبود یا تأخیر دنبال میکنند. این امر نتیجه اجرای سیستم نظارت هوشمند قیمتگذاری است که با همکاری سازمان حمایت از مصرفکنندگان و تولیدکنندگان طراحی شده تا هرگونه انحراف قیمتی به سرعت شناسایی شود. استمرار این سازوکار نظارتی موجب اطمینان خاطر مصرفکنندگان و کاهش انتظار تورمی در بخش گوشت قرمز شده است.
دیدگاه کارشناسان درباره آینده بازار گوشت قرمز
تحلیلگران اقتصادی پیشبینی میکنند در هفتههای پایانی سال، تغییر محسوسی در قیمت گوشت قرمز مشاهده نخواهد شد مگر آنکه تقسیمبندیهای وارداتی یا عرضه محلی با اختلال مواجه شود. آنها تأکید دارند که سیاست تثبیت قیمت و حمایت از دامدار داخلی تا حدودی توانسته فشارهای تورمی را کنترل کند. این وضعیت اگر ادامه یابد، میتواند مقدمهای برای طراحی بستههای حمایتی در سال ۱۴۰۵ باشد تا تولیدکنندگان بتوانند با هزینه کمتر به عرضه پایدار ادامه دهند.
تأثیر وضعیت معیشت خانوار بر بازار گوشت
افزایش سهم سایر کالاهای اساسی در سبد خانوار، باعث شده تقاضای گوشت قرمز در ماههای اخیر با شیب ملایمی کاهش یابد. خانوارها در شرایط اقتصادی فعلی تمایل دارند خریدهای خود را هدفمندتر انجام دهند و همین امر از فشار روانی تقاضا بر بازار کاسته است. درواقع ثبات قیمت امروز بیش از آنکه حاصل فراوانی عرضه باشد، از تعادل رفتاری مصرفکنندگان ناشی میشود. این رفتار مصرفی اگر در بلندمدت تداوم یابد، میتواند یکی از پایههای اصلی تنظیم بازار محصولات پروتئینی کشور باشد.
بررسی ابعاد منطقهای ثبات بازار
بررسی میدانی از استانهای شمالی و غربی کشور نشان میدهد بازار گوشت در شهرستانها نیز همان روند پایتخت را دنبال میکند. در برخی مناطق، افزایش ناچیز هزینه حملونقل به دلیل شرایط آبوهوایی تأثیر محدودی بر قیمت نهایی داشته است اما این رشد جزئی نتوانسته به تغییر معنادار در سطح عمومی قیمت بینجامد. استمرار حضور دام زنده در میادین محلی و حمایت نهادهای دامپروری استانها از عرضه مستقیم تولیدکنندگان، موجب شده تفاوت قیمت میان مراکز مصرفی و تولیدی حداقل باشد.
آینده بازار و سناریوی قیمت در سال جدید
با توجه به شاخصهای تولید و شرایط اقلیمی فعلی، انتظار میرود در ابتدای سال ۱۴۰۵ نیز بازار گوشت قرمز در همین مسیر آرام حرکت کند. برنامههای دولت برای تقویت زنجیره تأمین داخلی و بهینهسازی هزینههای کشتار و حمل، از عوامل کلیدی ثبات محسوب میشوند. البته کارشناسان هشدار میدهند در صورت بروز نوسان در قیمت ارز یا خوراک دام، امکان افزایش تدریجی نرخها وجود دارد. بنابراین استمرار نظارت و تأمین ذخیره استراتژیک گوشت نقش تعیینکنندهای در کنترل تورم غذایی خواهد داشت.
جمعبندی تحلیلی
بررسی قیمت گوشت قرمز در ۳۰ بهمن ۱۴۰۴ نمایانگر تداوم آرامش در بازار است. ثبات نرخ گوشت گوسفند و گوساله نتیجه تلفیق سیاستهای نظارتی، کاهش تقاضای فصلی و پایداری عرضه بوده است. با این حال بازار همچنان نیازمند رصد دقیق سیاستهای ارزی و نهادههای دامی است تا این تعادل شکننده در سال آینده حفظ شود. استمرار وضعیت فعلی نهتنها به نفع مصرفکننده است، بلکه برای تولیدکنندگان نیز فضایی قابل پیشبینی و کمریسک فراهم میآورد؛ فضایی که در آن امنیت غذایی و آرامش اقتصادی دست در دست هم ثبات ملی را تقویت میکنند.
