دلار عقب ننشست؛ صعود محتاطانه بازار ارز
بازار ارز ایران در روز جاری بار دیگر تحت تأثیر متغیرهای سیاسی و انتظارات ناشی از مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا، روندی افزایشی را تجربه کرد. قیمت دلار با افزایش حدود هزار تومانی نسبت به آخرین معاملات روز گذشته، تا لحظه تنظیم این گزارش روی سطح ۱۶۲ هزار تومان قرار گرفت؛ رقمی که از نگاه فعالان بازار، بیش از آنکه ناشی از شوکهای بنیادی اقتصادی باشد، ریشه در فضای انتظاری و احتیاطی حاکم بر معاملات دارد. معاملهگران در شرایط فعلی، بیش از هر عامل دیگری به سیگنالهای سیاسی چشم دوختهاند و همین موضوع باعث شده است که بازار ارز در وضعیتی شکننده اما متمایل به رشد باقی بماند.
قیمت دلار و واکنش بازار به مذاکرات ژنو
افزایش قیمت دلار در معاملات امروز را میتوان بازتاب مستقیم پایان دور دوم مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا در ژنو دانست. این گفتوگوها که روز سهشنبه ۲۸ بهمن به پایان رسید، اگرچه از سوی برخی منابع با عباراتی همچون پیشرفت ملموس و آغاز نگارش متن توافق توصیف شد، اما نبود جزئیات رسمی و شفاف، مانع از شکلگیری یک موج کاهشی در بازار ارز شد. خوشبینی محتاطانه مقامات ایرانی، بهویژه اظهارات عباس عراقچی، اگرچه از بنبست کامل حکایت نداشت، اما برای تغییر جهت انتظارات بازار کافی نبود و همین خلأ اطلاعاتی، فضای احتیاط را تقویت کرد.
نقش انتظارات و تقاضای احتیاطی در رشد نرخ ارز
در بازار ارز ایران، انتظارات نقش پررنگی در تعیین مسیر قیمت دلار ایفا میکند. در شرایطی که فعالان بازار نسبت به نتایج مذاکرات به جمعبندی مشخصی نرسیدهاند، تقاضای احتیاطی افزایش مییابد. این نوع تقاضا، نه از سر نیاز واقعی تجاری یا مصرفی، بلکه با هدف پوشش ریسک و حفظ ارزش دارایی شکل میگیرد. رشد هزار تومانی قیمت دلار در معاملات امروز را باید در همین چارچوب تحلیل کرد؛ جایی که نبود سیگنال قوی کاهشی، مانع از عرضه جدی ارز شده و خریداران محتاط را در بازار نگه داشته است.
تثبیت دلار بالای کانال ۱۶۲ هزار تومان
یکی از نکات مهم معاملات امروز، تثبیت نسبی قیمت دلار بالای کانال ۱۶۲ هزار تومان بود. این سطح قیمتی که در روزهای گذشته بهعنوان یک مقاومت روانی عمل میکرد، اکنون به حمایت کوتاهمدت تبدیل شده است. با این حال، تحلیلگران بازار معتقدند عبور پایدار از مرز ۱۶۳ هزار تومان، نیازمند دریافت اخبار منفیتر از فضای سیاسی یا افزایش محسوس تقاضاست. در غیاب چنین محرکهایی، احتمال نوسان محدود و رفتوبرگشتی در همین محدوده قیمتی وجود دارد.
سناریوهای پیشروی بازار ارز در کوتاهمدت
چشمانداز کوتاهمدت قیمت دلار بهشدت به روند مذاکرات آینده گره خورده است. اگر دور بعدی گفتوگوها نتواند پیشرفت مشخصی را نشان دهد یا با سیگنالهای متناقض همراه شود، بازار میتواند با موج جدیدی از تقاضای احتیاطی مواجه شود و در نتیجه، تست سطوح قیمتی بالاتر دور از انتظار نخواهد بود. در مقابل، انتشار اخبار شفاف و امیدوارکننده از روند مذاکرات، میتواند فشار فروش را در بازار افزایش داده و قیمت دلار را بهطور موقت به سطوح پایینتر هدایت کند.
جایگاه دلار توافقی و پیام آن برای بازار
در کنار نرخ بازار آزاد، قیمت دلار توافقی نیز برای فعالان اقتصادی اهمیت دارد. امروز قیمت دلار توافقی در سمت فروش ۱۳۷ هزار و ۳ تومان اعلام شد. فاصله قابل توجه میان نرخ دلار آزاد و توافقی، نشاندهنده تداوم شکاف قیمتی و انتظارات تورمی در اقتصاد است. این اختلاف، از یک سو انگیزه صادرکنندگان برای عرضه ارز در سامانههای رسمی را تحت تأثیر قرار میدهد و از سوی دیگر، بهعنوان شاخصی از بیاعتمادی بازار به پایداری نرخهای پایینتر عمل میکند.
وضعیت یورو و درهم در بازار امروز
تحولات بازار ارز تنها به دلار محدود نماند و سایر ارزهای مهم نیز روندی همسو با فضای کلی بازار داشتند. قیمت یورو امروز روی رقم ۱۸۹ هزار تومان ایستاد و در آستانه ورود به کریدور ۱۹۰ هزار تومانی قرار گرفت. این سطح قیمتی برای یورو، بازتابی از افزایش نرخ دلار و همچنین تحولات بازارهای جهانی است. درهم امارات نیز روز چهارشنبه با قیمت ۴۴ هزار و ۵۰۰ تومان معامله شد؛ نرخی که همچنان رابطه تنگاتنگی با قیمت دلار دارد و بهعنوان یکی از شاخصهای مهم برای فعالان تجاری مورد توجه قرار میگیرد.
پیوند بازار ارز با فضای روانی و سیاسی
آنچه امروز بیش از هر عامل دیگری بر بازار ارز سایه انداخته، فضای روانی ناشی از تحولات سیاسی است. بازار نشان داده است که حتی اخبار نیمهمثبت، اگر با ابهام همراه باشند، نمیتوانند به کاهش پایدار قیمت دلار منجر شوند. در مقابل، کوچکترین نشانه از تعلل یا عدم پیشرفت در مذاکرات، بهسرعت در قیمتها منعکس میشود. این رفتار، بیانگر حساسیت بالای بازار ارز ایران به متغیرهای برونزا و سیاسی است.
نقش بازیگران بزرگ و مدیریت عرضه
در شرایط فعلی، نقش بازارساز و نحوه مدیریت عرضه ارز نیز اهمیت ویژهای دارد. هرچند افزایش امروز قیمت دلار شدید و جهشی نبود، اما تداوم چنین روندی میتواند انتظارات تورمی را تقویت کند. فعالان بازار معتقدند که در صورت تشدید نوسانات، مداخله هدفمند بازارساز میتواند مانع از شکلگیری موجهای هیجانی شود. با این حال، اثرگذاری این مداخلات نیز تا حد زیادی به همزمانی آن با اخبار سیاسی مثبت وابسته است.
جمعبندی
بازار ارز امروز در فضایی آمیخته از احتیاط، انتظار و ابهام به مسیر افزایشی تمایل نشان داد و قیمت دلار با رشد هزار تومانی به ۱۶۲ هزار تومان رسید. عامل اصلی این افزایش را باید در نبود سیگنالهای قوی و شفاف از مذاکرات ژنو و تداوم تقاضای احتیاطی جستوجو کرد. تثبیت دلار بالای این سطح، نشاندهنده شکنندگی بازار و حساسیت آن به اخبار سیاسی است. در کوتاهمدت، مسیر قیمت دلار بیش از هر چیز به نتایج دورهای بعدی مذاکرات وابسته خواهد بود؛ اخباری که میتوانند یا زمینهساز اصلاح موقت قیمتها شوند یا بازار را به سمت سطوح بالاتر هدایت کنند.