ثبات غافلگیرکننده قیمت دام زنده در سراسر کشور + جدول
بازار دام زنده همواره یکی از مهمترین شاخصهای سنجش وضعیت تولید، مصرف و امنیت غذایی کشور به شمار میرود و هرگونه نوسان در این بازار، بهسرعت خود را در قیمت گوشت قرمز و سبد معیشتی خانوار نشان میدهد. در هفتههای اخیر، دادههای قیمتی از استانهای مختلف کشور نشان میدهد که بازار دام زنده پس از پشت سر گذاشتن دورهای پرنوسان، وارد مرحلهای از ثبات نسبی شده است؛ ثباتی که نهتنها برای دامداران و فعالان زنجیره تأمین، بلکه برای مصرفکنندگان نیز پیامآور آرامش و پیشبینیپذیری است.
این وضعیت در شرایطی رقم خورده که طی ماههای گذشته، بازار دام زنده تحت تأثیر عواملی چون افزایش هزینه نهادهها، تغییرات فصلی عرضه، نوسانات تقاضا و انتظارات تورمی، شاهد افتوخیزهای قابل توجهی بود. اکنون اما تثبیت قیمتها در سطحی مشخص، نشان میدهد که تعادل نسبی میان تولید و مصرف برقرار شده و بازار از فاز هیجانی فاصله گرفته است.
تصویر کلی قیمت دام زنده در کشور
بر اساس آخرین بررسیها از قیمت دام زنده در استانهای مختلف، میانگین قیمت هر کیلوگرم گوسفند زنده در سطح کشور به ۵۶۱ هزار و ۹۴۴ تومان رسیده است. در همین بازه، میانگین قیمت گوساله زنده نیز ۵۴۱ هزار و ۵۶۲ تومان ثبت شده که اختلاف محدود این دو شاخص، از همگرایی قیمتها و کاهش شکافهای منطقهای حکایت دارد.
این ارقام در مقایسه با دورههای پرنوسان گذشته، بیانگر تثبیت قیمت در یک محدوده قابل پیشبینی است؛ محدودهای که به دامداران امکان برنامهریزی دقیقتر برای عرضه، و به کشتارگاهها و توزیعکنندگان فرصت مدیریت بهتر هزینهها را میدهد. از منظر سیاستگذاری نیز چنین ثباتی میتواند نشانهای از اثرگذاری نسبی اقدامات کنترلی و تنظیم بازار باشد.
تهران؛ پایتختی با هزینههای بالاتر تولید و توزیع
استان تهران بهعنوان بزرگترین مرکز مصرف کشور، همواره یکی از شاخصهای مهم ارزیابی بازار دام زنده محسوب میشود. بر اساس دادههای موجود، میانگین قیمت هر کیلوگرم گوسفند زنده و گوساله زنده در تهران به ۵۹۰ هزار تومان رسیده که بالاتر از میانگین کشوری است.
این اختلاف قیمتی را میتوان ناشی از مجموعهای از عوامل دانست؛ از هزینههای بالاتر حملونقل و نگهداری دام گرفته تا ساختار توزیع پیچیدهتر و فشار تقاضای مصرفی در پایتخت. با این حال، نکته قابل توجه آن است که حتی در تهران نیز قیمتها در یک بازه مشخص تثبیت شده و خبری از نوسانات ناگهانی و جهشهای قیمتی نیست؛ موضوعی که از آرامش نسبی بازار در این استان پرمصرف حکایت دارد.
استان مرکزی؛ نمونهای از تعادل منطقهای
در استان مرکزی، قیمت هر کیلوگرم گوسفند زنده و گوساله زنده هر دو در سطح ۵۶۵ هزار تومان قرار دارد؛ رقمی که تقریباً منطبق با میانگین کشوری است. این همراستایی قیمتی، نشاندهنده تعادل نسبی میان عرضه و تقاضا در این منطقه و نبود فشارهای غیرمتعارف بر بازار دام زنده است.
استان مرکزی به دلیل موقعیت جغرافیایی و نقش واسطهای در توزیع دام، همواره میتواند بهعنوان شاخصی برای سنجش سلامت بازار منطقهای مورد توجه قرار گیرد. ثبات قیمتها در این استان، سیگنال مثبتی برای کل زنجیره تأمین گوشت قرمز به شمار میرود.
خراسان رضوی؛ تفاوت معنادار میان گوسفند و گوساله
بررسی قیمت دام زنده در استان خراسان رضوی نشان میدهد که گوسفند زنده با میانگین قیمت ۵۸۵ هزار تومان و گوساله زنده با قیمت ۴۹۰ هزار تومان عرضه میشود. این فاصله قیمتی، بیانگر تفاوت در الگوی عرضه و تقاضا میان دام سبک و دام سنگین در این استان است.
خراسان رضوی بهواسطه گستردگی جغرافیایی و تنوع تولید، همواره بازار دام پویایی داشته است. کاهش نسبی قیمت گوساله زنده در مقایسه با میانگین کشوری میتواند به افزایش جذابیت عرضه دام سنگین برای کشتارگاهها منجر شود و در نهایت، بر تعدیل قیمت گوشت قرمز در بازار مصرف اثرگذار باشد.
قم، فارس و چهارمحالوبختیاری؛ ثبات بدون نوسان شدید
در استانهایی مانند قم، فارس و چهارمحالوبختیاری نیز قیمت دام زنده در بازهای قابل پیشبینی و بدون نوسان شدید قرار دارد. این ثبات منطقهای، نشان میدهد که بازار دام زنده در نقاط مختلف کشور، از یک الگوی نسبتاً هماهنگ پیروی میکند و شوکهای قیمتی محدود شدهاند.
برای دامداران این استانها، چنین شرایطی به معنای کاهش ریسک فروش و امکان مدیریت بهتر نقدینگی است. از سوی دیگر، ثبات قیمتها به مصرفکنندگان این اطمینان را میدهد که بازار گوشت قرمز در کوتاهمدت با جهش ناگهانی مواجه نخواهد شد.
پیامدهای ثبات قیمت دام زنده برای زنجیره تأمین
ثبات قیمت دام زنده تنها یک شاخص عددی نیست، بلکه پیامدهای گستردهای برای کل زنجیره تأمین گوشت قرمز دارد. در وهله نخست، دامداران میتوانند با اطمینان بیشتری نسبت به نگهداری یا عرضه دام تصمیمگیری کنند و از فروش هیجانی یا احتکار ناخواسته فاصله بگیرند.
در سطح بعدی، کشتارگاهها و واحدهای بستهبندی میتوانند برنامهریزی دقیقتری برای تأمین مواد اولیه داشته باشند و هزینههای عملیاتی خود را کنترل کنند. این موضوع در نهایت به ثبات قیمت گوشت قرمز در بازار مصرف منجر میشود؛ امری که نقش مستقیمی در حفظ قدرت خرید خانوارها دارد.
چشمانداز بازار در ماههای پرمصرف
با نزدیک شدن به ماههای پرمصرف، همواره نگرانیهایی درباره افزایش تقاضا و احتمال بروز نوسانات قیمتی در بازار دام زنده مطرح میشود. با این حال، وضعیت فعلی بازار نشان میدهد که در صورت تداوم شرایط کنونی و نبود شوکهای بیرونی، امکان مدیریت تقاضا و کنترل قیمتها وجود دارد.
تداوم ثبات قیمت دام زنده میتواند بهعنوان یک سپر حفاظتی در برابر افزایش ناگهانی قیمت گوشت قرمز عمل کند و تعادل بازار را در دورههای حساس حفظ کند. این موضوع بهویژه برای سیاستگذاران حوزه امنیت غذایی اهمیت بالایی دارد.
جمعبندی
بازار دام زنده ایران در حال حاضر در شرایطی باثبات و کمنوسان قرار دارد؛ شرایطی که پس از ماهها افتوخیز، میتواند نشانهای از بازگشت آرامش به یکی از مهمترین بازارهای کالایی کشور باشد. میانگین قیمت گوسفند زنده و گوساله زنده در سطح کشور، همراه با ثبات منطقهای در استانهای مختلف، نشان میدهد که تعادل نسبی میان عرضه و تقاضا برقرار شده است.
اگر این روند با مدیریت صحیح نهادهها، نظارت بر زنجیره توزیع و پرهیز از تصمیمات مقطعی ادامه یابد، میتوان امیدوار بود که بازار گوشت قرمز نیز از این ثبات بهرهمند شود و امنیت غذایی خانوارها تقویت گردد. ثبات امروز بازار دام زنده، در واقع سرمایهای برای آرامش فردای بازار مصرف است.
