سناریوی پنهان بورس فردا؛ رشد مقطعی یا فشار فروش؟
معاملات روز سهشنبه بورس تهران در حالی به پایان رسید که نماگرهای اصلی بازار چهرهای سبز به خود گرفتند و اکثریت نمادها در محدوده مثبت دادوستد شدند، اما بررسی عمیقتر متغیرهای معاملاتی نشان میدهد این رشد بیش از آنکه حاصل ورود پول تازه باشد، به کاهش فشار فروش و واکنش بازار به سطوح حمایتی نزدیک است. به بیان دیگر، بورس اگرچه از نظر ظاهری روز مثبتی را پشت سر گذاشت، اما از منظر جریان نقدینگی و حجم معاملات هنوز نشانههای یک بازگشت قدرتمند و پایدار را بروز نداده است.
در پایان معاملات، حدود ۷۴ درصد از نمادهای بازار در محدوده مثبت قرار گرفتند؛ آماری که در نگاه نخست میتواند نشانه بهبود فضای عمومی بازار تلقی شود. با این حال، همزمان کاهش محسوس حجم و ارزش معاملات خرد، این پیام را مخابره کرد که بخش قابل توجهی از این سبزپوشی، ناشی از کمرمق شدن عرضهها بوده و نه هجوم گسترده خریداران.
برتری تقاضا در تابلوی معاملات
یکی از نکات قابل توجه معاملات سهشنبه، غلبه سمت تقاضا در تابلوی معاملات بود. ارزش سفارشهای خرید در پایان بازار به حدود هزار و ۶۰۰ میلیارد تومان رسید، در حالی که ارزش سفارشهای فروش در سطحی نزدیک به ۵۷۰ میلیارد تومان قرار گرفت. این فاصله معنادار میان سفارشهای خرید و فروش نشان میدهد در قیمتهای فعلی، همچنان خریداران بالقوهای در بازار حضور دارند که حاضرند در سطوح حمایتی وارد معامله شوند.
با این حال، باید توجه داشت که برتری سفارشهای خرید الزاماً به معنای شکلگیری موج صعودی نیست. در بسیاری از مقاطع مشابه، بازار شاهد ثبت سفارشهای خرید بوده اما به دلیل نبود نقدینگی کافی یا تردید معاملهگران نسبت به آینده، این تقاضا به معاملات پرحجم و پایدار تبدیل نشده است. وضعیت روز سهشنبه نیز از همین الگو پیروی کرد و اگرچه کفه تقاضا سنگینتر بود، اما وزن آن برای تغییر فاز بازار کافی به نظر نمیرسید.
رشد شاخصها در کنار افت معاملات خرد
شاخص کل بورس تهران در پایان دادوستدهای سهشنبه با رشد ۲۴ هزار و ۹۷۲ واحدی معادل ۰.۶۵ درصد، در سطح سه میلیون و ۸۴۷ هزار و ۵۴۱ واحد ایستاد. شاخص هموزن نیز که نمای دقیقتری از رفتار کلی نمادها ارائه میدهد، با افزایش ۰.۷۶ درصدی به عدد ۹۸۴ هزار و ۲۳۴ واحد رسید. این همزمانی رشد شاخص کل و هموزن نشان میدهد که افزایش قیمتها محدود به چند نماد بزرگ نبوده و دامنه نسبتاً وسیعی از بازار را در بر گرفته است.
اما در سوی دیگر، ارزش معاملات خرد به حدود هفت هزار و ۲۵۶ میلیارد تومان کاهش یافت؛ رقمی که در مقایسه با میانگینهای دورههای رونق بازار، فاصله قابل توجهی دارد. این افت ارزش معاملات خرد بهروشنی بیانگر آن است که بازار هنوز وارد فاز رونق نشده و معاملهگران با احتیاط بالا اقدام به خرید و فروش میکنند. تجربه بازار سرمایه نشان میدهد که بدون افزایش معنادار ارزش معاملات، تداوم رشد شاخصها با چالش جدی مواجه خواهد بود.
جریان نقدینگی و ورود محدود پول حقیقی
بررسی جریان نقدینگی در معاملات سهشنبه نیز تصویری محتاطانه از وضعیت بازار ارائه میدهد. در این روز، حدود ۱۶۲ میلیارد تومان پول حقیقی وارد بازار شد؛ رقمی که اگرچه پس از چند روز فشار فروش میتواند نشانه مثبتی تلقی شود، اما از منظر تحلیلی بیشتر بهعنوان علامت توقف موقت خروج نقدینگی تعبیر میشود تا آغاز یک موج خرید گسترده.
ورود پول حقیقی در این سطح محدود نشان میدهد سرمایهگذاران خرد هنوز نسبت به آینده بازار اطمینان کافی ندارند و ترجیح میدهند با حجمهای کوچک و کوتاهمدت معامله کنند. این رفتار معمولاً در دورههایی مشاهده میشود که ریسکهای بیرونی، بهویژه ریسکهای سیاسی و اقتصادی، بر فضای تصمیمگیری معاملهگران سایه انداخته است.
نقش سطوح حمایتی در بازگشت تقاضا
نزدیک شدن شاخص کل به محدوده حمایتی سه میلیون و ۸۰۰ هزار واحد، یکی از عوامل اصلی افزایش نسبی تقاضا در معاملات اخیر بود. این سطح حمایتی که در هفتههای گذشته بارها مورد توجه تحلیلگران قرار گرفته، باعث شد بخشی از نمادها از منظر ارزندگی قیمتی در موقعیت جذابتری قرار گیرند و خریداران محتاط را به بازار بازگرداند.
با این حال، تجربه هفتههای اخیر نشان داده که اتکای صرف به تحلیلهای تکنیکال در شرایط فعلی بازار چندان کارساز نیست. هرچند سطوح حمایتی میتوانند در کوتاهمدت مانع از ریزش بیشتر قیمتها شوند، اما جهتگیری اصلی بازار بیش از هر چیز به متغیرهای سیاسی و اخبار مرتبط با آنها وابسته است؛ متغیرهایی که میتوانند در کوتاهترین زمان، تمام معادلات تکنیکالی را تغییر دهند.
وزن سنگین اخبار سیاسی بر تصمیم معاملهگران
بازار سهام در مقطع کنونی بیش از هر زمان دیگری به جریان اخبار گره خورده است. انتشار هر سیگنال مثبت یا منفی در حوزه سیاست خارجی، مذاکرات و دیپلماسی، میتواند بهسرعت جهت بازار را تغییر دهد. همین وابستگی شدید به خبر باعث شده تصمیمگیری معاملهگران حالت لحظهای به خود بگیرد و افق سرمایهگذاری بسیاری از فعالان بازار کوتاهتر از گذشته شود.
در چنین فضایی، حتی گزارشهای بنیادی شرکتها یا تحلیلهای تکنیکال نیز در حاشیه قرار میگیرند و نقش تعیینکننده را اخبار سیاسی ایفا میکنند. این وضعیت، نوسانپذیری بازار را افزایش داده و مانع از شکلگیری روندهای پایدار صعودی یا نزولی شده است.
پیشبینی بورس چهارشنبه ۲۹ بهمن ۱۴۰۴
با توجه به شرایط فعلی، پیشبینی معاملات روز چهارشنبه بیش از هر چیز به سناریوهای خبری وابسته است. در صورتی که سیگنالهای مثبتی در مسیر بهبود دیپلماسی یا ادامه مذاکرات مخابره شود، میتوان انتظار داشت تقاضا تقویت شده و بازار به سمت تعادل و حتی رشد ملایم حرکت کند. در این سناریو، افزایش تدریجی ارزش معاملات خرد میتواند نخستین نشانه تغییر فاز بازار باشد.
در مقابل، سناریوی منفی نیز همچنان روی میز قرار دارد. هرگونه خبر منفی یا افزایش ریسکهای سیاسی میتواند موج تازهای از عرضه را فعال کند و مانع از تثبیت رشد شاخصها شود. در چنین حالتی، بازار بار دیگر به سمت نوسانهای فرسایشی و حتی اصلاح محدود حرکت خواهد کرد.
واقعیت این است که در مقطع فعلی نمیتوان انتظار شکلگیری یک روند صعودی قدرتمند و پیوسته را داشت. بورس تهران در شرایطی قرار گرفته که بیش از تحلیلهای بنیادی یا تکنیکال، به اخبار و فضای سیاسی واکنش نشان میدهد. از همین رو، محتملترین سناریو برای معاملات چهارشنبه، بازاری نوسانی است که ممکن است در طول روز چند بار تغییر فاز دهد و تصویر نهایی آن تنها با مشخص شدن جریان خبرها در ساعات معاملاتی شکل بگیرد.
جمعبندی
معاملات سهشنبه بورس تهران اگرچه با رشد شاخصها و برتری نسبی تقاضا همراه بود، اما افت ارزش معاملات خرد و ورود محدود پول حقیقی نشان داد این سبزپوشی هنوز از پشتوانه نقدینگی قوی برخوردار نیست. بازار در نزدیکی سطوح حمایتی واکنش نشان داده، اما جهتگیری اصلی آن همچنان به اخبار سیاسی وابسته است. در چنین فضایی، انتظار یک روند صعودی پایدار واقعبینانه نیست و بورس بیش از هر چیز در مسیر نوسان و واکنشهای مقطعی به سر میبرد؛ مسیری که ادامه آن به کیفیت و جهت سیگنالهای خبری روزهای آینده گره خورده است.