قیمت زولبیا و بامیه در آستانه رمضان؛ بازار چشمانتظار تصمیم نهایی کمیسیون نظارت تهران
با نزدیک شدن به ماه مبارک رمضان، بازار شیرینیهای سنتی بار دیگر به کانون توجه مصرفکنندگان، تولیدکنندگان و نهادهای نظارتی تبدیل شده است. در این میان، زولبیا و بامیه بهعنوان پرمصرفترین شیرینی این ماه، همواره حساسیت ویژهای در تعیین قیمت دارد؛ حساسیتی که امسال نیز با توجه به شرایط تورمی و رشد هزینههای تولید، پررنگتر از گذشته شده است. اظهارات اخیر رئیس اتحادیه قنادان، شیرینیفروشان و کافهقنادیهای تهران نشان میدهد که قیمت نهایی این محصول هنوز به تصویب نرسیده و بازار در وضعیت انتظار قرار دارد.
تعیین قیمت زولبیا و بامیه در مسیر تصمیمگیری نهایی
علی بهرهمند، رئیس اتحادیه قنادان، شیرینیفروشان و کافهقنادی تهران، با تأکید بر اینکه نرخ زولبیا و بامیه هنوز قطعی نشده است، اعلام کرده بررسیهای کارشناسی درباره قیمت تمامشده انجام شده اما تصویب نهایی منوط به نظر کمیسیون نظارت استان تهران است. به گفته او، جلسه رسمی این کمیسیون در روز چهارشنبه ساعت ۱۱ برگزار خواهد شد و پس از آن نرخ مصوب بهصورت رسمی اعلام میشود. این سخنان نشان میدهد که اتحادیه تلاش کرده بر اساس محاسبات دقیق و مستند، پیشنهاد قیمتی خود را ارائه دهد و اکنون توپ در زمین نهاد نظارتی قرار دارد.
نقش کمیسیون نظارت در کنترل بازار رمضان
کمیسیون نظارت استان تهران هر ساله نقشی تعیینکننده در تنظیم بازار کالاها و خدمات پرمصرف ایفا میکند و زولبیا و بامیه نیز از جمله اقلامی است که قیمت آن بهصورت رسمی و مصوب اعلام میشود. هدف از این فرآیند، ایجاد تعادل میان منافع تولیدکننده و قدرت خرید مصرفکننده است. در ماه رمضان، به دلیل افزایش تقاضا، هرگونه ابهام در قیمتگذاری میتواند زمینهساز نوسان بازار یا بروز تخلفات صنفی شود. از این رو، تأخیر چندروزه در اعلام نرخ، اگرچه طبیعی به نظر میرسد، اما انتظارات عمومی را افزایش داده است.
افزایش هزینههای تولید؛ عامل اصلی فشار بر قیمتها
رئیس اتحادیه قنادان بهصراحت افزایش بهای مواد اولیه را مهمترین عامل رشد قیمت زولبیا و بامیه عنوان کرده است. روغن، شکر و تخممرغ سه مؤلفه اصلی در تولید این شیرینی سنتی هستند و بررسی روند بازار نشان میدهد قیمت هر سه قلم نسبت به سال گذشته افزایش قابل توجهی داشته است. این افزایش هزینه تنها به مواد اولیه محدود نمیشود و هزینههای جانبی مانند دستمزد نیروی کار، انرژی، حملونقل و اجاره واحدهای صنفی نیز بر قیمت تمامشده اثرگذار بوده است. در چنین شرایطی، تولیدکنندگان معتقدند تثبیت قیمت بدون در نظر گرفتن این متغیرها میتواند به زیان واحدهای صنفی تمام شود.
ابهام در درصد افزایش قیمت تا زمان تصویب رسمی
بهرهمند تأکید کرده که تا پیش از تصویب رسمی در کمیسیون نظارت، اعلام درصد دقیق افزایش قیمت امکانپذیر نیست. این رویکرد نشاندهنده تلاش اتحادیه برای جلوگیری از گمانهزنیهای غیررسمی و التهاب زودهنگام بازار است. با این حال، او تصریح کرده که با توجه به رشد هزینهها، افزایش نرخ در ماه رمضان امسال دور از انتظار نخواهد بود. همین جمله کوتاه، بهتنهایی کافی است تا انتظار عمومی از افزایش قیمت زولبیا و بامیه تقویت شود.
مقایسه با نرخ مصوب سال گذشته
برای درک بهتر شرایط فعلی، نگاهی به نرخ مصوب سال گذشته میتواند تصویر روشنی ارائه دهد. در ماه رمضان سال قبل، قیمت زولبیا و بامیه بر اساس کیفیت و درجهبندی واحدهای صنفی تعیین شد. بر این اساس، هر کیلوگرم زولبیا و بامیه در واحدهای درجه یک ۲۵۵ هزار تومان و در واحدهای درجه دو ۲۰۰ هزار تومان قیمتگذاری شده بود. این مدل درجهبندی، ضمن حفظ رقابت سالم، به مصرفکننده امکان انتخاب بر اساس کیفیت و قیمت را میداد. اکنون این سؤال مطرح است که آیا ساختار قیمتگذاری امسال نیز بر همین مبنا خواهد بود یا تغییراتی در آن اعمال میشود.
انتظار بازار و مصرفکنندگان در آستانه رمضان
بازار زولبیا و بامیه در روزهای منتهی به رمضان، همواره با افزایش تقاضا مواجه است. خانوادهها، هیئتها و مراکز مذهبی از مشتریان اصلی این محصول بهشمار میروند و هرگونه تغییر قیمت، بهسرعت در سطح جامعه بازتاب پیدا میکند. در شرایطی که بسیاری از خانوارها با محدودیت بودجه روبهرو هستند، افزایش قیمت میتواند الگوی مصرف را تغییر دهد یا میزان خرید را کاهش دهد. از سوی دیگر، تثبیت غیرواقعی قیمت نیز ممکن است به افت کیفیت یا کاهش عرضه منجر شود.
نگاه تولیدکنندگان به قیمتگذاری منصفانه
قنادان و تولیدکنندگان زولبیا و بامیه معتقدند قیمتگذاری باید بهگونهای باشد که ضمن رعایت توان خرید مردم، استمرار فعالیت واحدهای صنفی را تضمین کند. آنان بر این باورند که افزایش قیمت مواد اولیه و هزینههای جاری، حاشیه سود را بهشدت کاهش داده و ادامه این روند بدون اصلاح نرخها دشوار خواهد بود. از دید فعالان صنف، اعلام نرخ مصوب منصفانه میتواند از بروز فروشهای غیررسمی یا عرضه خارج از شبکه جلوگیری کند و شفافیت بازار را افزایش دهد.
اهمیت نظارت پس از اعلام نرخ مصوب
تجربه سالهای گذشته نشان داده است که صرف اعلام نرخ مصوب برای تنظیم بازار کافی نیست و نظارت مستمر پس از آن اهمیت بالایی دارد. در صورت افزایش قیمت زولبیا و بامیه، احتمال تخطی برخی واحدها از نرخ مصوب یا کاهش وزن و کیفیت محصول وجود دارد. به همین دلیل، انتظار میرود دستگاههای نظارتی همزمان با اعلام قیمت جدید، برنامه دقیقی برای بازرسی و برخورد با تخلفات داشته باشند تا اعتماد مصرفکنندگان حفظ شود.
جمعبندی
آنچه از اظهارات رئیس اتحادیه قنادان و شرایط بازار برمیآید، این است که قیمت زولبیا و بامیه در ماه رمضان پیش رو با احتمال بالایی افزایش خواهد یافت، هرچند میزان دقیق آن هنوز در انتظار تصویب کمیسیون نظارت استان تهران است. رشد هزینههای تولید، افزایش بهای مواد اولیه و شرایط تورمی، عوامل اصلی فشار بر قیمتها بهشمار میروند. در مقابل، ضرورت حفظ قدرت خرید مردم و جلوگیری از التهاب بازار، تصمیمگیری نهایی را حساستر کرده است. نتیجه جلسه پیشروی کمیسیون نظارت میتواند مسیر بازار این محصول پرمصرف را در ماه رمضان مشخص کند و تعادل میان تولیدکننده و مصرفکننده را تا حد زیادی رقم بزند.