ریزش سنگین بورس در سایه ابهام مذاکرات ایران و آمریکا؛ غلبه فروشندگان بر بازار سهام
بازار سهام امروز یکی از منفیترین روزهای خود در هفتههای اخیر را پشت سر گذاشت؛ روزی که در آن اکثریت مطلق نمادها در محدوده منفی دامنه نوسان معامله شدند و قدرت فروشندگان بهوضوح بر خریداران غلبه داشت. این وضعیت در حالی رقم خورد که فعالان بازار، چشمانتظار دور دوم مذاکرات ایران و آمریکا هستند؛ مذاکراتی که قرار است روز سهشنبه در ژنو و با میزبانی عمان برگزار شود و بهعنوان یک متغیر سیاسی مهم، سایه سنگینی بر تصمیمات سرمایهگذاران انداخته است. ترکیب ابهام سیاسی، فشار فروش و احتیاط معاملهگران باعث شد بازار سهام عملاً تن به اصلاحی سنگین بدهد و شاخصها با افت قابل توجهی بسته شوند.
فضای کلی بازار سهام در روزی پرابهام
رفتار امروز بورس را میتوان بازتابی از بلاتکلیفی فعالان بازار دانست. ۸۶ درصد از نمادهای معاملاتی در محدوده منفی دامنه نوسان قرار گرفتند؛ آماری که نشان میدهد فشار عرضه محدود به چند صنعت یا نماد خاص نبود و کلیت بازار را دربر گرفت. در پایان دادوستدها، برتری محسوس سفارشهای فروش نسبت به سفارشهای خرید، تصویر روشنی از جو روانی حاکم بر تالار شیشهای ارائه داد. ارزش سفارشهای فروش در پنج خط اول سهام به حدود سه هزار و ۷۰۰ میلیارد تومان رسید، در حالی که ارزش سفارشهای خرید تنها حدود هزار و ۷۰۰ میلیارد تومان بود. این فاصله معنادار، بیانگر آن است که خریداران ترجیح دادهاند در شرایط مبهم فعلی، دست نگه دارند و منتظر شفافتر شدن فضای سیاسی و اقتصادی بمانند.
تأثیر مذاکرات ایران و آمریکا بر رفتار معاملهگران
یکی از مهمترین عوامل اثرگذار بر معاملات امروز، نزدیک شدن به دور دوم مذاکرات ایران و آمریکا بود. تجربه سالهای گذشته نشان داده است که بازار سهام ایران به تحولات سیاسی، بهویژه مذاکرات مرتبط با تحریمها، واکنش سریع و بعضاً هیجانی نشان میدهد. در شرایط کنونی نیز بسیاری از سرمایهگذاران ترجیح دادهاند پیش از مشخص شدن نتایج احتمالی مذاکرات ژنو، ریسک خود را کاهش دهند. این رویکرد محتاطانه، به افزایش عرضه و کاهش تقاضا منجر شده و اصلاح شاخصها را تشدید کرده است. به نظر میرسد بازار سهام در حال قیمتگذاری سناریوهای مختلف مذاکرات است و تا زمانی که سیگنال مشخصی از این گفتوگوها دریافت نشود، نوسان و فشار فروش میتواند ادامهدار باشد.
عملکرد شاخص کل بورس؛ سقوط بیش از ۱۰۴ هزار واحدی
شاخص کل بورس امروز ریزش سنگین ۱۰۴ هزار و ۲۳۶ واحدی را ثبت کرد و با افت ۲.۶۲ درصدی در سطح سه میلیون و ۸۸۱ هزار و ۸۶۷ واحد ایستاد. این میزان کاهش، یکی از بزرگترین افتهای روزانه شاخص کل در ماههای اخیر محسوب میشود و نشاندهنده خروج هیجان مثبت از بازار است. نمادهای بزرگ و شاخصساز که در هفتههای گذشته نقش حمایتی داشتند، امروز خود به عامل فشار بر شاخص تبدیل شدند. کاهش همزمان قیمت در صنایع بزرگ باعث شد شاخص کل نتواند در برابر موج فروش مقاومت کند و بخش قابل توجهی از رشدهای قبلی خود را از دست بدهد.
افت شاخص هموزن و فشار بر نمادهای کوچک و متوسط
شاخص هموزن نیز امروز وضعیت بهتری نسبت به شاخص کل نداشت و با افت ۱۹ هزار و ۳۲۴ واحدی مواجه شد. به این ترتیب، نماگر نمادهای کوچک و متوسط ۱.۹۳ درصد کاهش یافت و با از دست دادن کانال یک میلیونی، در سطح ۹۸۱ هزار و ۱۵۹ واحد قرار گرفت. افت شاخص هموزن حاکی از آن است که فشار فروش تنها محدود به نمادهای بزرگ نبود و سهام کوچکتر نیز از این فضای منفی در امان نماندند. این موضوع معمولاً نشاندهنده افزایش ریسکگریزی در کل بازار است؛ زمانی که سرمایهگذاران حتی در نمادهای کوچک با نقدشوندگی کمتر نیز تمایل به فروش پیدا میکنند.
بررسی حجم و ارزش معاملات خرد
حجم و ارزش معاملات خرد سهام، حق تقدم و صندوقهای سهامی امروز کاهش محسوسی را تجربه کرد. در دومین روز معاملاتی هفته، ۲۷.۱ میلیارد برگه سهم با ارزش هشت هزار و ۳۶۵ میلیارد تومان مورد دادوستد قرار گرفت. کاهش ارزش معاملات خرد معمولاً بهعنوان نشانهای از افت اشتیاق سرمایهگذاران و افزایش تردید در بازار تلقی میشود. زمانی که معاملهگران نسبت به آینده کوتاهمدت بازار مطمئن نیستند، ترجیح میدهند با حجم کمتر معامله کنند یا حتی بهطور موقت از بازار خارج شوند. این وضعیت میتواند نوسانات بازار را در روزهای آتی نیز تشدید کند، چرا که عمق معاملات کاهش یافته است.
تراز پول حقیقی؛ سیگنالی متفاوت در دل ریزش
نکته قابل توجه معاملات امروز، مثبت بودن تراز پول حقیقی بود. با وجود ریزش تمامی شاخصهای بازار سهام، ۷۰۳ میلیارد تومان پول حقیقی وارد سهام، حق تقدم و صندوقهای سهامی شد. این موضوع در نگاه نخست متناقض به نظر میرسد، اما میتواند حاوی پیامهای مهمی باشد. ورود پول حقیقی در روزی که بازار با فشار فروش مواجه است، نشان میدهد بخشی از سرمایهگذاران افت قیمتها را فرصتی برای خرید تلقی کردهاند. علاوه بر این، صندوقهای درآمد ثابت و صندوقهای طلا نیز امروز شاهد ورود پول حقیقی بودند که بیانگر تلاش سرمایهگذاران برای متنوعسازی سبد دارایی و مدیریت ریسک در شرایط پرابهام فعلی است.
رفتار صندوقها و تغییر استراتژی سرمایهگذاران
افزایش توجه به صندوقهای درآمد ثابت و صندوقهای طلا را میتوان نشانهای از تغییر موقت استراتژی سرمایهگذاران دانست. در فضایی که ریسکهای سیاسی و اقتصادی پررنگ شده، بخشی از نقدینگی به سمت ابزارهای کمریسکتر یا داراییهای پوششدهنده ریسک حرکت میکند. این روند اگرچه میتواند فشار فروش را در بازار سهام افزایش دهد، اما از سوی دیگر نشان میدهد که نقدینگی بهطور کامل از بازار سرمایه خارج نشده و صرفاً بین ابزارهای مختلف جابهجا شده است. چنین وضعیتی میتواند در صورت بهبود فضای سیاسی، زمینه بازگشت سریعتر نقدینگی به سهام را فراهم کند.
چشمانداز کوتاهمدت بورس در آستانه ژنو
با توجه به شرایط فعلی، به نظر میرسد بازار سهام در کوتاهمدت همچنان تحت تأثیر اخبار و سیگنالهای مرتبط با مذاکرات ایران و آمریکا قرار داشته باشد. هرگونه خبر مثبت میتواند به کاهش فشار فروش و بازگشت نسبی تقاضا منجر شود، در حالی که اخبار منفی یا ابهامآمیز احتمالاً اصلاح بازار را عمیقتر خواهد کرد. در این میان، متغیرهایی مانند نرخ ارز، سیاستهای پولی و وضعیت سودآوری شرکتها نیز نقش تعیینکنندهای در جهتگیری بازار خواهند داشت، اما وزن روانی مذاکرات در مقطع کنونی بالاتر از سایر عوامل ارزیابی میشود.
جمعبندی
بازار سهام امروز روزی سخت و پرنوسان را تجربه کرد؛ روزی که در آن اکثریت نمادها منفی شدند، شاخصها ریزش سنگینی را ثبت کردند و فضای احتیاط بر معاملات حاکم بود. غلبه سفارشهای فروش، افت حجم و ارزش معاملات و همزمانی این تحولات با نزدیک شدن به مذاکرات ایران و آمریکا، نشان میدهد بازار در وضعیت انتظار و بلاتکلیفی به سر میبرد. با این حال، ورود پول حقیقی و توجه به صندوقهای مختلف حاکی از آن است که نقدینگی همچنان در بازار سرمایه حضور دارد و منتظر شفافتر شدن چشماندازهاست. آینده کوتاهمدت بورس بیش از هر زمان دیگری به تحولات سیاسی پیشرو گره خورده و نتیجه مذاکرات ژنو میتواند مسیر بعدی بازار را تا حد زیادی مشخص کند.