بورس تهران زیر فشار فروش سنگین فرو ریخت
بازار سرمایه ایران در جریان معاملات امروز با یکی از پرتنشترین و ناامیدکنندهترین روزهای خود مواجه شد. شاخص کل بورس تهران در شرایطی که بسیاری از فعالان بازار انتظار داشتند سطح چهار میلیون واحد به عنوان یک مرز حمایتی معتبر عمل کند، با فشار سنگین عرضه مواجه شد و در نهایت با ریزش ۴۳ هزار و ۷۱۹ واحدی، معادل ۱.۰۸ درصد افت، این کانال حساس را از دست داد. شاخص کل در پایان معاملات روی عدد ۳ میلیون و ۹۸۶ هزار و ۱۰۱ واحد متوقف شد؛ عددی که از نظر روانی پیام روشنی از ضعف تقاضا و غلبه ترس بر فضای بازار مخابره میکند.
این افت نهتنها یک کاهش عددی ساده نبود، بلکه شکستن کانالی محسوب میشود که در هفتههای اخیر به عنوان خط دفاعی سرمایهگذاران تلقی میشد و از دست رفتن آن میتواند انتظارات منفی تازهای را در میان معاملهگران تقویت کند.
شاخص هموزن و گسترش ریزش به کل بازار
همزمان با افت شاخص کل، شاخص هموزن نیز تصویری نگرانکننده از وضعیت عمومی بازار ارائه داد. این شاخص که نمایانگر رفتار نمادهای کوچک و متوسط است، با افت ۵ هزار و ۱۶۸ واحدی به سطح یک میلیون و ۴۸۲ هزار واحد رسید. کاهش همزمان شاخص کل و هموزن نشان میدهد که فشار فروش محدود به چند نماد شاخصساز نبوده و تقریبا تمام بازار را دربر گرفته است.
در چنین شرایطی، نمیتوان ریزش امروز را صرفا به نوسانات مقطعی یا اصلاح کوتاهمدت نسبت داد، بلکه نشانههای یک بیاعتمادی گسترده و خروج نقدینگی از سطوح مختلف بازار به وضوح قابل مشاهده است.
فشار عرضه در گروههای لیدر و نقش صنایع پیشران
نقشه بازار امروز بهروشنی نشان داد که حتی گروههای پیشران و اثرگذار نیز از موج فروش در امان نماندهاند. صنعت خودرو و فلزات اساسی که معمولا در روزهای بحرانی نقش متعادلکننده دارند، این بار خود به کانون فشار عرضه تبدیل شدند. نماد خودرو با ریزش سنگین ۹.۳۶ درصدی، یکی از اصلیترین عوامل سرخپوشی بازار بود و تاثیر قابل توجهی بر افت شاخص کل گذاشت.
ضعف تقاضا در این نمادها از یکسو به نگرانیهای بنیادی و چشمانداز سودآوری بازمیگردد و از سوی دیگر، نشاندهنده خستگی سرمایهگذاران از وعدههای حمایتی و انتظارهای برآوردهنشده است.
کاهش شدید نقدشوندگی و قفل شدن معاملات
یکی از نگرانکنندهترین پیامهای معاملات امروز، افت محسوس نقدشوندگی بازار بود. بر اساس دادههای معاملاتی، ۷۸ درصد از نمادهای بازار شامل سهام، حق تقدم و صندوقهای سهامی در محدوده منفی معامله شدند و تنها ۲۲ درصد بازار رنگ سبز به خود دید. این عدم توازن شدید میان عرضه و تقاضا، فضای یکطرفه و فرسایشی بازار را بهخوبی نمایان میکند.
تعداد صفهای فروش به ۲۸۹ نماد رسید، در حالی که فقط ۵۳ نماد با صف خرید همراه بودند. ارزش صفهای فروش حدود یک هزار و ۴۹۲.۴ میلیارد تومان برآورد شد که بیش از دو برابر ارزش صفهای خرید به میزان ۶۷۱.۵ میلیارد تومان است. این اختلاف چشمگیر، عمق بحران نقدشوندگی و کمرنگ شدن نقش خریداران را نشان میدهد.
نمادهای قفلشده و نشانههای بیاعتمادی عمیق
در پایان معاملات، هفت نماد با صف فروش بدون حتی یک معامله به کار خود پایان دادند. قفل شدن معاملات در این نمادها، نشانهای از بیاعتمادی عمیق و نبود تقاضای موثر در بازار است. چنین وضعیتی معمولا در شرایطی رخ میدهد که سرمایهگذاران انتظار تداوم افت قیمتها را دارند و حاضر نیستند حتی در سطوح پایینتر وارد معامله شوند.
ادامه این روند میتواند ریسک فرسایشی شدن بازار و افزایش خروج سرمایه را تشدید کند؛ موضوعی که در صورت بیپاسخ ماندن، به تضعیف بیشتر جایگاه بورس در سبد دارایی سرمایهگذاران منجر خواهد شد.
نقش حقوقیها در مهار افت و جابهجایی مالکیت
در جریان معاملات امروز، بازیگران حقوقی تلاش کردند تا حدی در نقش خریدار حمایتی ظاهر شوند. در نمادهای لیدر بازار، بیش از ۹۶۳ میلیون سهم خودرو و ۷۱۳ میلیون سهم خساپا از سبد سهامداران حقیقی به حقوقیها منتقل شد. این جابهجاییها نشان میدهد که حقوقیها در تلاش برای کنترل شتاب ریزش و جمعآوری سهام در قیمتهای پایینتر بودهاند.
با این حال، حجم فشار فروش به حدی بالا بود که این حمایتها نتوانستند مانع از افت کلی بازار شوند و بیشتر به کاهش شدت ریزش در برخی نمادها محدود ماندند.
رفتار متفاوت حقیقیها در برخی نمادها
در مقابل، در نمادهایی مانند اخابر و وبملت، رفتار حقیقیها متفاوت بود و نشانههایی از ورود نقدینگی حقیقی مشاهده شد. در هر یک از این نمادها، بیش از ۱۶۰ میلیون سهم تغییر مالکیت به نفع سهامداران حقیقی ثبت شد. این موضوع میتواند نشاندهنده نگاه فرصتطلبانه بخشی از سرمایهگذاران خرد به برخی صنایع خاص باشد که از منظر بنیادی یا قیمتی جذابتر ارزیابی میشوند.
با این حال، این تحرکات محدود نتوانست تصویر کلی بازار را تغییر دهد و بیشتر به عنوان استثنا در دل یک روند منفی گسترده باقی ماند.
پیامدهای از دست رفتن کانال ۴ میلیونی
از دست رفتن کانال ۴ میلیون واحد برای شاخص کل، پیامدهایی فراتر از یک افت روزانه دارد. این سطح در هفتههای اخیر به عنوان یک حمایت روانی مهم شناخته میشد و شکسته شدن آن میتواند انتظارات نزولی جدیدی را در میان فعالان بازار ایجاد کند. در چنین شرایطی، بازار بیش از هر زمان دیگری به عوامل بیرونی مانند سیاستهای حمایتی، شفافیت در تصمیمات اقتصادی و کاهش ریسکهای سیستماتیک نیاز دارد.
در غیر این صورت، تداوم فضای بیاعتمادی میتواند منجر به تعمیق رکود و کاهش مشارکت سرمایهگذاران شود.
جمعبندی
معاملات امروز بورس تهران تصویری روشن از یک بازار خسته، کمنقدشونده و تحت فشار فروش فراگیر ارائه داد. ریزش سنگین شاخص کل، افت همزمان شاخص هموزن، افزایش چشمگیر صفهای فروش و شکسته شدن کانال ۴ میلیون واحد همگی نشاندهنده شرایطی است که نیازمند بازنگری جدی در سیاستهای حمایتی و ترمیم اعتماد سرمایهگذاران است. هرچند حضور محدود حقوقیها و تحرکات پراکنده حقیقیها در برخی نمادها نشانههایی از تلاش برای تعادلبخشی است، اما تا زمانی که عوامل بنیادین و انتظارات منفی اصلاح نشوند، بازار همچنان در معرض نوسانات فرسایشی و فشار فروش باقی خواهد ماند.
