نوسان دلار در سایه سیگنالهای سیاسی؛ آیا اصلاح قیمت پایدار میماند؟
بازار ارز ایران در هفته سوم بهمنماه یکی از پرنوسانترین دورههای خود را تجربه کرد؛ دورهای که در آن قیمت دلار با وجود آغاز حرکت در کانال ۱۵۶ هزار تومانی، تا مرز ۱۶۴ هزار تومان پیش رفت اما در نهایت با اصلاحی قابل توجه در محدوده ۱۶۰ هزار و ۵۰۰ تومان متوقف شد. این رفتار رفت و برگشتی، بیش از آنکه ریشه در متغیرهای بنیادی کوتاهمدت داشته باشد، بازتاب مستقیم فضای انتظاری بازار نسبت به تحولات سیاسی و بهویژه اخبار مرتبط با مذاکرات ایران و آمریکا بود. در چنین شرایطی، معاملهگران و فعالان بازار با احتیاط بیشتری عمل کردند و نشانههایی از کاهش ریسکپذیری در معاملات روزهای پایانی هفته دیده شد.
روند قیمت دلار در هفته سوم بهمن
بررسی دقیق رفتار قیمت دلار نشان میدهد که بازار در ابتدای هفته با موجی از تقاضای احتیاطی مواجه شد؛ تقاضایی که عمدتاً ناشی از نگرانی نسبت به آینده مذاکرات و تداوم فشارهای تورمی بود. این تقاضا قیمت را بهتدریج به سمت کانال ۱۶۴ هزار تومانی سوق داد. با این حال، انتشار گزارشهای مثبت از فضای گفتوگوهای سیاسی و کاهش نسبی نگرانیها باعث شد تا سمت عرضه تقویت شود و اصلاح قیمت در دستور کار بازار قرار گیرد. بسته شدن قیمت دلار در سطح ۱۶۰ هزار و ۵۰۰ تومان، از نگاه تحلیلگران نشانهای از توقف موقت روند صعودی و ورود بازار به فاز ارزیابی مجدد است.
نقش انتظارات تورمی در تغییر مسیر بازار
یکی از مهمترین متغیرهایی که در هفته اخیر بر بازار ارز اثر گذاشت، افت محسوس انتظارات تورمی بود. کاهش انتظارات تورمی معمولاً باعث میشود تقاضای سفتهبازی و سرمایهای در بازار ارز کاهش پیدا کند و معاملهگران با دید کوتاهمدتتر وارد معاملات شوند. در هفته سوم بهمن، همین عامل سبب شد بسیاری از خریداران بالقوه در قیمتهای بالا از بازار عقبنشینی کنند و منتظر تثبیت شرایط بمانند. این تغییر رفتار، فشار افزایشی قیمت دلار را تا حدی خنثی کرد و به اصلاح نرخ کمک رساند.
سیگنالهای سیاسی و اثرگذاری بر بازار ارز
در کنار متغیرهای اقتصادی، فضای سیاسی نقش پررنگی در تعیین مسیر قیمت دلار ایفا کرد. اظهارات دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، بهعنوان یک سیگنال مثبت از سوی معاملهگران تفسیر شد و بهسرعت در بازار ارز بازتاب یافت. این اظهارات، گمانهزنیها درباره احتمال کاهش تنشها و بهبود روابط را تقویت کرد و در نتیجه، فشار روانی تقاضا در بازار کاهش یافت. بسیاری از فعالان بازار بر این باورند که همین سیگنال سیاسی، زمینهساز افزایش خوشبینی و شکلگیری انتظار برای ادامه روند اصلاحی قیمت دلار در روزهای آتی شده است.
واکنش همزمان بازار طلا به افت دلار
همزمان با تغییر جهت نسبی بازار ارز، بازار طلای داخلی نیز وارد فاز احتیاط شد. کاهش سیگنالهای افزایشی در بازار ارز، معمولاً بهطور مستقیم بر قیمت طلا اثر میگذارد، چراکه دلار یکی از مؤلفههای اصلی تعیین قیمت طلا در بازار داخلی است. در هفته سوم بهمن، معاملهگران طلا با مشاهده افت نسبی قیمت دلار و افزایش خوشبینی سیاسی، از انجام معاملات پرریسک فاصله گرفتند. این رفتار محتاطانه باعث شد فشار تقاضا در بازار طلا کاهش یابد و زمینه برای افت قیمتها فراهم شود.
نقش اونس جهانی طلا در معادلات داخلی
در کنار عوامل داخلی، وضعیت اونس جهانی طلا نیز بهعنوان یک بازوی مکمل در تعیین مسیر قیمت طلا و حتی انتظارات ارزی نقشآفرینی کرد. در لحظه نگارش این گزارش، اونس جهانی طلا با کاهش همراه بود و در محدوده ۴۹۶۸ دلاری معامله میشد. تداوم این روند نزولی در بازار جهانی میتواند به کاهش بیشتر قیمت طلا در بازار داخلی منجر شود و بهطور غیرمستقیم فشار روانی کاهشی بر بازار ارز وارد کند. تحلیلگران معتقدند همزمانی افت اونس جهانی و کاهش انتظارات تورمی داخلی، ترکیبی اثرگذار برای کنترل هیجانات قیمتی در بازارهاست.
پیشبینی قیمت دلار در کوتاهمدت
تحلیلگران بازار ارز بر این باورند که در صورت تداوم فضای مثبت سیاسی و انتشار اخبار امیدوارکننده از روند مذاکرات، قیمت دلار در معاملات روز شنبه ۲۵ بهمن احتمالاً در محدوده ۱۵۸ تا ۱۶۱ هزار تومان نوسان خواهد کرد. در چنین سناریویی، افزایش عرضه و کاهش تقاضای احتیاطی میتواند مانع از بازگشت سریع قیمت به سطوح بالاتر شود. این پیشبینیها بر پایه این فرض استوار است که انتظارات تورمی در کوتاهمدت مهار شود و بازار از شوکهای سیاسی جدید در امان بماند.
سناریوی بازگشت نوسانات افزایشی
در مقابل این دیدگاه خوشبینانه، برخی تحلیلها نسبت به پایداری کاهش اخیر هشدار میدهند. از نگاه این گروه، بخشی از افت قیمت دلار میتواند هیجانی و ناشی از واکنش کوتاهمدت بازار به اخبار باشد. در صورتی که تنشهای سیاسی بار دیگر تشدید شود یا اخبار منفی غیرمنتظره منتشر شود، احتمال بازگشت تقاضا و شکلگیری موج جدیدی از رشد قیمت وجود دارد. این سناریو بهویژه در بازاری که همچنان با نااطمینانیهای ساختاری مواجه است، دور از انتظار نیست و میتواند قیمت دلار را دوباره به کانالهای بالاتر سوق دهد.
رفتار معاملهگران و تغییر استراتژیها
یکی از نکات قابل توجه در هفته اخیر، تغییر استراتژی معاملهگران بود. بسیاری از فعالان بازار که پیشتر با دیدگاه حفظ ارزش دارایی وارد معاملات ارزی شده بودند، اکنون با احتیاط بیشتری عمل میکنند و ترجیح میدهند بخشی از نقدینگی خود را خارج از بازار نگه دارند. این تغییر رفتار نشاندهنده افزایش حساسیت بازار به اخبار سیاسی و کاهش تمایل به ریسکپذیری است؛ عاملی که میتواند در کوتاهمدت به ثبات نسبی قیمت دلار کمک کند.
جمعبندی
بازار ارز در هفته سوم بهمنماه تحت تأثیر همزمان عوامل سیاسی و اقتصادی، مسیری پرنوسان را پشت سر گذاشت. رشد قیمت دلار تا کانال ۱۶۴ هزار تومان و سپس اصلاح آن تا محدوده ۱۶۰ هزار و ۵۰۰ تومان، بازتابی از تغییر انتظارات و واکنش سریع بازار به سیگنالهای مذاکراتی بود. کاهش انتظارات تورمی، اظهارات مثبت سیاسی و افت اونس جهانی طلا، همگی در شکلگیری فضای احتیاطی نقش داشتند. با این حال، پایداری این روند کاهشی به تداوم اخبار مثبت و نبود شوکهای سیاسی جدید وابسته است. در مجموع، بازار در آستانه معاملات روز شنبه در وضعیتی حساس قرار دارد؛ وضعیتی که میتواند با یک خبر مثبت به تثبیت قیمتها منجر شود یا با یک سیگنال منفی، بار دیگر آتش نوسانات را شعلهور کند.