طلا عقب نشست یا فقط نفس تازه میکند؟
بازار طلا و سکه ایران پس از پشت سر گذاشتن یکی از پرنوسانترین هفتههای ماههای اخیر، اکنون وارد مرحلهای از بازنگری و احتیاط شده است؛ مرحلهای که در آن نه خریداران با اطمینان وارد میشوند و نه فروشندگان حاضرند بهراحتی از موقعیتهای خود عقبنشینی کنند. جهشهای سریع و بعضا هیجانی قیمت طلا در بازار داخلی، همزمان با رکوردزنی اونس جهانی، انتظارات را به سطحی رسانده که هر اصلاح قیمتی، بیش از آنکه نشانه پایان روند باشد، بهعنوان فرصتی برای سنجش دوباره مسیر آینده تلقی میشود. در چنین فضایی، بازار بیش از هر زمان دیگری به دادههای بیرونی و بهویژه تحولات ارزی و سیاسی وابسته شده است.
آرامش شکننده پس از طوفان قیمتی
آنچه در روزهای اخیر در فضای معاملات بازار طلا دیده میشود، کاهش محسوس حجم دادوستدها و افزایش فاصله قیمتهای پیشنهادی خرید و فروش است؛ نشانهای کلاسیک از تردید معاملهگران حرفهای. بسیاری از فعالان بازار که در هفتههای گذشته از موج صعودی قیمتها بهره بردهاند، اکنون ترجیح میدهند در موقعیت انتظار بمانند. این رفتار، بیش از آنکه ناشی از تغییر بنیادین انتظارات باشد، حاصل درک ریسک بالای ورود در سطوح قیمتی فعلی است. بازار بهخوبی میداند که پس از هر جهش تند، احتمال اصلاح یا دستکم نوسان فرسایشی وجود دارد، اما همزمان ریسکهای سیاسی و ارزی اجازه نمیدهد سناریوی افت جدی بهعنوان گزینه غالب پذیرفته شود.
نقش پررنگ دلار در معادلات قیمت طلا
در شرایط فعلی، وزن دلار در تعیین مسیر بازار طلا بیش از گذشته افزایش یافته است. نوسانات نرخ ارز، بهویژه در معاملات غیررسمی و پشتخطی، باعث شده حتی افت محدود اونس جهانی نیز نتواند انتظارات صعودی را بهطور کامل از بازار حذف کند. فعالان بازار طلا بهخوبی آگاهند که بدون آرامش پایدار در بازار ارز، هر اصلاح قیمتی میتواند کوتاهمدت و ناپایدار باشد. همین عامل سبب شده بازار در وضعیت آماده نوسان باقی بماند؛ وضعیتی که در آن کوچکترین تغییر در نرخ دلار میتواند بهسرعت به قیمت طلا و سکه منتقل شود.
بازار جهانی طلا زیر سایه دلار و تورم آمریکا
در بازارهای جهانی، اونس طلا در معاملات روز پنجشنبه تحت تأثیر تقویت شاخص دلار و انتظار برای انتشار آمار تورم آمریکا با اصلاح قیمتی همراه شد. در لحظه تنظیم این گزارش، هر اونس طلا در محدوده ۴۹۳۴ دلار معامله میشود؛ سطحی که اگرچه نسبت به اوجهای اخیر پایینتر است، اما همچنان از نگاه تاریخی در محدودهای بسیار بالا قرار دارد. معاملهگران جهانی اکنون بیش از هر چیز به دادههای تورمی آمریکا چشم دوختهاند؛ دادهای که میتواند مسیر بعدی سیاستهای پولی فدرال رزرو را مشخص کرده و بهطور مستقیم بر جذابیت طلا بهعنوان دارایی امن اثر بگذارد. هرگونه نشانه از تداوم فشارهای تورمی میتواند انتظارات برای حفظ یا حتی تشدید سیاستهای انقباضی را تغییر داده و بار دیگر تقاضا برای طلا را تقویت کند.
آخرین وضعیت قیمت طلا و سکه در بازار داخلی
بررسی قیمتها در پایان معاملات روز پنجشنبه نشان میدهد بازار طلا و سکه با وجود حفظ سطوح قیمتی بالا، با کاهش نسبی حجم معاملات مواجه شده است. هر مثقال طلای ۱۸ عیار در پایان معاملات با قیمت ۸۳ میلیون و ۳۰ هزار تومان دادوستد شد و قیمت هر گرم طلای ۱۸ عیار به ۱۹ میلیون و ۱۶۷ هزار تومان رسید. طلای ۲۴ عیار نیز در محدوده ۲۵ میلیون و ۵۵۴ هزار تومان معامله شد که نشاندهنده تداوم ارزشگذاری بالای فلز زرد در بازار داخلی است. در بازار سکه، سکه طرح جدید در سطح ۱۹۵ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان و سکه طرح قدیم در محدوده ۱۹۲ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان قرار گرفت. نیمسکه با قیمت ۱۰۰ میلیون و ۸۰۰ هزار تومان، ربعسکه ۵۶ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان و سکه گرمی ۲۷ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان معامله شد. اختلاف چندمیلیونی قیمتها و افزایش فاصله خرید و فروش، بار دیگر احتیاط حاکم بر بازار را تأیید میکند.
تحلیل کارشناسان از شرایط فعلی بازار
محمد کشتیآرای، عضو کمیسیون تخصصی طلا و جواهر اتاق اصناف ایران، نوسانات شدید اخیر اونس جهانی را نتیجه همزمان عوامل سیاسی و اقتصادی میداند. به گفته او، افزایش تنشهای ژئوپلیتیکی، مسائل مرتبط با ایران، بحران ونزوئلا و تغییر انتظارات نسبت به سیاستهای پولی آمریکا، بار دیگر طلا را در جایگاه پناهگاه سرمایه قرار داده است. کشتیآرای کاهش حجم معاملات و افزایش اختلاف قیمت خرید و فروش را نشانهای از تردید معاملهگران میداند، اما معتقد است بازار بهتدریج در حال نزدیک شدن به تعادل جدیدی است که در آن قیمتها با شیب ملایمتر و منطق اقتصادی بیشتری حرکت خواهند کرد.
در همین راستا، شاملو، کارشناس بازارهای مالی، با اشاره به عملکرد قیمتها در هفته گذشته تأکید میکند که طلای ۱۸ عیار بازدهی قابلتوجهی ثبت کرده و دوباره به محدودههای حساس قیمتی نزدیک شده است. از نگاه او، در صورت تقویت دوباره اونس جهانی، مسیر حرکت طلا میتواند به سمت سطوح بالاتر از ۲۲ میلیون تومان هموار شود، اما اگر رشد اونس محدود بماند و دلار نیز وارد فاز ثبات شود، اصلاح قیمت تا حوالی ۲۰ میلیون تومان دور از انتظار نخواهد بود. وی درباره بازار سکه نیز معتقد است همزمانی رشد دلار و انتظارات تورمی، باعث شده سکه همچنان ظرفیت نوسان در سطوح بالاتر را حفظ کند و در صورت تداوم ابهام سیاسی، اهداف قیمتی بالاتری برای سکه امامی قابل تصور باشد.
بازار در آستانه انتخاب مسیر
برآیند انتظارات فعلی نشان میدهد بازار طلا و سکه در نقطهای حساس از نظر تصمیمگیری قرار دارد. از یک سو، اصلاح قیمت اونس جهانی و کاهش نسبی هیجان، معاملهگران را محتاطتر کرده و از سوی دیگر، نوسانات دلار و فضای مبهم سیاسی اجازه شکلگیری یک روند نزولی پایدار را نمیدهد. در چنین شرایطی، نقش متغیرهای داخلی، بهویژه نرخ ارز، پررنگتر از گذشته شده و بدون اصلاح جدی دلار، افت معنادار و ماندگار قیمت طلا بعید به نظر میرسد. بازار بیش از آنکه به یک عامل مشخص واکنش نشان دهد، در انتظار همزمانی چند سیگنال تعیینکننده است.
سناریوهای پیشروی طلا و سکه
اگر تنشهای سیاسی افزایش یابد یا دادههای تورمی آمریکا برخلاف انتظار بازار منتشر شود، میتوان انتظار داشت طلا بار دیگر بهعنوان دارایی امن مورد توجه قرار گیرد و قیمتها وارد فاز صعودی تازهای شوند. در مقابل، نبود خبر تعیینکننده و تداوم وضعیت فعلی میتواند بازار را وارد دورهای از نوسان محدود و فرسایشی کند که در آن معاملات کمحجم و محتاطانه خواهد بود. با این حال، همچنان ریسک شوکهای سیاسی بهعنوان عامل غیرقابل پیشبینی باقی مانده و هر خبر ناگهانی میتواند در کوتاهمدت جهت بازار را تغییر دهد.
جمعبندی
بازار طلا و سکه پس از هفتهای پرنوسان، اکنون در فاز احتیاط و بازنگری انتظارات قرار گرفته است. قیمتها در سطوح بالایی تثبیت شدهاند، اما کاهش حجم معاملات نشان میدهد فعالان بازار برای تصمیمگیری نهایی منتظر سیگنالهای قویتر هستند. در این میان، دلار همچنان نقش کلیدی در بازار داخلی ایفا میکند و اونس جهانی نیز زیر سایه سیاستهای پولی آمریکا نوسان دارد. به نظر میرسد مسیر آینده طلا و سکه نه با یک عامل، بلکه با برآیند تحولات ارزی، سیاسی و اقتصادی مشخص خواهد شد؛ مسیری که میتواند بار دیگر بازار را غافلگیر کند.