بازار میوه دو نرخی شد؛ فاصله عجیب کف و سقف قیمتها
بازار میوه، صیفیجات و سبزیجات همواره یکی از حساسترین بخشهای بازار کالاهای اساسی به شمار میرود؛ بازاری که تغییرات آن به سرعت در زندگی روزمره خانوارها منعکس میشود و کوچکترین نوسان قیمتی میتواند الگوی مصرف را دستخوش تغییر کند. رصد میدانی میوهفروشیهای مناطق مرکزی رو به پایین شهر در هفته منتهی به ۲۲ بهمن ۱۴۰۴ نشان میدهد اگرچه عرضه در بسیاری از اقلام ادامه دارد، اما فاصله قابل توجه میان کف و سقف قیمتها همچنان یکی از ویژگیهای اصلی بازار است.
در این مقطع زمانی، بازار بیش از هر چیز تحت تأثیر همزمان چند عامل قرار دارد؛ شرایط فصلی، هزینههای حملونقل، تفاوت کیفیت محصولات، نوع بستهبندی و البته قدرت خرید مصرفکنندگان. مجموعه این متغیرها باعث شده است که یک قلم میوه یا سبزی با چندین نرخ متفاوت در یک بازار واحد عرضه شود و همین موضوع، تصمیمگیری برای خرید را برای شهروندان پیچیدهتر کرده است.
وضعیت عمومی بازار میوه در هفته منتهی به ۲۲ بهمن
بررسی بازار میوه نشان میدهد تنوع اقلام همچنان بالاست و از میوههای داخلی فصل گرفته تا برخی محصولات وارداتی در دسترس مصرفکنندگان قرار دارد. با این حال، اختلاف قیمت میان میوههای درجه یک و میوههای مصرفی یا اصطلاحاً آبگیری، به شکل محسوسی افزایش یافته است. این اختلاف قیمت از یک سو به شهروندان امکان انتخاب متناسب با توان مالی را میدهد و از سوی دیگر، نشانهای از ناپایداری تعادل قیمت در بازار محسوب میشود.
در این هفته، انار با قیمتی بین ۱۶۸ تا ۲۷۰ هزار تومان عرضه شده و به با نرخهایی بین ۱۱۸ تا ۱۴۹ هزار تومان در دسترس بوده است. پرتقال نیز یکی از پرنوسانترین اقلام بازار به شمار میرود؛ بهگونهای که پرتقال معمولی از ۶۵ هزار تومان برای مصارف آبگیری آغاز شده و در نمونههای مرغوبتر تا ۱۷۰ هزار تومان افزایش یافته است. پرتقال توسرخ با نرخ ۵۰ تا ۱۲۸ هزار تومان و پرتقال جنوب با قیمت حدود ۲۹۸ هزار تومان عرضه میشود که نشاندهنده اختلاف جدی قیمت بر اساس محل تولید و کیفیت است.
توتفرنگی به عنوان یکی از میوههای نسبتاً لوکس این فصل، با قیمت هر کیلوگرم ۳۹۵ هزار تومان در بازار دیده میشود و بستههای ۲۰۰ گرمی آن نیز با نرخ حدود ۸۰ هزار تومان به فروش میرسد. این قیمتها بیش از هر چیز بیانگر محدودیت عرضه و حساسیت این محصول به هزینههای نگهداری و حملونقل است.
سیب، کیوی و مرکبات؛ ستونهای ثابت سبد مصرف
در میان میوههای پرمصرف، سیب همچنان جایگاه ویژهای در سبد خانوار دارد. سیب قرمز در این هفته با قیمت ۱۴۹ تا ۱۹۸ هزار تومان و سیب زرد با بازه قیمتی ۸۵ تا ۲۱۸ هزار تومان عرضه شده است. اختلاف قیمت در این محصول بیش از هر چیز به کیفیت ظاهری، اندازه و محل برداشت مربوط میشود.
کیوی نیز با نرخ ۱۲۸ تا ۱۹۸ هزار تومان در بازار حضور دارد و گلابی با قیمت ۳۲۵ هزار تومان از جمله میوههای گرانتر به شمار میرود. گریپفروت با نرخ ۷۹ هزار تومان و لیمو شیرین با قیمت ۱۴۸ تا ۱۸۹ هزار تومان، گزینههایی نسبتاً متعادلتر برای مصرفکنندگان محسوب میشوند. نارنگی نیز با قیمت ۱۵۸ تا ۱۷۰ هزار تومان همچنان یکی از اقلام پرتقاضای بازار است.
خرمالو که در این فصل هنوز در برخی مغازهها یافت میشود، با نرخ ۱۸۸ تا ۳۳۸ هزار تومان عرضه شده و نشان میدهد که پایان فصل برداشت، قیمت این محصول را در مسیر افزایشی قرار داده است.
میوههای وارداتی؛ بازار کوچک اما پرحاشیه
در بخش میوههای وارداتی، موز همچنان پرتقاضاترین محصول است و هر کیلوگرم آن با قیمت ۱۳۹ تا ۱۸۸ هزار تومان به فروش میرسد. آناناس با نرخ حدود ۶۵۰ هزار تومان در زمره گرانترین میوههای موجود در بازار قرار دارد و نارگیل نیز به صورت دانهای ۱۵۰ هزار تومان یا کیلویی حدود ۱۵۸ هزار تومان عرضه میشود.
این قیمتها نشان میدهد که میوههای وارداتی بیش از هر چیز نقش مکمل و لوکس را در سبد مصرف ایفا میکنند و خرید آنها بیشتر به دهکهای بالاتر درآمدی محدود شده است.
بازار سبزیجات؛ ثبات نسبی با نوسانهای موضعی
در بخش سبزیجات، وضعیت تا حدی متفاوت از بازار میوه است. هرچند در برخی اقلام نوسان دیده میشود، اما به طور کلی قیمتها ثبات نسبی بیشتری دارند. بادمجان با نرخ ۵۹ تا ۹۸ هزار تومان، خیار با قیمت ۳۵ تا ۶۰ هزار تومان و گوجهفرنگی با بازه ۳۰ تا ۶۰ هزار تومان از جمله اقلام پرمصرف و نسبتاً متعادل بازار هستند.
زردک با قیمت ۱۰۰ هزار تومان، ذرت با نرخ ۹۱ تا ۱۲۸ هزار تومان و شلغم با قیمت ۵۰ هزار تومان عرضه شدهاند. کاهو رسمی ۴۰ تا ۵۹ هزار تومان و کاهو سالادی با نرخ حدود ۴۸ هزار تومان در بازار حضور دارد و نشان میدهد سبزیجات برگی همچنان در محدوده قیمتی قابل دسترستری قرار دارند.
سبزیجات خاص و اقلام گرانتر بازار
برخی اقلام سبزیجات به دلیل محدودیت عرضه یا هزینههای تولید، قیمتهای بالاتری دارند. سیر با نرخ ۴۵۰ تا ۵۸۰ هزار تومان یکی از گرانترین محصولات این بخش است و لیمو ترش نیز با قیمت ۲۴۸ تا ۲۷۸ هزار تومان در ردیف اقلام پرهزینه سبد مصرف قرار میگیرد.
فلفل با قیمت حدود ۲۰۰ هزار تومان، فلفل دلمه سبز با نرخ ۹۸ تا ۱۱۸ هزار تومان و فلفل دلمه رنگی با قیمت ۱۴۸ هزار تومان عرضه شدهاند. قارچ نیز بسته به کیفیت و نوع بستهبندی، از ۹۹ تا ۲۱۰ هزار تومان قیمتگذاری شده است.
سیبزمینی و پیاز؛ شاخصهای حساس بازار
سیبزمینی و پیاز همواره به عنوان شاخصهای حساس بازار سبزیجات شناخته میشوند. در این هفته، سیبزمینی با قیمت ۳۶ هزار و ۸۰۰ تا ۴۵ هزار و ۸۰۰ تومان به فروش رسیده است. پیاز سفید ۲۹ هزار و ۸۰۰ تا ۳۹ هزار و ۸۰۰ تومان، پیاز زرد ۳۷ هزار و ۸۰۰ تا ۳۹ هزار و ۸۰۰ تومان و پیاز قرمز حدود ۳۹ هزار و ۸۰۰ تومان قیمتگذاری شدهاند.
این ارقام نشان میدهد که بازار این دو قلم نسبت به ماههای پرنوسان گذشته، به ثبات نسبی رسیده اما همچنان مستعد تغییر در صورت بروز اختلال در عرضه است.
فاصله کف و سقف قیمت؛ فرصت یا چالش؟
یکی از نکات مهم رصد این هفته، اختلاف قابل توجه میان کف و سقف قیمتهاست. به عنوان نمونه، پرتقال از ۶۵ هزار تومان تا حدود ۲۹۸ هزار تومان در بازار یافت میشود. این وضعیت از یک سو امکان خرید برای اقشار مختلف را فراهم میکند و از سوی دیگر، نشاندهنده نبود یک چارچوب مشخص برای قیمتگذاری بر اساس کیفیت است.
این فاصله قیمتی اگرچه به انتخاب مصرفکننده کمک میکند، اما میتواند زمینهساز سردرگمی و حتی بیاعتمادی نسبت به قیمتهای اعلامی شود؛ موضوعی که ضرورت نظارت دقیقتر بر بازار خردهفروشی را بیش از پیش برجسته میکند.
جمعبندی
رصد بازار میوه و سبزیجات در هفته منتهی به ۲۲ بهمن ۱۴۰۴ نشان میدهد بازار همچنان در شرایطی میان ثبات و نوسان قرار دارد. عرضه کلی اقلام برقرار است و کمبود حاد در بازار مشاهده نمیشود، اما فاصله قابل توجه میان کف و سقف قیمتها، فشار هزینهای را بر بخشی از خانوارها تحمیل کرده است. در چنین شرایطی، مدیریت هزینههای جانبی، بهبود نظام توزیع و شفافیت بیشتر در قیمتگذاری میتواند نقش مهمی در متعادلسازی بازار ایفا کند و از تبدیل نوسانهای مقطعی به بحرانهای قیمتی جلوگیری نماید.
