طلا عقب نشست؛ رکوردشکنی بورس و سیگنالهای سیاسی چه پیامی به بازار دادند؟
بازار جهانی طلا در معاملات امروز شاهد عقبنشینی قیمتها بود؛ حرکتی که پس از دو روز رشد متوالی رخ داد و نشان داد این فلز گرانبها همچنان به شدت تحت تأثیر مجموعهای از عوامل اقتصادی، سیاسی و روانی قرار دارد. قیمت هر اونس طلا با کاهش ۰.۲۲ درصدی به ۵۰۴۶ دلار و ۷۰ سنت رسید و معاملات آتی طلا در بازار کامکس نیویورک نیز افتی ۰.۲۶ درصدی را تجربه کرد و در سطح ۵۰۶۶ دلار تثبیت شد. این تحولات در شرایطی رقم خورد که سرمایهگذاران در حال بازنگری در استراتژیهای خود و ارزیابی مجدد جذابیت داراییهای امن هستند.
عقبنشینی طلا در برابر بازگشت سرمایهها به بازار سهام
یکی از مهمترین دلایل کاهش قیمت طلا، بازگشت بخشی از سرمایهها به بازارهای سهام و افزایش تمایل به ریسکپذیری بوده است. شاخص اساندپی ۵۰۰ پس از پشت سر گذاشتن یک هفته پرنوسان، روند صعودی خود را حفظ کرد و موفق شد به یک رکورد تاریخی جدید دست یابد. این رکوردشکنی پیام روشنی به بازارها ارسال کرد: در کوتاهمدت، اعتماد به چشمانداز سودآوری شرکتها و ثبات نسبی اقتصاد آمریکا افزایش یافته و همین موضوع از جذابیت طلا بهعنوان پناهگاه امن کاسته است.
در چنین فضایی، معاملهگران کوتاهمدت ترجیح میدهند بخشی از سودهای اخیر طلا را شناسایی کرده و منابع خود را به سمت داراییهایی با بازدهی بالقوه بالاتر هدایت کنند. این جابهجایی سرمایه، بهویژه زمانی که با بهبود شاخصهای سهام همراه میشود، معمولاً فشار نزولی بر قیمت طلا وارد میکند.
تأثیر سیگنالهای سیاسی و کاهش تقاضای دارایی امن
در کنار تحولات بازارهای مالی، فضای سیاسی نیز نقش مهمی در عقبنشینی قیمت طلا ایفا کرده است. خوشبینی نسبت به مذاکرات احتمالی میان ایران و آمریکا، از جمله عواملی است که سطح نااطمینانی ژئوپلیتیک را تا حدی کاهش داده و تقاضا برای داراییهای امن را محدود کرده است. رئیسجمهور ایران مذاکرات هستهای روز جمعه با آمریکا را گامی رو به جلو توصیف کرده و همزمان هرگونه فشار و تهدید را رد کرده است.
چنین اظهاراتی، هرچند بهتنهایی تضمینکننده توافق نهایی نیست، اما برای بازارها حاوی پیامی از کاهش تنش است. کاهش ریسکهای سیاسی معمولاً باعث میشود سرمایهگذاران از موقعیتهای محافظهکارانه فاصله بگیرند و همین امر میتواند فشار فروش در بازار طلا را افزایش دهد.
چرا افت قیمت طلا میتواند محدود باشد
با وجود عقبنشینی اخیر، بسیاری از تحلیلگران معتقدند ریسک کاهش شدید قیمت طلا همچنان محدود است. نشانههایی از تقاضای پایدار و حتی رو به رشد برای این فلز گرانبها در سطح جهانی دیده میشود که میتواند بهعنوان یک عامل حمایتی عمل کند. یکی از مهمترین این نشانهها، ادامه سیاست خرید طلا توسط بانکهای مرکزی است.
بانک مرکزی چین در ماه ژانویه برای پانزدهمین ماه متوالی ذخایر طلای خود را افزایش داد؛ اقدامی که نشاندهنده نگاه بلندمدت این کشور به طلا بهعنوان یک دارایی استراتژیک است. میزان ذخایر طلای چین تا پایان نخستین ماه سال میلادی جاری به ۷۴.۱۹ میلیون اونس رسید که نسبت به ۷۴.۱۵ میلیون اونس ماه قبل افزایش نشان میدهد. این روند افزایشی، پیام روشنی به بازار مخابره میکند و آن اینکه تقاضای نهادی برای طلا همچنان قوی باقی مانده است.
نقش سیاست پولی آمریکا در مسیر آتی طلا
در حال حاضر، تمرکز اصلی بازارها بر گزارش اشتغال آمریکا در ماه ژانویه است؛ گزارشی که قرار است روز چهارشنبه منتشر شود و میتواند سرنخهای مهمی درباره مسیر آینده سیاست پولی فدرال رزرو ارائه دهد. بر اساس برآوردها، انتظار میرود اقتصاد آمریکا در این ماه حدود ۷۰ هزار شغل جدید ایجاد کرده و نرخ بیکاری نیز در سطح ۴.۴ درصد ثابت بماند.
هرگونه انحراف معنادار از این پیشبینیها میتواند واکنش سریع بازارها را به دنبال داشته باشد. نشانههایی از تضعیف بازار کار یا کاهش فشارهای تورمی، احتمال تغییر لحن فدرال رزرو به سمت سیاستهای انبساطیتر را افزایش میدهد. چنین سناریویی معمولاً به تضعیف دلار منجر میشود و از قیمت طلا در کوتاهمدت حمایت میکند. در مقابل، دادههای قویتر از انتظار میتواند فشار مضاعفی بر طلا وارد کند و اصلاح قیمتها را عمیقتر سازد.
دلار، تورم و معادله حساس طلا
قیمت طلا همواره رابطهای معکوس با ارزش دلار آمریکا داشته است. تقویت دلار، خرید طلا را برای دارندگان سایر ارزها پرهزینهتر میکند و به کاهش تقاضای جهانی منجر میشود. در شرایط کنونی، هرچند دلار از حمایت نسبی دادههای اقتصادی برخوردار است، اما عدم قطعیت درباره زمان و میزان کاهش نرخ بهره، مانع از شکلگیری یک روند صعودی قدرتمند برای آن شده است.
از سوی دیگر، نگرانیها درباره تورم همچنان بهطور کامل از بین نرفته است. اگرچه نشانههایی از تعدیل فشارهای قیمتی دیده میشود، اما هرگونه بازگشت تورم میتواند بار دیگر طلا را بهعنوان پوشش ریسک تورمی در کانون توجه قرار دهد.
وضعیت سایر فلزات گرانبها در بازار جهانی
در کنار طلا، سایر فلزات گرانبها نیز امروز تحت فشار فروش قرار گرفتند. قیمت نقره با کاهش ۱.۲۹ درصدی به ۸۱ دلار و ۱۸ سنت رسید و پلاتین نیز افتی ۰.۲۵ درصدی را تجربه کرد و در سطح ۲۱۱۷ دلار و ۱۷ سنت معامله شد. این کاهشها پس از دورهای از نوسانات شدید رخ داده و نشاندهنده حساسیت بالای این بازارها به تغییرات انتظارات سرمایهگذاران است.
نقره که در معاملات روز گذشته حدود ۷ درصد افزایش قیمت داشت، در ۲۹ ژانویه به رکورد ۱۲۱ دلار و ۶۴ سنت رسیده بود. این نوسانات شدید بیانگر آن است که نقره، علاوه بر ویژگیهای سرمایهای، بهشدت تحت تأثیر تقاضای صنعتی و چشمانداز رشد اقتصادی قرار دارد.
جمعبندی
بازار طلا در شرایطی وارد فاز اصلاحی شده که مجموعهای از عوامل کوتاهمدت و بلندمدت بهطور همزمان بر آن اثر میگذارند. بهبود ریسکپذیری، رکوردشکنی بازار سهام و کاهش نسبی تنشهای سیاسی، فشار نزولی بر قیمت طلا ایجاد کردهاند، اما در مقابل، تقاضای پایدار بانکهای مرکزی، ابهام در مسیر سیاست پولی آمریکا و حساسیت بازار به دادههای اشتغال، مانع از افت شدید این فلز گرانبها شده است. در چنین فضایی، به نظر میرسد طلا بیش از هر زمان دیگری به دادههای اقتصادی و سیگنالهای سیاسی واکنش نشان دهد و مسیر آتی آن به تعادل میان این نیروهای متضاد وابسته باشد.
جدول قیمت جهانی طلا – سهشنبه ۲۱ بهمن ۱۴۰۴
| عنوان | قیمت | واحد |
|---|---|---|
| قیمت هر اونس طلا | حدود ۵,۰۷۱ | دلار آمریکا |
| قیمت هر گرم طلا | حدود ۱۶۳٫۰۶ | دلار آمریکا |
| قیمت هر کیلو طلا | حدود ۱۶۳,۰۶۰ | دلار آمریکا |
| روند بازار | صعودی / تثبیت در سطوح بالا | — |