دلار سهشنبه صعودی میشود؟ نگاه بازار به اخبار سیاسی
بازار ارز ایران در سومین روز معاملاتی هفته بار دیگر شاهد بازگشت دلار به کانال ۱۶۰ هزار تومان بود؛ بازگشتی که بیش از آنکه حاصل تغییرات بنیادین اقتصادی باشد، ریشه در فضای پرابهام سیاسی و امنیتی منطقه دارد. قیمت دلار معاملات روز دوشنبه را با نرخ ۱۶۰ هزار و ۵۰۰ تومان آغاز کرد و در ادامه تا سطح ۱۶۱ هزار تومان نیز پیش رفت، اما در پایان روز با اندکی عقبنشینی، روی رقم ۱۶۰ هزار تومان آرام گرفت. این روند، افزایش سه هزار تومانی قیمت دلار نسبت به روز یکشنبه را ثبت کرد و بار دیگر حساسیت بازار ارز نسبت به متغیرهای غیراقتصادی را به نمایش گذاشت.
تحرکات اخیر دلار در حالی رخ داده که فعالان بازار، غلبه تقاضا بر عرضه را عامل اصلی این رشد قیمتی میدانند. به باور معاملهگران، بازگشت دلار به این کانال قیمتی نه از مسیر بهبود متغیرهای پولی یا تغییر در سیاستهای ارزی، بلکه از دل افزایش نااطمینانیهای سیاسی و امنیتی در سطح منطقهای بیرون آمده است؛ عاملی که انتظارات تورمی را تشدید کرده و فضای بازار را به سمت رفتارهای محافظهکارانه سوق داده است.
افزایش نااطمینانیهای سیاسی و اثر آن بر بازار ارز
در روزهای اخیر، تشدید تنشهای سیاسی و گمانهزنیها درباره تحولات پیشرو در سطح منطقه، نقش پررنگی در شکلدهی به انتظارات معاملهگران داشته است. بازار ارز بهطور سنتی نسبت به اخبار سیاسی حساس است و هرگونه سیگنال منفی در حوزه سیاست خارجی میتواند بهسرعت خود را در قالب افزایش تقاضا برای ارز نشان دهد. این بار نیز همین الگو تکرار شد و دلار، بهعنوان دارایی امن کوتاهمدت، در کانون توجه خریداران قرار گرفت.
فعالان بازار معتقدند افزایش نااطمینانی، باعث شده بخشی از تقاضا که پیشتر در حاشیه قرار داشت، بهصورت ناگهانی فعال شود. این تقاضای احتیاطی، حتی در غیاب شوکهای اقتصادی، میتواند قیمتها را در مسیر صعودی قرار دهد. از این منظر، رشد اخیر دلار بیش از آنکه به عرضه و تقاضای واقعی تجاری مرتبط باشد، بازتابی از فضای روانی حاکم بر بازار است.
غلبه تقاضا بر عرضه و تغییر رفتار معاملهگران
یکی از ویژگیهای معاملات اخیر، برتری محسوس سمت تقاضا نسبت به عرضه بوده است. معاملهگران خرد و حتی برخی بازیگران بزرگتر بازار، با پیشبینی تداوم فضای پرریسک، تمایل بیشتری به نگهداری ارز نشان دادهاند. این تغییر رفتار باعث شده عرضهکنندگان نیز با احتیاط بیشتری وارد بازار شوند و همین مسئله، تعادل قیمتی را به نفع خریداران برهم زده است.
در چنین شرایطی، بازار ارز بیش از پیش به اخبار و شایعات واکنش نشان میدهد. کوچکترین سیگنال منفی میتواند موج جدیدی از تقاضا را فعال کند و قیمتها را به سطوح بالاتر سوق دهد. در مقابل، نبود اخبار آرامکننده یا سیاستهای شفاف ارزی، زمینه را برای تداوم نوسانات فراهم کرده است.
نقش عامل روانی تعطیلات در نوسانات دلار
نزدیک شدن به تعطیلی روز چهارشنبه نیز بهعنوان یک عامل روانی، بر رفتار معاملهگران اثرگذار بوده است. تجربه سالهای گذشته نشان میدهد در آستانه تعطیلات، بخشی از فعالان بازار برای پوشش ریسکهای احتمالی، اقدام به خرید ارز میکنند. این رفتار که ریشه در نگرانی از بروز رویدادهای پیشبینینشده در روزهای غیرمعاملاتی دارد، معمولاً فشار تقاضا را افزایش میدهد.
در معاملات اخیر نیز همین الگو مشاهده شد. برخی معاملهگران ترجیح دادند پیش از آغاز تعطیلات، موقعیتهای خرید خود را تکمیل کنند تا در صورت بروز اخبار منفی، از افزایش احتمالی قیمتها جا نمانند. این موضوع بهویژه در بازاری که از پیش با نااطمینانی سیاسی مواجه است، اثر مضاعفی بر قیمت دلار گذاشته است.
پیشبینی قیمت دلار در کوتاهمدت
کارشناسان بازار ارز بر این باورند که در صورت تداوم فضای پرریسک سیاسی و حفظ سطح فعلی تقاضا، قیمت دلار در معاملات روز سهشنبه در محدوده ۱۶۰ تا ۱۶۲ هزار تومان نوسان خواهد کرد. به اعتقاد تحلیلگران، سطح ۱۶۱ هزار تومان بهعنوان یک مقاومت کوتاهمدت مطرح است و عبور پایدار از آن میتواند زمینه تثبیت قیمت در سطوح بالاتر را فراهم کند.
در مقابل، سناریوی اصلاح قیمت نیز همچنان روی میز قرار دارد. هرگونه خبر مثبت یا آرامکننده در حوزه سیاست خارجی، میتواند بخشی از تقاضای احتیاطی را از بازار خارج کند و به اصلاح محدود قیمت دلار منجر شود. با این حال، تا زمانی که فضای ابهام حاکم است، انتظار کاهش قابلتوجه قیمت چندان واقعبینانه به نظر نمیرسد.
رفتار نوسانی اما متمایل به صعود بازار
برآیند تحلیلها نشان میدهد بازار ارز در کوتاهمدت رفتاری نوسانی اما متمایل به صعود خواهد داشت. معاملهگران با احتیاط بیشتری وارد معاملات میشوند و حجم دادوستدها تحتتأثیر اخبار سیاسی قرار خواهد گرفت. در چنین فضایی، مدیریت ریسک برای فعالان بازار اهمیت دوچندانی پیدا میکند و تصمیمگیریها بیش از گذشته بر پایه انتظارات و تحلیلهای روانی انجام میشود.
وضعیت یورو و درهم در بازار ارز
همزمان با تحرکات دلار، سایر ارزهای مهم نیز با افزایش قیمت همراه بودند. درهم امارات در معاملات روز دوشنبه ۲۰ بهمن ۱۴۰۴ روی رقم ۴۴ هزار تومان معامله شد و یورو نیز به سطح ۱۸۷ هزار تومان رسید. این افزایشها نشان میدهد رشد قیمت دلار تنها به این ارز محدود نبوده و اثرات آن به سایر ارزهای پرتقاضا نیز سرایت کرده است.
افزایش قیمت یورو و درهم، بهویژه برای فعالان اقتصادی و واردکنندگان، اهمیت زیادی دارد؛ چرا که این ارزها نقش مهمی در مبادلات تجاری دارند و هرگونه نوسان در آنها میتواند هزینههای واردات را تحتتأثیر قرار دهد.
تحولات دلار توافقی و فاصله با بازار آزاد
در بازار رسمی نیز قیمت دلار توافقی در سومین روز هفته با افزایشی اندک همراه شد. دلار توافقی با ۲۷۲ تومان افزایش نسبت به روز یکشنبه، در سمت فروش به ۱۳۴ هزار و ۹۶۹ تومان و در سمت خرید به ۱۳۳ هزار و ۷۵۵ تومان رسید. هرچند فاصله میان نرخ توافقی و بازار آزاد همچنان قابلتوجه است، اما همین افزایش محدود نیز نشاندهنده اثرپذیری بازار رسمی از فضای کلی حاکم بر بازار ارز است.
تحلیلگران معتقدند تداوم شکاف میان این دو نرخ، میتواند در میانمدت به چالشهایی در حوزه سیاستگذاری ارزی منجر شود؛ موضوعی که نیازمند توجه جدیتر سیاستگذاران است.
جمعبندی
بازگشت دلار به کانال ۱۶۰ هزار تومان را میتوان نشانهای روشن از غلبه عوامل روانی و سیاسی بر بازار ارز دانست. افزایش نااطمینانیهای منطقهای، تقویت انتظارات تورمی و رفتار احتیاطی معاملهگران، سه ضلع اصلی مثلثی هستند که قیمت دلار را در مسیر صعودی قرار دادهاند. در کوتاهمدت، انتظار میرود بازار ارز همچنان نوسانی باقی بماند و هر خبر سیاسی، نقش تعیینکنندهای در جهت حرکت قیمتها ایفا کند. تا زمانی که سیگنالهای آرامکننده و شفاف به بازار مخابره نشود، دلار و سایر ارزها در سطوح بالای قیمتی باقی خواهند ماند و فعالان بازار با احتیاط بیشتری به معاملات خود ادامه خواهند داد.