ثبات شکننده در بازار مرغ؛ تولید مناسب، تقاضای محدود و زیان مرغداران
بازار گوشت مرغ در روزهای اخیر تصویری دوگانه از ثبات ظاهری و فشار پنهان را به نمایش گذاشته است. از یکسو، قیمتها در سطحی نسبتاً ثابت باقی مانده و نشانهای از کمبود یا التهاب در بازار دیده نمیشود و از سوی دیگر، تولیدکنندگان نسبت به تداوم این وضعیت ابراز نگرانی میکنند. اظهارات دبیر انجمن کشتارگاه و صنایع بستهبندی طیور نشان میدهد اگرچه عرضه در وضعیت مناسبی قرار دارد، اما فاصله میان قیمت فروش و هزینههای واقعی تولید، زیان مرغداران را به یک چالش جدی تبدیل کرده است.
قیمتهای فعلی بازار مرغ
مهدی یوسفخانی، دبیر انجمن کشتارگاه و صنایع بستهبندی طیور، با اشاره به آخرین وضعیت قیمتها اعلام کرده است که در حال حاضر هر کیلوگرم مرغ زنده با نرخ ۱۴۰ هزار تومان و مرغ گرم در بازه ۲۰۰ تا ۲۱۰ هزار تومان در بازار عرضه میشود. این ارقام بیانگر تثبیت نسبی قیمتها در مقایسه با ماههای پرنوسان گذشته است؛ دورهای که بازار مرغ بارها با شوکهای قیمتی مواجه شده بود.
وضعیت قیمت قطعات پرمصرف مرغ
بررسی قیمت قطعات مرغ نیز نشان میدهد بازار در تمامی بخشها روندی تقریباً یکنواخت را دنبال میکند. بر اساس اعلام یوسفخانی، قیمت هر کیلوگرم ران مرغ حدود ۲۰۰ هزار تومان، سینه مرغ ۳۵۰ هزار تومان و فیله مرغ به ۴۰۰ هزار تومان رسیده است. این قیمتها اگرچه برای مصرفکننده قابل پیشبینی شدهاند، اما از نگاه تولیدکنندگان با واقعیتهای هزینهای صنعت همخوانی کامل ندارند.
تقاضا کمتر از عرضه؛ عامل اصلی ثبات
دبیر انجمن کشتارگاه و صنایع بستهبندی طیور با تأکید بر وضعیت تقاضا تصریح کرده است که میزان خرید مصرفکنندگان نسبت به گذشته تغییر محسوسی نداشته و در حال حاضر تقاضا کمتر از عرضه است. همین موضوع موجب شده قیمتها در کف بازار باقی بماند و امکان افزایش نرخها، حتی در شرایط رشد هزینههای تولید، فراهم نشود. این عدم تعادل میان عرضه و تقاضا، ثبات فعلی بازار را رقم زده اما در عین حال فشار مضاعفی بر تولیدکنندگان وارد کرده است.
تولید مناسب و نبود کمبود در بازار
یکی از نکات کلیدی در وضعیت کنونی بازار مرغ، سطح مناسب تولید است. یوسفخانی از توزیع روزانه ۱۵۰۰ تا ۱۶۰۰ تن مرغ خبر داده و تأکید کرده است که در حال حاضر هیچ کمبودی در عرضه وجود ندارد. این حجم از توزیع، بیانگر آن است که زنجیره تولید و کشتار تا مرحله توزیع، بدون اختلال جدی در حال فعالیت است و بازار از نظر فیزیکی با کمبود کالا مواجه نیست.
نقش کالابرگ در تنظیم بازار مرغ
موضوع کالابرگ نیز به یکی از عوامل مؤثر در نظمدهی به بازار مرغ تبدیل شده است. دبیر انجمن کشتارگاه و صنایع بستهبندی طیور اعلام کرده است که بیش از ۸۰ درصد واحدهای صنفی به سامانه کالابرگ متصل هستند و واحدهایی که به این سامانه متصل نباشند، عملاً امکان فروش ندارند. این سازوکار، اگرچه به کنترل توزیع و شفافیت کمک کرده، اما در عین حال دامنه مانور واحدهای صنفی و تولیدکنندگان را محدودتر کرده است.
زیان مرغداران در سایه قیمتهای حداقلی
در حالی که مصرفکننده از ثبات قیمتها منتفع میشود، مرغداران شرایط متفاوتی را تجربه میکنند. یوسفخانی با اشاره به افزایش هزینههای تولید، اعلام کرده است که قیمت فعلی مرغ زنده برای تولیدکنندگان زیانده است. به گفته او، با توجه به هزینه نهادهها، انرژی، حملونقل و سایر مخارج، حداقل قیمت منطقی برای هر کیلوگرم مرغ زنده باید ۱۶۰ هزار تومان باشد؛ رقمی که فاصله معناداری با نرخ فعلی بازار دارد.
افزایش هزینههای تولید؛ چالش پنهان صنعت طیور
صنعت طیور در ماههای اخیر با رشد هزینههای تولید مواجه بوده است. افزایش قیمت نهادههای دامی، هزینههای جانبی و فشارهای عملیاتی، حاشیه سود مرغداران را به حداقل رسانده است. در چنین شرایطی، تداوم فروش در قیمتهای پایین، اگرچه به ثبات بازار کمک میکند، اما میتواند در میانمدت انگیزه تولید را کاهش دهد و زمینهساز مشکلات جدید در عرضه شود.
تعادل شکننده میان منافع مصرفکننده و تولیدکننده
بازار مرغ در حال حاضر روی خطی باریک میان منافع مصرفکننده و تولیدکننده حرکت میکند. از یکسو، قیمتهای فعلی به حفظ قدرت خرید خانوار کمک کرده و مرغ را همچنان در جایگاه اصلیترین پروتئین در دسترس نگه داشته است. از سوی دیگر، زیان تولیدکنندگان میتواند در صورت تداوم، این تعادل را برهم بزند و بازار را با ریسک کاهش تولید در آینده مواجه کند.
چشمانداز کوتاهمدت بازار مرغ
با توجه به شرایط موجود، انتظار میرود در کوتاهمدت تغییر محسوسی در قیمت مرغ رخ ندهد، مگر آنکه یکی از متغیرهای کلیدی مانند هزینه نهادهها یا سیاستهای حمایتی دستخوش تغییر شود. ادامه وضعیت فعلی، بازار را در حالت باثبات اما پرریسک نگه میدارد؛ ثباتی که بیش از آنکه حاصل تعادل واقعی باشد، نتیجه فشار بر تولیدکننده است.
جمعبندی
بازار مرغ در شرایط کنونی از نظر عرضه و قیمت، آرام و قابل پیشبینی به نظر میرسد، اما این آرامش روی پایهای شکننده بنا شده است. عرضه مناسب، تقاضای محدود و قیمتهای حداقلی، ثبات ظاهری بازار را حفظ کردهاند، در حالی که مرغداران با زیان ناشی از افزایش هزینههای تولید دستوپنجه نرم میکنند. اگر سیاستگذاریها بهگونهای تنظیم نشود که تعادل پایدارتری میان هزینه تولید و قیمت فروش ایجاد کند، این ثبات میتواند در آینده به چالشی جدی برای امنیت عرضه و پایداری صنعت طیور تبدیل شود.