چگونه محدودیتهای اینترنتی بر قیمت دلار تأثیر میگذارد؟
طی ۱۰ روز اخیر قیمت دلار با نوسانات اندک در محدودههای قیمتی ۱۳۹ تا ۱۴۲ هزار تومانی نوسان داشت؛ اما روز سهشنبه این اسکناس با جهش کمسابقهای وارد فاز جدیدی از نوسان شد و کانال ۱۵۱ هزار تومانی را فتح کرد. فازی که در آن، ریسکهای سیاسی، کمبود عرضه، افزایش تقاضای احتیاطی و انتظارات تورمی، دست به دست هم دادهاند تا قیمت دلار با شیبی تند افزایش یابد.
دلار ۱۵۱ هزار تومانی خریدار زیاد دارد اما فروشنده کم است
در همین راستا، کامبیز افسری، کارشناس بازار ارز مطرح کرد: «از روز دوشنبه رشد شارپی قیمتها در بازار شروع شد و روز سهشنبه دلار تا سطح ۱۵۱ هزار تومان معامله شد. در حال حاضر فروشنده در بازار کم است اما خریدار زیاد دیده میشود.»
او افزود: «با توجه به روند افزایشی قیمتها، بسیاری از فروشندهها ترجیح میدهند فعلاً دست به فروش نزنند و این در حالی است که حتی در قیمتهای بالا نیز همچنان خریدار وجود دارد.»
از ۱۳ و ۱۴ دیماه که بحث حذف ارز ترجیحی مطرح شد، مشخص بود که بازار ارز به این سمت حرکت خواهد کرد
افسری اظهار کرد: «ریشه قیمت ۱۵۱ هزار تومانی دلار را نمیتوان فقط در چند روز اخیر جستوجو کرد. از ۱۳ و ۱۴ دیماه که بحث حذف ارز ترجیحی مطرح شد، مشخص بود که بازار ارز به این سمت حرکت خواهد کرد. متأسفانه ساختار اقتصاد ایران بهگونهای نیست که بتواند ارز تکنرخی یا یک مرجع واحد و قابل اتکا برای اعلام نرخ ارز داشته باشد.»
بازار آزاد ارز تبعیت مستقیمی از نرخ مرکز مبادله ندارد
این فعال بازار ارز ادامه داد: «وقتی ارز ترجیحی حذف میشود و تأمین ارز کالاهای اساسی با قیمتهای بالاتر و نزدیک به بازار آزاد انجام میگیرد، فاصله میان نرخ کشفشده در مرکز مبادله و بازار آزاد حفظ میشود. تجربه نشان داده است که بازار آزاد تبعیت مستقیمی از نرخ مرکز مبادله ندارد و این فاصله معمولاً در بازهای یک تا دوماهه، بسته به شرایط سیاسی و اقتصادی، باقی میماند.»
فاصله ۴۰ تا ۵۰ هزار تومانی میان نرخ بازار آزاد و نرخ مرکز مبادله یک فاصله حداقلی است
افسری با اشاره به شکاف ساختاری نرخها گفت: «در شرایط فعلی، فاصله ۴۰ تا ۵۰ هزار تومانی میان نرخ بازار آزاد و نرخ مرکز مبادله یک فاصله حداقلی است که بهطور سنتی در بازار ارز ایران وجود دارد و احتمال از بین رفتن آن بسیار ضعیف است.»
خرید و فروش ارز همچنان در تایم بانکی انجام میشود
افسری درباره وضعیت معاملات نسبت به ماه گذشته نیز توضیح داد: «ساعت کاری بانکها کاهش پیدا کرده و شاید از نظر ظاهری حجم معاملات کمتر شده باشد، اما خرید و فروش همچنان در تایم بانکی انجام میشود.»
در دولتهای مختلف، هر بار که نرخ ارز تغییر داده شده یا اسم جدیدی برای آن گذاشتهاند، بازار آزاد واکنش افزایشی نشان داده است
این کارشناس بازار ارز اظهار کرد: «این اتفاقات برای اقتصاد ایران پدیده جدیدی نیست؛ در دولتهای مختلف از احمدینژاد و روحانی گرفته تا دولت رئیسی، هر بار که نرخ ارز تغییر داده شده یا اسم جدیدی برای آن گذاشتهاند، بازار آزاد واکنش افزایشی نشان داده است.»
در حال حاضر محدودیت دسترسی به اینترنت باعث شده قیمت واحد و شفافی در بازار ارز شکل نگیرد
این فعال بازار ارز در پایان با اشاره به محدودیتهای ارتباطی گفت:«در حال حاضر محدودیت دسترسی به اینترنت و قطع یا اختلال پلتفرمهایی مانند واتساپ و تلگرام باعث شده قیمت واحد و شفافی در بازار شکل نگیرد. در چنین شرایطی، خریداران سعی میکنند از طریق معتمدین خود یا مراجعه مستقیم به صرافیها معاملاتشان را انجام دهند.»