خبر مهم وزیر جهاد کشاورزی درباره قیمت نان و مرغ؛ ماکارونی گران میشود؟
غلامرضا نوری قزلجه، وزیر جهاد کشاورزی، شامگاه شنبه ۳۰ آبان ۱۴۰۵ در گفتوگوی ویژه خبری، تازهترین وضعیت تولید محصولات کشاورزی، تأمین کالاهای اساسی، قیمت گندم و آرد، مطالبات کشاورزان و برنامه دولت برای کنترل بازار مواد غذایی را تشریح کرد. اظهارات وزیر در شرایطی مطرح میشود که افزایش هزینههای تولید، نوسانات نرخ ارز و نگرانی درباره تغییر قیمت کالاهای اساسی، به یکی از مهمترین دغدغههای اقتصادی خانوارها تبدیل شده است.
نان سهمیهبندی نمیشود؛ تکلیف قیمت نان مشخص شد
یکی از مهمترین محورهای سخنان وزیر جهاد کشاورزی، تعیین تکلیف شایعات مربوط به سهمیهبندی نان بود. نوری قزلجه اعلام کرد هیچ تصمیمی برای محدودیت خرید نان یا آزادسازی قیمت نان یارانهای اتخاذ نشده و نرخ گندم تحویلی به نانواییهای یارانهای همچنان کیلویی ۹۰۰ تومان است.
به گفته وزیر جهاد کشاورزی، اقدامات آزمایشی در شبکه توزیع آرد و نان با هدف جلوگیری از تخلفات و هدررفت یارانه انجام میشود و ارتباطی با سهمیهبندی مصرف خانوارها ندارد. همچنین سهمیه آرد روستاییان و عشایر همچنان محفوظ خواهد بود.
وزیر جهاد کشاورزی تأکید کرد براساس دستور رئیسجمهور، هرگونه تغییر احتمالی در قیمت نان یا کاهش یارانه آن باید با بازگرداندن معادل یارانه به مردم همراه باشد.
با این حال، ثابت ماندن نرخ گندم یارانهای لزوماً به معنای مصون ماندن همیشگی قیمت نان از افزایش هزینههای دستمزد، انرژی و سایر هزینههای نانواییها نیست.
افزایش قیمت گندم صنایع به ۶۰ هزار تومان؛ ماکارونی و بیسکویت گران میشوند؟
در مقابل ثبات نرخ گندم نانواییهای سنتی، سیاست دولت در قبال گندم مصرفی صنایع غذایی تغییر کرده است. براساس ضوابط اجرایی قانون بودجه سال ۱۴۰۵، گندم و آرد مورد نیاز بخش صنف و صنعت باید با قیمت تمامشده عرضه شود.
بر همین اساس، نرخ گندم مورد استفاده در صنایع ماکارونی و نان حجیم از ۲۳ هزار و ۸۵۰ تومان به حدود ۶۰ هزار تومان رسیده است؛ افزایشی بیش از ۱۵۰ درصدی که میتواند هزینه تولید این محصولات را به شکل قابلتوجهی افزایش دهد.
صنایع بیسکویت، شیرینی، نشاسته و گلوکز نیز تحت تأثیر تغییر سیاست قیمتگذاری نهادههای تولید قرار گرفتهاند.
با وجود این، میزان افزایش قیمت نهایی ماکارونی و سایر محصولات غذایی به سهم آرد در هزینه تمامشده، هزینه بستهبندی، حملونقل و سیاستهای قیمتگذاری بستگی دارد. بنابراین نمیتوان افزایش نرخ گندم را مستقیماً معادل رشد قیمت محصولات نهایی دانست.
برنامه جدید دولت برای عرضه مرغ یکونیم کیلویی در بازار
وزیر جهاد کشاورزی از آغاز اجرای طرح تولید و عرضه مرغ در وزن استاندارد حدود یکونیم کیلوگرم خبر داد؛ سیاستی که با هدف کاهش مصرف نهادههای دامی، افزایش بهرهوری و کنترل هزینههای تولید دنبال میشود.
به گفته نوری قزلجه، افزایش دوره پرورش مرغ به بیش از ۴۰ تا ۴۲ روز، مصرف خوراک را افزایش میدهد و موجب انباشت بیشتر چربی میشود. کاهش دوره پرورش میتواند زمینه افزایش تعداد دورههای تولید و کاهش هزینههای مرغداران را فراهم کند.
وزارت جهاد کشاورزی همچنین قصد دارد میزان جوجهریزی را متناسب با تقاضای ماه رمضان و عید نوروز تنظیم کند تا اجرای طرح مرغ سایز موجب کاهش مجموع عرضه گوشت مرغ در بازار نشود.
موفقیت این سیاست به استقبال مصرفکنندگان، همکاری مرغداران و استمرار تأمین نهادههای دامی بستگی خواهد داشت.
ایران از واردکننده به صادرکننده گوشت مرغ تبدیل شد
براساس اعلام وزیر جهاد کشاورزی، در ابتدای سال جاری ۲۴۲ تن گوشت مرغ وارد کشور شد، اما در ادامه با افزایش ظرفیت تولید داخلی، نزدیک به ۱۰ هزار تن از این محصول به کشورهای دیگر صادر شد.
نوری قزلجه همچنین از افزایش ۳۵ درصدی صید ماهی در آبهای دور و رشد ۳۵ درصدی تولید میگو خبر داد. تولید محصولات باغبانی نیز حدود ۱۱ درصد و تولید گوشت قرمز حدود ۲.۵ درصد افزایش یافته است.
توسعه صادرات محصولات پروتئینی میتواند به افزایش درآمد تولیدکنندگان کمک کند؛ با این حال، حفظ تعادل میان صادرات و نیاز داخلی برای جلوگیری از افزایش قیمتها اهمیت ویژهای دارد.
قیمت خرید تضمینی گندم ۱۴۰۵ چه زمانی اعلام میشود؟
تعیین نرخ خرید تضمینی گندم برای سال زراعی ۱۴۰۵-۱۴۰۶ همچنان یکی از مطالبات اصلی کشاورزان است. وزیر جهاد کشاورزی اعلام کرد اختلافنظر میان اعضای شورای قیمتگذاری کاهش یافته و انتظار میرود نرخ نهایی در روزهای آینده مشخص شود.
افزایش قیمت کود، سم، بذر، دستمزد و ماشینآلات کشاورزی از جمله عواملی است که ضرورت بازنگری در نرخ خرید تضمینی گندم را افزایش داده است.
تأخیر چندماهه در اعلام قیمت خرید تضمینی میتواند برنامهریزی کشاورزان برای کشت محصولات اساسی را دشوار کند و بر میزان تولید گندم در سال آینده اثر بگذارد. تا زمان انتشار مصوبه رسمی، هیچ نرخ جدیدی را نمیتوان قطعی دانست.
مطالبات گندمکاران تسویه شد؛ ماجرای کسر ۷۰۰ تومان چیست؟
وزیر جهاد کشاورزی از پرداخت کامل مطالبات خرید تضمینی گندم خبر داد و اعلام کرد مبلغ حدود ۷۰۰ تومان کسرشده از بهای هر کیلوگرم گندم مربوط به هزینه بیمه محصول بوده است.
با این حال، بنیاد ملی گندمکاران پیشتر نسبت به کسر حدود هزار و ۴۷۱ تومان از بهای هر کیلوگرم گندم بابت بیمه و کیفیت محصول اعتراض کرده بود.
این اختلافنظر نشان میدهد باوجود اعلام پایان پرداخت مطالبات از سوی دولت، موضوع نحوه محاسبه بهای گندم همچنان برای بخشی از کشاورزان محل مناقشه است.
آخرین وضعیت یارانه کود شیمیایی کشاورزان
نوری قزلجه درباره افزایش قیمت نهادههای کشاورزی نیز توضیح داد که در شیوه جدید، کشاورزان کود را با قیمت آزاد خریداری میکنند و یارانه آن پس از تأمین اعتبار به حساب تولیدکنندگان بازگردانده میشود.
به گفته وی، یارانه خریدهای انجامشده تا مهرماه تسویه شده و پرداخت مبالغ بعدی به تخصیص منابع از سوی سازمان برنامه و بودجه بستگی دارد.
فاصله زمانی میان خرید نهاده و دریافت یارانه میتواند فشار مالی قابلتوجهی بر کشاورزان، بهویژه تولیدکنندگان خرد، وارد کند و نیاز آنها به سرمایه در گردش را افزایش دهد.
بدهی سه میلیارد یورویی دولت به واردکنندگان کالاهای اساسی
یکی دیگر از مسائل مطرحشده در سخنان وزیر جهاد کشاورزی، مطالبات ارزی واردکنندگان کالاهای اساسی بود. براساس برآورد اعلامشده، پس از محاسبه بدهیهای متقابل دولت و بازرگانان، خالص مطالبات تجار به حدود سه میلیارد یورو میرسد.
قرار است پرداخت این مطالبات پس از تأمین منابع ارزی بانک مرکزی و با اولویت واردکنندگان خرد آغاز شود. با این حال، هنوز زمان مشخصی برای آغاز پرداختها اعلام نشده است.
تعیین تکلیف این بدهیها میتواند به بهبود جریان واردات نهادههای دامی و کاهش مشکلات نقدینگی فعالان تجاری کمک کند.
برنامه دولت برای قیمت کالاهای اساسی در ماه رمضان و شب عید
وزیر جهاد کشاورزی با اعلام افزایش ذخایر راهبردی مواد غذایی، تأکید کرد حدود ۸۵ درصد نیاز کشور به محصولات کشاورزی از طریق تولید داخلی تأمین میشود و ۱۵ درصد باقیمانده نیز از محل واردات در دسترس قرار میگیرد.
دولت امیدوار است با افزایش عرضه و مدیریت تقاضای فصلی، بازار ماه رمضان و نوروز ۱۴۰۶ را بدون تنش جدی مدیریت کند.
با این حال، آمار مهرماه مرکز آمار ایران نشان میدهد تورم ماهانه گروه خوراکیها، آشامیدنیها و دخانیات به ۲.۴ درصد رسیده است. تورم کل خوراکیها نیز در طبقهبندی اختصاصی ۲.۲ درصد گزارش شده است. کاهش سرعت رشد قیمتها به معنای ارزان شدن مواد غذایی نیست.
چشمانداز قیمت مواد غذایی در ماههای آینده
مجموع اظهارات وزیر جهاد کشاورزی نشان میدهد اولویت دولت در ماههای آینده حفظ ذخایر کالاهای اساسی، افزایش تولید داخلی، جلوگیری از کمبود مواد غذایی و کنترل التهابات بازار خواهد بود.
با وجود رشد ۲.۳ درصدی اعلامشده برای بخش کشاورزی، ایجاد حدود ۷۰ هزار فرصت شغلی و صادرات سه میلیارد دلاری، افزایش هزینه نهادهها، مشکلات ارزی، ناترازی انرژی و کاهش قدرت خرید خانوارها همچنان از چالشهای اصلی این بخش محسوب میشوند.
در چنین شرایطی، اگرچه فعلاً تصمیمی برای آزادسازی قیمت نان یارانهای اعلام نشده است، افزایش قیمت مواد اولیه صنایع غذایی میتواند موج جدیدی از گرانی را در بازار ماکارونی، بیسکویت و نان صنعتی رقم بزند. میزان موفقیت دولت در مهار این افزایش قیمتها به استمرار عرضه، مدیریت هزینههای تولید و اجرای مؤثر سیاستهای حمایتی بستگی خواهد داشت.