سقوط سنگین قیمت جهانی کاکائو به پایین‌ترین سطح ۴ ماه اخیر؛ آیا شکلات در بازار جهانی ارزان می‌شود؟
بازار جهانی کاکائو در معاملات سه‌شنبه با موج تازه‌ای از فشار فروش مواجه شد و قیمت این محصول کشاورزی در دو مرکز مهم معاملات کالایی جهان کاهش شدیدی را تجربه کرد. این افت در شرایطی رخ داد که بازار طی هفته‌های گذشته نیز تحت تأثیر افزایش موجودی انبارها و نگرانی از تضعیف مصرف شکلات، روند نزولی داشت.
بر اساس گزارش خبرگزاری رویترز که ۱۱ نوامبر منتشر شد، قیمت قراردادهای آتی کاکائو در بورس ICE لندن تا ساعت ۱۳:۲۶ به وقت گرینویچ با کاهش چهار درصدی به ۳۷۴۶ پوند در هر تن رسید. قیمت این محصول در جریان معاملات تا سطح ۳۶۹۷ پوند نیز عقب‌نشینی کرد که پایین‌ترین نرخ چهار ماه اخیر محسوب می‌شود.
در بازار نیویورک نیز قراردادهای آتی کاکائو با افت ۴.۴۵ درصدی در محدوده ۴۸۹۲ دلار به ازای هر تن معامله شدند. این قراردادها در جریان معاملات تا سطح ۴۸۳۰ دلار سقوط کردند و کف جدید چهارماهه‌ای را به ثبت رساندند. این ارقام مربوط به مقطع گزارش رویترز هستند و نباید با نرخ تسویه نهایی همان روز یکسان تلقی شوند.
این کاهش قیمت نشان می‌دهد فشار فروش در بازار کاکائو به یک منطقه معاملاتی محدود نیست و سرمایه‌گذاران در هر دو سوی اقیانوس اطلس نسبت به چشم‌انداز کوتاه‌مدت این محصول محتاط‌تر شده‌اند.
چرا قیمت کاکائو سقوط کرد؟ سه عامل اصلی ریزش بازار
یکی از مهم‌ترین عوامل افت قیمت کاکائو، نگرانی درباره ضعف تقاضای مصرف‌کنندگان برای شکلات است. افزایش قیمت محصولات شکلاتی در دوره‌های گذشته باعث شده تولیدکنندگان با چالش حفظ میزان فروش و مدیریت هزینه مواد اولیه روبه‌رو شوند.
گزارش‌های بازار نشان می‌دهد عملکرد ضعیف برخی شرکت‌های تولیدکننده شکلات و رشد محدود تقاضا، انتظارات معامله‌گران را نسبت به مصرف آینده کاکائو تغییر داده است. این موضوع در کنار افزایش ذخایر بورسی، فشار نزولی بر قراردادهای آتی را تقویت کرده است.
عامل دوم، افزایش موجودی کاکائو در انبارهای تحت نظارت بورس ICE است. زمانی که موجودی قابل مشاهده در بازار افزایش پیدا می‌کند، نگرانی درباره کمبود فوری محصول کاهش می‌یابد و خریداران برای تأمین نیازهای کوتاه‌مدت خود با فشار کمتری مواجه می‌شوند.
عامل سوم، افزایش فروش از سوی صندوق‌های سرمایه‌گذاری و معامله‌گران مالی است. گزارش رویترز نشان می‌دهد صندوق‌ها در حال افزایش موقعیت‌های خالص فروش خود هستند؛ موضوعی که می‌تواند افت قیمت را تشدید کند.
برآیند این عوامل باعث شده اخبار مربوط به کاهش تولید در کشورهای صادرکننده، دست‌کم در کوتاه‌مدت، نتواند از ادامه ریزش قیمت جلوگیری کند.
افزایش ذخایر کاکائو به بالاترین سطح دو سال و نیم اخیر
تغییر وضعیت ذخایر کاکائو یکی از مهم‌ترین تحولات بازار جهانی این محصول محسوب می‌شود. بر اساس گزارش تحلیلی شرکت XTB در روز چهارشنبه ۱۱ نوامبر، موجودی انبارهای تحت نظارت ICE به حدود ۳.۷۵ میلیون کیسه رسیده که بالاترین سطح تقریباً دو سال و نیم اخیر است.
این میزان موجودی، نگرانی‌های قبلی درباره دسترسی فوری به دانه کاکائو را تا حدی کاهش داده است. در واقع، بازار در شرایطی قرار گرفته که با وجود احتمال افت تولید آینده، موجودی قابل مشاهده برای تحویل در کوتاه‌مدت تصویر متفاوتی ارائه می‌کند.
البته افزایش ذخایر در یک بازه چندماهه به این معنا نیست که موجودی انبارها در تمام روزهای معاملاتی افزایش یافته است. برای نمونه، داده‌های نهم نوامبر از کاهش جزئی موجودی نسبت به ششم نوامبر حکایت داشتند.
بااین‌حال، سطح بالای موجودی در مقایسه با سال‌های گذشته همچنان یکی از عوامل مهم کاهش نگرانی‌های کوتاه‌مدت بازار است.
نقش صندوق‌های سرمایه‌گذاری در تشدید سقوط قیمت کاکائو
در کنار متغیرهای بنیادی عرضه و تقاضا، رفتار صندوق‌های سرمایه‌گذاری نیز نقش مهمی در تشدید نوسانات قیمت کاکائو ایفا می‌کند.
معامله‌گران معتقدند عبور نزولی قیمت کاکائو لندن از محدوده ۴۰۰۰ پوند در هر تن، نشانه فنی مهمی برای فعالان بازار بوده است. شکسته‌شدن این محدوده باعث شد برخی سرمایه‌گذاران موقعیت‌های خرید خود را کاهش دهند و معامله‌گران روندی نیز بر موقعیت‌های فروش بیفزایند.
همچنین گزارش XTB نشان می‌دهد تغییرات برنامه‌ریزی‌شده در وزن کاکائو در شاخص‌های کالایی S&P GSCI و بلومبرگ می‌تواند زمینه فروش بیشتر از سوی صندوق‌های پیرو این شاخص‌ها را فراهم کند.
این اتفاق اهمیت زیادی دارد؛ زیرا تغییر وزن یک کالا در شاخص‌های سرمایه‌گذاری می‌تواند مستقل از شرایط واقعی مصرف یا تولید، جریان معاملات مالی را تحت تأثیر قرار دهد.
بنابراین بخشی از کاهش قیمت کاکائو ممکن است ناشی از تغییر موقعیت معامله‌گران باشد و نه صرفاً افزایش عرضه فیزیکی محصول.
کاهش عرضه کاکائو از ساحل عاج؛ چرا بازار به کمبود محصول واکنش نشان نمی‌دهد؟
در شرایطی که قیمت کاکائو سقوط کرده، آمار عرضه از ساحل عاج تصویری متفاوت از وضعیت بازار ارائه می‌دهد.
ساحل عاج بزرگ‌ترین تولیدکننده کاکائو در جهان است و تغییرات تولید و صادرات آن می‌تواند بر قیمت جهانی این محصول اثر قابل‌توجهی داشته باشد.
بر اساس برآورد صادرکنندگان، میزان ورود کاکائو به بنادر ساحل عاج در هفته منتهی به هشتم نوامبر به حدود ۵۵ هزار تن رسید. این میزان در مدت مشابه سال گذشته حدود ۱۰۷ هزار تن بود.
به این ترتیب، حجم ورود کاکائو به بنادر این کشور نسبت به سال گذشته تقریباً ۴۸.۶ درصد کاهش یافته است. داده‌های دقیق‌تر نیز ورود حدود ۵۵ هزار و ۳۱۷ تن را نشان می‌دهند.
با وجود این کاهش قابل‌توجه، بازار همچنان تحت فشار فروش قرار دارد. یکی از دلایل احتمالی آن، افزایش ذخایر موجود در انبارهای بورسی و نگرانی نسبت به ضعف تقاضای جهانی است.
برخی معامله‌گران همچنین احتمال می‌دهند بخشی از کاهش آمار رسمی ورود محصول به بنادر ساحل عاج به انتقال غیررسمی کاکائو به کشورهای همسایه مربوط باشد. البته این فرضیه هنوز به معنای اثبات میزان قاچاق یا تأثیر دقیق آن بر آمار تولید نیست.
آیا تولید جهانی کاکائو در سال آینده کاهش پیدا می‌کند؟
چشم‌انداز تولید کاکائو همچنان یکی از مهم‌ترین عوامل ایجاد عدم اطمینان در بازار است. شرایط آب‌وهوایی غرب آفریقا، به‌ویژه وضعیت بارندگی و احتمال تأثیر پدیده ال‌نینو، می‌تواند تولید کشورهای اصلی صادرکننده را تحت فشار قرار دهد.
بر اساس گزارشی که XTB به نقل از مؤسسه StoneX منتشر کرده، تولید جهانی کاکائو در فصل ۲۰۲۶ تا ۲۰۲۷ ممکن است با افت ۹.۶ درصدی به حدود ۴.۷۴ میلیون تن برسد.
در همین برآورد، احتمال تغییر وضعیت بازار از مازاد عرضه در فصل قبل به کسری حدود ۶۴ هزار تنی مطرح شده است.
این پیش‌بینی‌ها نشان می‌دهد کاهش قیمت فعلی لزوماً به معنای برطرف شدن تمام نگرانی‌های مربوط به عرضه در آینده نیست.
اگر شرایط نامساعد جوی به کاهش واقعی برداشت محصول در ساحل عاج و غنا منجر شود، احتمال بازگشت فشار افزایشی به بازار وجود خواهد داشت. در مقابل، اگر تولید بهتر از انتظارات باشد و تقاضای شکلات همچنان ضعیف بماند، امکان تداوم قیمت‌های پایین‌تر بیشتر خواهد شد.
آیا شکلات ارزان می‌شود؟ تأثیر ریزش قیمت کاکائو بر مصرف‌کنندگان
یکی از مهم‌ترین پرسش‌های مصرف‌کنندگان پس از سقوط قیمت جهانی کاکائو این است که آیا قیمت شکلات نیز در فروشگاه‌ها کاهش پیدا خواهد کرد.
از نظر اقتصادی، کاهش قیمت دانه کاکائو می‌تواند هزینه تأمین یکی از مواد اولیه اصلی صنعت شکلات‌سازی را کاهش دهد. بااین‌حال، انتقال این کاهش هزینه به قیمت مصرف‌کننده معمولاً با تأخیر همراه است.
شرکت‌های تولیدکننده شکلات در بسیاری از موارد مواد اولیه مورد نیاز خود را از طریق قراردادهای بلندمدت و خریدهای پوشش ریسک تأمین می‌کنند. بنابراین کاهش قیمت قراردادهای آتی لزوماً هزینه موجودی خریداری‌شده قبلی را تغییر نمی‌دهد.
همچنین قیمت نهایی شکلات به عوامل دیگری مانند شکر، شیر، انرژی، بسته‌بندی، حمل‌ونقل، دستمزد و هزینه توزیع وابسته است.
از سوی دیگر، تقاضای مصرف‌کنندگان در مناطق مختلف جهان یکسان نیست. برای نمونه، بررسی بلومبرگ در اکتبر نشان می‌داد بازار آسیا با وجود ضعف تقاضا در برخی مناطق دیگر، نشانه‌هایی از بهبود مصرف و فرآوری کاکائو داشته است.
بنابراین ارزان‌شدن شکلات در بازار جهانی قطعی نیست؛ اما استمرار کاهش قیمت کاکائو می‌تواند در ماه‌های آینده بخشی از فشار هزینه‌ای بر تولیدکنندگان را کم کند.
پیش‌بینی قیمت جهانی کاکائو؛ ریزش ادامه دارد یا بازار آماده بازگشت است؟
چشم‌انداز کوتاه‌مدت بازار کاکائو همچنان با فشار نزولی همراه است. افزایش موقعیت‌های فروش صندوق‌ها، سطح بالای موجودی انبارهای بورسی و نگرانی درباره تقاضای شکلات از عواملی هستند که می‌توانند مانع بازگشت سریع قیمت شوند.
در سناریوی نزولی، ادامه فشار فروش ممکن است قیمت قراردادهای لندن را بار دیگر به محدوده ۳۶۰۰ تا ۳۷۰۰ پوند در هر تن نزدیک کند. در بازار نیویورک نیز کاهش بیشتر قیمت‌ها در صورت تداوم ضعف تقاضا و فروش سرمایه‌گذاران قابل تصور است.
در سناریوی مقابل، انتشار گزارش‌های تازه از کاهش تولید در غرب آفریقا، افت موجودی انبارها یا افزایش خرید تولیدکنندگان شکلات می‌تواند شرایط بازار را تغییر دهد.
در این وضعیت، بازگشت قیمت قراردادهای لندن به بالای محدوده ۴۰۰۰ پوند می‌تواند یکی از نشانه‌های اولیه کاهش فشار فروش باشد. البته این محدوده‌ها صرفاً سطوح تحلیلی و روانی هستند و نمی‌توان آنها را پیش‌بینی قطعی قیمت دانست.
چشم‌انداز بازار جهانی شکلات و کاکائو در ماه‌های آینده
بازار جهانی کاکائو اکنون میان دو نیروی متضاد قرار گرفته است. در کوتاه‌مدت، افزایش موجودی انبارها و نگرانی از ضعف تقاضا به نفع فروشندگان عمل می‌کند؛ اما در میان‌مدت، کاهش تولید احتمالی در غرب آفریقا می‌تواند دوباره نگرانی از کمبود عرضه را افزایش دهد.
همین تضاد باعث شده معامله‌گران نسبت به آینده قیمت‌ها اطمینان کافی نداشته باشند. در چنین شرایطی، آمار فرآوری دانه کاکائو، موجودی انبارهای ICE و حجم ورود محصول به بنادر کشورهای تولیدکننده از مهم‌ترین شاخص‌های تعیین‌کننده روند بازار خواهند بود.
در مجموع، سقوط قیمت جهانی کاکائو در معاملات سه‌شنبه ۱۹ آبان ۱۴۰۵ نشان می‌دهد نگرانی درباره کاهش تقاضا و افزایش عرضه قابل دسترس، فعلاً بر ریسک کمبود تولید غلبه کرده است. بااین‌حال، وضعیت شکننده عرضه در ساحل عاج و غنا می‌تواند در ماه‌های آینده مسیر قیمت‌ها را تغییر دهد.
برای مصرف‌کنندگان نیز کاهش قیمت مواد اولیه خبری امیدوارکننده است، اما ارزان‌شدن شکلات به استمرار این روند، قراردادهای تأمین شرکت‌ها و تغییر سایر هزینه‌های تولید وابسته خواهد بود. بنابراین سقوط چهارماهه قیمت کاکائو هنوز تضمینی برای کاهش فوری قیمت شکلات در فروشگاه‌ها نیست.