ریزش دوباره بورس با خروج ۲.۵ همت پول حقیقی؛ آیا شاخص کل حمایت ۸ میلیون واحدی را از دست می‌دهد؟
معاملات بورس تهران در دومین روز کاری هفته با فشار فروش سنگینی آغاز شد. شاخص کل در دقایق ابتدایی بیش از ۵۰ هزار واحد کاهش یافت و تا محدوده ۷ میلیون و ۹۹۴ هزار واحد عقب‌نشینی کرد.
این افت در ادامه روند نزولی روز شنبه اتفاق افتاد؛ روزی که شاخص کل با کاهش حدود ۱۲۹ هزار واحدی به سطح ۸ میلیون و ۴۴ هزار واحد رسیده بود.
بااین‌حال، فشار فروش در میانه معاملات تا حدودی کاهش یافت و ورود خریداران به برخی نمادهای بزرگ باعث شد شاخص کل مسیر صعودی در پیش بگیرد.
در این مرحله، نماگر اصلی بازار توانست از مرز ۸ میلیون واحد عبور کند و تا محدوده ۸ میلیون و ۶۳ هزار واحد افزایش یابد.
اما تقاضای ایجادشده پایدار نماند و با افزایش دوباره عرضه سهام، بخش مهمی از رشد شاخص از بین رفت.
در پایان معاملات، شاخص کل با کاهش ۲۹ هزار و ۱۳۹ واحدی، معادل حدود ۰.۳۶ درصد، در ارتفاع ۸ میلیون و ۱۵ هزار واحد قرار گرفت.
این رفتار نشان می‌دهد بازار با وجود واکنش مثبت به محدوده حمایتی، هنوز نتوانسته تعادل پایداری میان خریداران و فروشندگان برقرار کند.
شاخص هم‌وزن بورس هم منفی شد؛ فشار فروش ادامه دارد
شاخص کل هم‌وزن نیز امروز روندی مشابه شاخص اصلی بازار تجربه کرد.
این نماگر که تصویری از عملکرد طیف گسترده‌تری از شرکت‌های بورسی ارائه می‌دهد، در پایان معاملات با کاهش ۲ هزار و ۵۸۹ واحدی در محدوده ۲ میلیون و ۲۳۳ هزار واحد قرار گرفت.
افت شاخص هم‌وزن نشان می‌دهد فشار فروش تنها به شرکت‌های بزرگ محدود نبوده و بخشی از سهام کوچک و متوسط نیز با کاهش قیمت مواجه شده‌اند.
البته شدت افت شاخص هم‌وزن کمتر از شاخص کل بود؛ موضوعی که می‌تواند بیانگر فشار بیشتر بر برخی نمادهای بزرگ و اثرگذار باشد.
هم‌زمان، تعداد نمادهای منفی در پایان معاملات به ۵۶۷ مورد رسید، درحالی‌که ۳۷۷ نماد در محدوده مثبت قرار داشتند.
بنابراین، در میان این نمادهای مثبت و منفی، حدود ۶۰ درصد معاملات با غلبه روند نزولی همراه بوده است.
این ترکیب نشان می‌دهد بازگشت مقطعی شاخص در میانه بازار نتوانسته به بهبود فراگیر وضعیت سهام منجر شود.
خروج ۲۵۸۹ میلیارد تومان پول حقیقی؛ زنگ خطر بورس به صدا درآمد
یکی از مهم‌ترین نشانه‌های ضعف معاملات امروز، ادامه خروج نقدینگی حقیقی از بازار سهام است.
براساس آمار ارائه‌شده از معاملات، خالص جریان پول حقیقی در پایان روز به منفی ۲ هزار و ۵۸۹ میلیارد تومان رسید.
این اتفاق در شرایطی رخ داد که روز شنبه نیز بیش از ۸ هزار میلیارد تومان پول حقیقی از سهام و ابزارهای سهامی خارج شده بود.
تداوم خالص فروش حقیقی‌ها نشان می‌دهد بخشی از سرمایه‌گذاران خرد همچنان تمایل دارند وزن دارایی‌های پرریسک خود را کاهش دهند.
البته خروج پول حقیقی به معنای خارج شدن همین مقدار نقدینگی از کل اقتصاد یا نظام بازار سرمایه نیست؛ بلکه نشان‌دهنده بیشتر بودن ارزش فروش حقیقی‌ها نسبت به خرید آنها در محدوده آماری مورد بررسی است.
ادامه این روند می‌تواند توان بازار برای جذب عرضه‌ها را کاهش دهد.
از سوی دیگر، کاهش میزان خروج پول نسبت به روز شنبه را می‌توان نشانه‌ای از تعدیل شدت فشار فروش دانست؛ هرچند تا زمانی که جریان نقدینگی به وضعیت مثبت بازنگردد، نمی‌توان از پایان نگرانی سرمایه‌گذاران سخن گفت.
قدرت فروشندگان ۱.۵ برابر خریداران شد
بررسی سرانه معاملات حقیقی تصویر روشن‌تری از موازنه عرضه و تقاضا ارائه می‌دهد.
سرانه خرید حقیقی در معاملات امروز حدود ۸۷ میلیون تومان و سرانه فروش حقیقی نزدیک به ۱۳۱ میلیون تومان گزارش شده است.
به این ترتیب، میانگین ارزش فروش به ازای هر فروشنده حقیقی فعال، حدود ۱.۵ برابر میانگین خرید به ازای هر خریدار حقیقی بوده است.
این اختلاف از غلبه نسبی قدرت فروشندگان حکایت دارد.
نکته مهم آن است که سرانه خرید و فروش، ارزش متوسط معاملات هر کد فعال را اندازه‌گیری می‌کند و به‌تنهایی نشان‌دهنده تعداد بیشتر فروشندگان نیست.
بااین‌حال، ترکیب این شاخص با خروج پول حقیقی و افزایش تعداد نمادهای منفی، تصویری محتاطانه از فضای معاملات ارائه می‌دهد.
تا زمانی که سرانه خرید تقویت نشود و خریداران توان جذب عرضه‌ها را پیدا نکنند، رشدهای مقطعی شاخص ممکن است با فشار فروش مجدد مواجه شوند.
صف‌های فروش همچنان بیشتر از صف‌های خرید هستند
یکی دیگر از نشانه‌های عدم تعادل بازار امروز، وضعیت صف‌های معاملاتی بود.
در پایان معاملات، ۱۹۸ نماد دارای صف خرید و ۲۴۴ نماد دارای صف فروش بودند.
این اختلاف نشان می‌دهد تعداد نمادهایی که با تقاضای خرید انباشته مواجه بودند، کمتر از نمادهای دارای عرضه فروش بوده است.
در همین حال، ارزش سفارش‌های خرید و فروش به ترتیب ۷.۳ و ۷.۱ همت ثبت شد.
برتری محدود ارزش سفارش‌های خرید در کنار بیشتر بودن تعداد صف‌های فروش، یکی از تناقض‌های ظاهری معاملات امروز بود.
این وضعیت می‌تواند نشان دهد تقاضا در تعدادی از نمادها متمرکز بوده، اما فشار عرضه در بخش گسترده‌تری از بازار ادامه داشته است.
البته ارزش سفارش‌ها متغیری لحظه‌ای است و صرف بیشتر بودن آن از سفارش‌های فروش، تضمینی برای رشد قیمت‌ها محسوب نمی‌شود.
ارزش معاملات بورس به ۴۶.۹ همت رسید
براساس اطلاعات ارائه‌شده از بازار، ارزش معاملات امروز به ۴۶.۹ همت و حجم دادوستدها به ۸۵.۴ میلیارد واحد معاملاتی رسید.
این ارقام نشان‌دهنده گردش قابل‌توجه معاملات در بازار هستند؛ اما برای سنجش دقیق میزان رونق سهام باید ترکیب معاملات خرد، صندوق‌ها و معاملات احتمالی عمده یا سایر ابزارهای مالی نیز مشخص باشد.
بالا بودن ارزش معاملات همواره به معنای ورود سرمایه جدید یا افزایش اعتماد سهامداران نیست.
در برخی روزهای نزولی نیز حجم معاملات افزایش می‌یابد؛ زیرا فروشندگان برای خروج از موقعیت‌های خود اقدام می‌کنند و خریداران در قیمت‌های پایین‌تر حاضر به معامله می‌شوند.
در معاملات امروز، هم‌زمانی ارزش بالای دادوستدها با خروج پول حقیقی نشان می‌دهد بخش قابل‌توجهی از فعالیت بازار در فضای احتیاط و جابه‌جایی مالکیت صورت گرفته است.
کدام صنایع بورس بیشترین معاملات را داشتند؟
بررسی عملکرد صنایع نشان می‌دهد گروه‌های فلزات اساسی، محصولات شیمیایی و استخراج کانه‌های فلزی بیشترین ارزش معاملات روز را به خود اختصاص دادند.
از نظر حجم معاملات نیز بانک‌ها، خودرو و فلزات اساسی در رتبه‌های نخست قرار گرفتند.
حضور صنایع بزرگ در صدر معاملات اهمیت ویژه‌ای دارد؛ زیرا این گروه‌ها سهم قابل‌توجهی در ارزش بازار و محاسبه شاخص کل بورس دارند.
بااین‌حال، بالا بودن ارزش معاملات یک صنعت الزاماً به معنای عملکرد مثبت آن نیست.
برای مثال، گروه فلزات اساسی در کنار قرار گرفتن میان صنایع پرمعامله، با خروج پول حقیقی نیز مواجه شد.
در مقابل، صندوق‌های انرژی، گروه فرآورده‌های نفتی و صندوق‌های اهرمی از جمله بخش‌هایی بودند که ورود نقدینگی حقیقی را تجربه کردند.
این تفاوت نشان می‌دهد رفتار سرمایه‌گذاران در تمام گروه‌ها یکسان نیست و بخشی از نقدینگی همچنان به دنبال فرصت‌های متفاوت سرمایه‌گذاری است.
ورود پول به شراز و تاپیکو؛ خروج نقدینگی از فملی و وبملت
در میان نمادهای مورد توجه، شراز، تاپیکو و سینرژی با ورود پول حقیقی همراه بودند.
در مقابل، وبملت، فملی و ومعادن در گروه نمادهای دارای خروج پول قرار گرفتند.
این ترکیب می‌تواند نشانه تغییر ترجیحات کوتاه‌مدت سرمایه‌گذاران میان صنایع بانکی، معدنی و گروه‌های مرتبط با انرژی باشد.
بااین‌حال، برای نتیجه‌گیری درباره تغییر پایدار جریان سرمایه باید عملکرد این نمادها در چند روز معاملاتی بررسی شود.
نکته مهم دیگر، تفاوت میان ارزش خرید ناخالص حقیقی‌ها و خالص ورود یا خروج پول است. بنابراین، ممکن است یک نماد خرید قابل‌توجهی از سوی اشخاص حقیقی داشته باشد، اما به دلیل بیشتر بودن فروش آنها، در مجموع خروج پول ثبت کند.
به همین دلیل، بررسی حجم خرید بدون توجه به سمت فروش می‌تواند تصویری ناقص از معاملات ارائه دهد.
چرا بورس با وجود بازگشت شاخص دوباره ریزش کرد؟
رفتار امروز بازار نشان می‌دهد خریداران در محدوده ۸ میلیون واحد وارد عمل شدند، اما برای حفظ رشد شاخص قدرت کافی نداشتند.
چند عامل می‌تواند در این وضعیت نقش داشته باشد: نگرانی از ریسک‌های سیاسی و اقتصادی، شناسایی سود پس از رشدهای قبلی، کاهش تمایل به پذیرش ریسک و انتظار برای روشن‌تر شدن شرایط شرکت‌ها.
بورس تهران در هفته گذشته نیز با کاهش قابل‌توجه شاخص‌ها مواجه شده بود. شاخص کل از محدوده ۸ میلیون و ۴۲۵ هزار واحد در پایان هفته قبل، تا حوالی ۸ میلیون و ۱۷۳ هزار واحد در پایان چهارشنبه ۲۹ مهر عقب‌نشینی کرد.
این کاهش باعث شده حساسیت معامله‌گران به سطوح حمایتی بیشتر شود.
در چنین شرایطی، حتی بازگشت مقطعی تقاضا ممکن است از نگاه برخی سهامداران فرصتی برای فروش تلقی شود.
بااین‌حال، بدون بررسی جزئیات سفارش‌ها و انگیزه معامله‌گران نمی‌توان با قطعیت درباره علت شکست صعود امروز اظهارنظر کرد.
پیش‌بینی بورس فردا؛ حمایت ۸ میلیون واحدی حفظ می‌شود؟
مهم‌ترین محدوده مورد توجه بازار در کوتاه‌مدت، سطح روانی ۸ میلیون واحد است.
شاخص کل امروز برای مدتی به زیر این سطح سقوط کرد، اما در پایان معاملات دوباره بالاتر از آن قرار گرفت.
این اتفاق نشان می‌دهد در محدوده یادشده تقاضای قابل‌توجهی شکل گرفته، اما قدرت خریداران برای تثبیت روند صعودی هنوز کافی نبوده است.
در سناریوی نخست، اگر خروج پول حقیقی کاهش یابد و تعداد نمادهای مثبت افزایش پیدا کند، احتمال تلاش دوباره شاخص برای عبور از محدوده ۸ میلیون و ۶۰ هزار واحد وجود دارد.
در سناریوی دوم، اگر فشار فروش ادامه یابد، سطح ۸ میلیون واحد بار دیگر آزمایش خواهد شد و شکست پایدار آن می‌تواند احتمال حرکت به محدوده‌های پایین‌تر را افزایش دهد.
سناریوی سوم نیز ادامه نوسانات رفت‌وبرگشتی در اطراف همین مرز است؛ وضعیتی که در آن هیچ‌یک از طرفین بازار قدرت کافی برای شکل دادن به روند پایدار ندارند.
این سناریوها احتمالی هستند و نباید به‌عنوان پیش‌بینی قطعی جهت معاملات یا توصیه خرید و فروش تلقی شوند.
آینده بورس تهران؛ بازگشت اعتماد مهم‌تر از حفظ شاخص
معاملات سوم آبان ۱۴۰۵ نشان داد بورس تهران هنوز در مرحله‌ای حساس از اصلاح و بازتنظیم انتظارات قرار دارد.
افت ۲۹ هزار واحدی شاخص کل در مقایسه با ریزش شنبه محدودتر بود، اما خروج ادامه‌دار پول حقیقی، بیشتر بودن تعداد نمادهای منفی و برتری سرانه فروش، نشانه‌های احتیاط بازار را حفظ کرده‌اند.
برای آغاز یک بازگشت پایدار، رشد شاخص باید با بهبود جریان نقدینگی، افزایش مشارکت خریداران و گسترش تقاضا میان صنایع مختلف همراه شود.
در مجموع، مهم‌ترین پیام معاملات امروز این است که حفظ محدوده ۸ میلیون واحدی به‌تنهایی برای پایان روند نزولی بورس کافی نیست.
تا زمانی که اعتماد سرمایه‌گذاران حقیقی تقویت نشود و فروشندگان بر معاملات تسلط داشته باشند، احتمال ادامه نوسانات شدید وجود خواهد داشت.
معاملات دوشنبه ۴ آبان می‌تواند آزمون مهم بعدی برای بازار باشد؛ روزی که مشخص می‌شود خریداران توان دفاع دوباره از شاخص کل را دارند یا فشار فروش، بورس را به سمت اصلاح عمیق‌تری هدایت خواهد کرد.