بورس در یک هفته ۶۱۸ هزار واحد جهش کرد؛ قله ۷.۱ میلیونی فتح شد / صعود ادامه دارد؟
شاخص کل بورس در پایان هفته قبل روی حدود ۶ میلیون و ۵۰۴ هزار واحد قرار داشت و چهارشنبه ۱۸ شهریور معاملات را در سطح ۷ میلیون و ۱۲۲ هزار و ۲۷۰ واحد به پایان رساند.
بنابراین شاخص طی یک هفته حدود ۶۱۸ هزار و ۳۰۰ واحد معادل ۹.۵۱ درصد رشد کرده است؛ عددی که نشان میدهد استفاده از عبارت «بیش از ۵۰۰ هزار واحد» حتی تصویری محافظهکارانه از شدت صعود بازار ارائه میکند.
نکته دیگر، همراهی شاخص هموزن با این حرکت است. هموزن چهارشنبه به حدود یک میلیون و ۹۴۲ هزار واحد رسید و رشد آن در طول هفته نشان داد جریان تقاضا تنها در نمادهای شاخصساز متمرکز نبوده است. البته این به معنای رشد «تمام شرکتها» نیست؛ در آخرین روز هفته نیز بخش قابل توجهی از نمادها منفی بودند، اما در مجموع پهنای صعود در روزهای اصلی جهش بازار بسیار گسترده بود.
شنبه؛ بازگشت بورس به مدار صعود
اولین جلسه هفته با قدرت خریداران آغاز شد.
شاخص کل روز شنبه حدود ۹۷ هزار واحد افزایش پیدا کرد و به سطح ۶ میلیون و ۶۰۱ هزار واحد رسید. حدود ۱.۸ همت پول حقیقی نیز وارد بازار شد و شاخص هموزن بیش از ۲۳ هزار واحد رشد کرد.
فلزات و معادن از نخستین گروههایی بودند که نقدینگی تازه را جذب کردند؛ رفتاری که در روزهای بعد نیز ادامه یافت و به یکی از مهمترین ویژگیهای این موج صعودی تبدیل شد.
افزایش نرخ ارز و انتظارات تورمی باعث شد سهام داراییمحور و شرکتهای کالایی بار دیگر برای بخشی از سرمایهگذاران جذاب شوند.
یکشنبه؛ شاخص ۶.۷ میلیونی و ادامه هجوم نقدینگی
روز یکشنبه قدرت تقاضا بیشتر شد. شاخص کل با جهش حدود ۱۲۱ هزار و ۷۰۰ واحدی به سطح ۶ میلیون و ۷۲۳ هزار واحد رسید و شاخص هموزن نیز بیش از ۳۲ هزار واحد افزایش یافت.
دادههای مختلف بازار ورود بین ۳.۴ تا ۳.۷ همت نقدینگی حقیقی را برای این روز ثبت کردهاند؛ تفاوت جزئی ارقام به دامنه داراییهایی بازمیگردد که هر سامانه در محاسبه جریان پول لحاظ میکند. تسنیم ورود ۳.۷ هزار میلیارد تومان را گزارش کرده است.
همین اختلاف دادهها یادآور یک نکته مهم است: هنگام مقایسه ورود و خروج پول حقیقی باید تعریف «سهام»، «حقتقدم» و «صندوقهای سهامی» در منبع آماری یکسان باشد.
اما جهت کلی روشن بود؛ پول از داراییهای کمریسکتر به سمت سهام حرکت میکرد.
دوشنبه؛ یکی از قدرتمندترین روزهای تاریخ بورس
نقطه اوج هفته روز دوشنبه رقم خورد.
شاخص کل بیش از ۱۸۴ هزار واحد رشد کرد و به ۶ میلیون و ۹۰۷ هزار واحد رسید. بیش از ۹۹ درصد نمادهای بازار مثبت بودند و فقط ۱۲ نماد در محدوده منفی باقی ماندند.
مهمتر از رشد شاخص، ورود پول حقیقی بود. براساس دادههای پایان بازار، حدود ۷ هزار و ۵۵۹ میلیارد تومان پول حقیقی وارد سهام، حقتقدم و صندوقهای سهامی شد؛ یکی از سنگینترین ورودهای نقدینگی ثبتشده در بازار. همزمان بیش از ۳.۵ همت از صندوقهای درآمد ثابت خارج شد.
این همزمانی از نظر رفتاری اهمیت زیادی داشت. سرمایهگذار تنها سهام قبلی خود را جابهجا نمیکرد؛ بخشی از پولی که در ابزارهای کمریسک پارک شده بود مستقیماً به بازار سهام منتقل شد.
فلزات، معادن، پالایشیها، پتروشیمیها و حتی خودرو از مهمترین مقاصد این جریان بودند.
سهشنبه؛ عدد تاریخی ۷ میلیون شکست
سهشنبه نوبت به مهمترین مرز روانی بازار رسید.
شاخص کل با افزایش ۱۶۷ هزار و ۳۳۰ واحدی برای نخستین بار به حدود ۷ میلیون و ۷۴ هزار واحد رسید. شاخص هموزن نیز بیش از ۳۴ هزار واحد بالا رفت و در محدوده یک میلیون و ۹۳۶ هزار واحد ایستاد.
نزدیک به چهار همت پول حقیقی نیز وارد سهام، حقتقدم و صندوقهای سهامی شد و ۸۴ درصد نمادها معاملات را مثبت تمام کردند. در پایان بازار بیش از ۵۰۰ نماد همچنان صف خرید داشتند.
عبور از هفت میلیون واحد از نظر بنیادی به تنهایی معنای خاصی ندارد، اما از منظر روانی بسیار مهم بود. شاخص طی ماههای گذشته چندین مقاومت تاریخی را شکسته و هر عبور موفق باعث شده بخشی از سرمایهگذاران عقبمانده از رشد، برای ورود عجله کنند.
چهارشنبه؛ شاخص بالا رفت اما اولین علامت احتیاط ظاهر شد
آخرین روز هفته کاملاً متفاوت بود.
شاخص کل همچنان ۴۷ هزار و ۳۲۵ واحد رشد کرد و روی ۷ میلیون و ۱۲۲ هزار واحد ایستاد، اما سرعت صعود به شکل محسوسی کاهش یافت. ارزش معاملات خرد همچنان بالا و حدود ۴۹ همت بود و بیش از ۱۰۵ میلیارد سهم جابهجا شد.
در مقابل، جریان نقدینگی حقیقی تغییر جهت داد.
بسته به دامنه محاسبه، منابع مختلف خروج حدود ۸۲۵ تا ۸۵۰ میلیارد تومان را ثبت کردند و سرانه فروش حقیقی نیز از سرانه خرید بالاتر رفت.
این اتفاق بعد از چهار جلسه صعود شدید کاملاً غیرعادی نیست. بخشی از سهامداران سود خود را شناسایی کردند و بخشی نیز پیش از تعطیلات آخر هفته به دلیل افزایش ریسک سیاسی ترجیح دادند سبکتر شوند.
اما اگر این خروج پول در هفته آینده ادامه پیدا کند، وزن تحلیلی آن بسیار بیشتر خواهد شد.
عرضه اوراق سکه؛ ۹.۷ همت نقدینگی جذب شد
یکی دیگر از اتفاقات مهم چهارشنبه، نخستین عرضه اوراق سلف موازی استاندارد تمام سکه بانک مرکزی بود.
در مرحله نخست معادل ۱۰۰ هزار قطعه سکه عرضه شد. نهایتاً اوراق معادل ۴۱ هزار و ۴۴۱ قطعه سکه با قیمت کشفشده ۲۳۵ میلیون و ۷۰۰ هزار تومان فروخته شد؛ یعنی ارزش معامله تقریباً ۹.۷۷ همت بود.
این عدد نشان میدهد بازارهای مالی ایران ظرفیت جذب همزمان حجم بزرگی از نقدینگی در سهام و ابزارهای طلا را دارند.
بنابراین نمیتوان به سادگی گفت انتشار اوراق سکه «پول بورس را خارج کرد». بخشی از سرمایهگذاران اساساً برای پوشش ریسک طلا وارد این ابزار شدهاند و ممکن است پیش از آن نیز در سهام حضور نداشته باشند.
از سوی دیگر، وجود اوراقی با امکان معامله ثانویه و حداقل بازده تعیینشده، قطعاً یک رقیب تازه برای بخشی از سرمایههای کوتاهمدت محسوب میشود.
چرا فلزات و معادن رهبران جدید بورس شدند؟
یکی از مهمترین تغییرات هفته، حرکت پول از برخی گروههای بانکی به سمت فلزات اساسی، معادن و شرکتهای کالایی بود.
این چرخش چند دلیل دارد.
اول، رشد نرخ ارز انتظارات بازار از ارزش جایگزینی داراییهای شرکتهای بزرگ را بالا میبرد. دوم، بسیاری از صنایع معدنی و فلزی درآمدهایی دارند که مستقیم یا غیرمستقیم تحت تأثیر نرخهای جهانی و ارز قرار میگیرند.
البته باید یک نکته را دقیق کرد: افزایش دلار آزاد الزاماً همان لحظه و با همان نسبت وارد سود شرکت صادراتی نمیشود. نرخ تسعیر واقعی شرکت، مقررات ارزی، قیمت جهانی محصول، هزینه انرژی و محدودیت صادرات همگی تعیینکنندهاند.
اما بازار معمولاً پیش از گزارشهای مالی، تغییرات انتظاری این متغیرها را در قیمت سهام منعکس میکند.
آیا ریسک سیاسی برای بورس بیاثر شده است؟
پاسخ کوتاه خیر است.
رفتار این هفته نشان میدهد بورس نسبت به ماههای قبل در برابر اخبار سیاسی تابآوری بیشتری پیدا کرده، اما تعبیر «بیاثر شدن ریسکها» اغراقآمیز است.
تازهترین اطلاعات روز جمعه نشان میدهد عبور کشتیها از تنگه هرمز به تنها هفت شناور در روز کاهش یافته و همچنان بسیار پایینتر از شرایط عادی است. نفت برنت نیز با وجود عقبنشینی از سقف ۱۰۹.۹۷ دلاری، همچنان بالای ۱۰۰ دلار معامله میشود.
یعنی ریسک ژئوپلیتیک نهتنها حذف نشده، بلکه همچنان یکی از اصلیترین متغیرهای بازارهای جهانی و داخلی است.
اتفاق چهارشنبه بورس نیز همین موضوع را نشان داد: شاخص مثبت ماند، اما ورود پول حقیقی متوقف و فروشندگان فعالتر شدند.
بنابراین دقیقتر است بگوییم بورس فعلاً توانسته بخشی از ریسک سیاسی را به کمک انتظارات تورمی و ارزندگی نسبی جذب کند، نه اینکه این ریسک ناپدید شده باشد.
پیشبینی بورس هفته آینده؛ شاخص ۷.۱ میلیونی حفظ میشود؟
هفته آینده اولین آزمون جدی بورس بعد از جهش نزدیک ۱۰ درصدی است.
در سناریوی مثبت، اگر تنشهای سیاسی تشدید نشود و نقدینگی حقیقی دوباره وارد بازار شود، فلزات، معادن، پتروشیمیها و سایر صنایع بنیادی میتوانند از شاخص حمایت کنند. در این حالت تثبیت شاخص بالای ۷ میلیون واحد، مهمتر از ثبت یک رکورد سریع دیگر خواهد بود.
در سناریوی دوم، بازار وارد استراحت و دستبهدست شدن سهام میشود. بعد از رشد ۶۱۸ هزار واحدی، افزایش عرضه کاملاً طبیعی است و حتی چند روز نوسان خنثی میتواند برای ادامه روند سالمتر باشد.
سناریوی پرریسک نیز به سیاست و تحولات منطقه مربوط است. هر شوک تازه در هرمز یا افزایش درگیری میتواند پول محتاط را به سمت طلا، ارز و ابزارهای با درآمد ثابت سوق دهد.
بنابراین برای تشخیص ادامه روند، رنگ شاخص در اولین ساعت هفته آینده کافی نیست. مهمترین علامتها ارزش معاملات، خالص ورود پول حقیقی، قدرت خریدار به فروشنده و وضعیت صفهای خرید پس از نیمه بازار خواهند بود.
بورس هفته سوم شهریور را با یک دستاورد تاریخی به پایان رساند: رشد ۹.۵ درصدی و فتح قله ۷.۱ میلیون واحد. اما از اینجا به بعد، حفظ پول تازهوارد مهمتر از شکستن رکورد بعدی است. اگر نقدینگی حقیقی پس از شناسایی سود دوباره بازگردد، میتوان از آغاز یک موج بنیادیتر سخن گفت؛ در غیر این صورت قله جدید ممکن است به نقطهای برای استراحت بازار تبدیل شود.