شوک بنزینی به بازار سورن؛ دوگانه‌سوزها گران شدند / قیمت سورن پلاس به ۲.۵ میلیارد رسید

خانواده سورن در معاملات امروز در محدوده‌های قیمتی بالایی قرار گرفته است. براساس آخرین به‌روزرسانی بازار در عصر سه‌شنبه، سورن پلاس TU5P حدود ۲ میلیارد و ۵۳۰ میلیون تومان قیمت دارد و سورن XU7P نیز در محدوده یک میلیارد و ۸۷۵ میلیون تومان معامله یا برای فروش آگهی می‌شود.

سورن پلاس دوگانه‌سوز کپسول کوچک با قیمت حدود ۲ میلیارد و ۳۸۰ میلیون تومان در بازار دیده می‌شود و نرخ نسخه دوگانه‌سوز کپسول بزرگ نیز به حدود ۲ میلیارد و ۴۶۸ میلیون تومان رسیده است. این ارقام با آخرین داده‌های بازار خودرو در ۱۷ شهریور همخوانی دارد.

البته باید توجه داشت که قیمت‌های بازار خودرو معمولاً ترکیبی از نرخ‌های اعلامی فروشندگان و معاملات واقعی هستند و ممکن است میان منابع مختلف چند ده میلیون تومان اختلاف دیده شود. برای نمونه، یک گزارش صبحگاهی امروز نرخ ۲ میلیارد و ۳۵۰ میلیون تومان را برای نسخه کپسول کوچک و ۲ میلیارد و ۴۶۰ میلیون تومان را برای کپسول بزرگ ثبت کرده بود؛ در حالی که داده‌های عصر قیمت‌های بالاتری را نشان می‌دهند.

این اختلاف خود نشانه‌ای از بالا بودن نوسان بازار در طول یک روز است.

سورن دوگانه‌سوز چرا ناگهان مورد توجه قرار گرفت؟

مهم‌ترین متغیر تازه بازار، تغییر نرخ سوم بنزین است.

از بامداد سه‌شنبه ۱۷ شهریور، نرخ بنزین در کارت اضطراری جایگاه‌ها از ۵ هزار تومان به ۱۰ هزار تومان افزایش یافته است. با این حال، برخلاف برخی شایعات، سهمیه‌های اول و دوم خودروهای شخصی تغییر نکرده‌اند؛ همچنان ۶۰ لیتر با نرخ ۱۵۰۰ تومان و ۵۰ لیتر با نرخ ۳۰۰۰ تومان در ماه برای خودروهای شخصی در نظر گرفته شده است. کارت جایگاه نیز حذف نشده است.

همین تغییر کافی است تا هزینه بنزین مازاد برای مصرف‌کنندگان پرمصرف دو برابر شود. بنابراین طبیعی است که بخشی از بازار هنگام خرید خودرو دوباره به مصرف سوخت اهمیت بیشتری بدهد.

خودروهای دوگانه‌سوز از این منظر یک مزیت دارند؛ راننده می‌تواند بخشی از پیمایش خود را با CNG انجام دهد و وابستگی کمتری به بنزین آزاد داشته باشد.

آمار رسمی منتشرشده امروز نیز نشان می‌دهد ظرفیت عرضه CNG کشور حدود ۴۰ میلیون مترمکعب در روز است، در حالی که مصرف فعلی حدود ۱۴ میلیون مترمکعب اعلام شده است. این فاصله نشان می‌دهد از نظر ظرفیت اسمی، هنوز امکان افزایش استفاده از CNG وجود دارد.

آیا واقعاً سهمیه بنزین کم شده است؟

این موضوع نیاز به تفکیک دارد. در بخشی از فضای بازار خودرو، افزایش قیمت سورن دوگانه‌سوز به اخبار مربوط به «کاهش سهمیه بنزین» نسبت داده شده، اما اطلاعیه‌های رسمی امروز چنین کاهشی را تأیید نمی‌کنند.

سهمیه‌های ۱۵۰۰ و ۳۰۰۰ تومانی بدون تغییر باقی مانده‌اند و تغییر اصلی مربوط به نرخ سوم است.

این تفاوت برای خریدار اهمیت زیادی دارد؛ زیرا اگر سهمیه ماهانه کاهش پیدا می‌کرد، اثر مستقیم تصمیم بر هزینه تمام رانندگان بیشتر بود. اما در ساختار فعلی، افزایش هزینه بیشتر متوجه کسانی است که سهمیه‌های ارزان‌تر خود را مصرف کرده‌اند و برای سوخت‌گیری بیشتر به کارت جایگاه وابسته هستند.

با این وجود، بازار خودرو معمولاً فقط به اثر واقعی سیاست‌ها واکنش نشان نمی‌دهد؛ انتظارات نیز بسیار تعیین‌کننده‌اند. اگر خریداران تصور کنند مسیر سیاستگذاری در بلندمدت به سمت گران‌تر شدن سوخت حرکت خواهد کرد، حتی بدون کاهش سهمیه فعلی ممکن است خودروهای کم‌مصرف و دوگانه‌سوز جذاب‌تر شوند.

جهش قیمت سورن دوگانه‌سوز فقط کار بنزین است؟

نسبت دادن تمام افزایش قیمت امروز به نرخ بنزین ساده‌سازی ماجراست.

بازار خودرو در ایران همزمان از نرخ ارز، تورم عمومی، قیمت کارخانه، هزینه تولید، انتظارات خریداران و حجم عرضه تأثیر می‌گیرد. امروز بازار طلا نیز صعودی بوده و هر گرم طلای ۱۸ عیار در معاملات عصر بیش از ۲.۶ درصد نسبت به روز قبل افزایش داشته است؛ نشانه‌ای از اینکه فضای بازارهای دارایی همچنان تحت تأثیر انتظارات تورمی قرار دارد.

به همین دلیل بخشی از افزایش ارزش خودرو را باید در قالب همان موج عمومی افزایش قیمت دارایی‌ها تحلیل کرد.

با این حال، تفاوت رفتار نسخه‌های دوگانه‌سوز با مدل‌های دیگر نشان می‌دهد خبر سوخت نیز می‌تواند در سمت تقاضا اثرگذار باشد. آخرین قیمت‌ها نشان می‌دهد فاصله نسخه دوگانه‌سوز کپسول کوچک با نرخ کارخانه‌ای حدود ۱.۸ میلیارد تومانی قابل توجه است و نسخه کپسول بزرگ نیز در بازار بسیار بالاتر از قیمت کارخانه‌ای حدود ۱.۸۵۹ میلیارد تومان قرار دارد.

سورن TU5P چرا گران‌ترین عضو خانواده شد؟

در حال حاضر سورن پلاس TU5P با قیمت حدود ۲ میلیارد و ۵۳۰ میلیون تومان یکی از گران‌ترین نسخه‌های این خانواده محسوب می‌شود. علت آن فقط آپشن نیست؛ پیشرانه جدیدتر و مصرف سوخت پایین‌تر نیز در موقعیت این مدل نقش دارند.

سورن TU5P از موتور ۱.۶ لیتری TU5P استفاده می‌کند که حداکثر قدرت آن حدود ۱۱۳ اسب بخار و گشتاور آن ۱۴۴ نیوتن‌متر اعلام شده است. مصرف سوخت ترکیبی رسمی نیز حدود ۶.۹ لیتر در ۱۰۰ کیلومتر عنوان می‌شود.

همین مصرف کمتر در شرایطی که هزینه سوخت دوباره به موضوع روز تبدیل شده، می‌تواند یک مزیت نسبی باشد.

در بخش تجهیزات نیز نسخه TU5P با امکاناتی مانند کنترل پایداری الکترونیکی، کنترل کشش، کمک حرکت در سربالایی، کروز کنترل، تهویه اتوماتیک، مالتی‌مدیا، دوربین عقب و سامانه پایش فشار باد تایرها عرضه می‌شود. برخی کدکلاس‌های آن به فرمان برقی مجهز هستند و برخی دیگر فرمان هیدرولیک دارند؛ بنابراین هنگام خرید باید کد کلاس دقیق خودرو بررسی شود.

امکانات سورن پلاس؛ همه نسخه‌ها یکسان نیستند

یکی از خطاهای رایج در مقایسه سورن این است که فهرست امکانات تمام نسخه‌ها یکسان در نظر گرفته می‌شود.

در حالی که براساس کد کلاس، تجهیزات می‌تواند تفاوت داشته باشد. برای مثال سامانه‌های ESC، TCS، HBA و HSA در نسخه‌های جدید خانواده سورن دیده می‌شوند، اما وجود مالتی‌مدیا، دوربین عقب، کروز کنترل، نوع رینگ و برخی تجهیزات رفاهی به نسخه و کد کلاس وابسته است.

در سورن پلاس TU5P، ترمزهای دیسکی جلو و عقب، دو کیسه هوا، کروز کنترل، تهویه اتوماتیک و سامانه‌های پایداری از مهم‌ترین تجهیزات هستند. نسخه‌های دوگانه‌سوز نیز در کدکلاس‌های جدید می‌توانند کنترل پایداری، کنترل کشش و کمک حرکت در سربالایی داشته باشند، اما نباید فرض کرد همه خودروهای موجود در بازار از تمام آپشن‌های فهرست‌شده بهره می‌برند.

بنابراین برای خریدار، سال تولید، کد کلاس و فهرست دقیق تجهیزات از نام تجاری «سورن پلاس» مهم‌تر است.

کپسول کوچک یا کپسول بزرگ؛ کدام سورن دوگانه‌سوز جذاب‌تر است؟

اختلاف اصلی این دو نسخه به ظرفیت مخزن CNG و فضای قابل استفاده صندوق عقب برمی‌گردد.

مدل دارای کپسول بزرگ معمولاً امکان پیمایش بیشتری با گاز فراهم می‌کند، اما فضای بیشتری از صندوق را اشغال می‌کند. نسخه کپسول کوچک از نظر فضای بار کاربردی‌تر است، اما راننده دفعات بیشتری به سوخت‌گیری CNG نیاز خواهد داشت.

در بازار امروز، نسخه کپسول بزرگ حدود ۹۰ میلیون تومان گران‌تر از مدل کپسول کوچک قیمت خورده است.

برای راننده‌ای که پیمایش روزانه بالا دارد و دسترسی مناسبی به جایگاه CNG دارد، مخزن بزرگ می‌تواند منطقی‌تر باشد. در مقابل، استفاده خانوادگی و نیاز به صندوق عقب بزرگ‌تر ممکن است کفه ترازو را به سمت کپسول کوچک ببرد.

افزایش نرخ سوم بنزین بازار خودرو را چگونه تغییر می‌دهد؟

اثرات تصمیم بنزینی احتمالاً تنها به خانواده سورن محدود نمی‌شود.

اگر نرخ ۱۰ هزار تومانی کارت جایگاه در ذهن مصرف‌کنندگان به عنوان آغاز دوره‌ای از افزایش هزینه سوخت تثبیت شود، سه گروه از خودروها می‌توانند بیش از گذشته مورد توجه قرار گیرند: مدل‌های دوگانه‌سوز، خودروهای کم‌مصرف بنزینی و در بلندمدت خودروهای هیبریدی و برقی.

در مقابل، خودروهای پرمصرف داخلی و مونتاژی ممکن است هنگام خرید با حساسیت بیشتری از سوی مصرف‌کننده مواجه شوند.

البته اثر واقعی این سیاست به میزان استفاده رانندگان از نرخ سوم بستگی دارد. طبق اعلام رسمی، حدود ۸۵ درصد نیاز سوختی فعلی با سهمیه‌های نرخ اول و دوم پوشش داده می‌شود؛ بنابراین برای بخش بزرگی از خانوارها، افزایش نرخ سوم ممکن است فعلاً هزینه مستقیم بسیار بزرگی ایجاد نکند.

اما بازار خودرو معمولاً آینده را نیز قیمت‌گذاری می‌کند و همین مسئله می‌تواند به نفع مدل‌های اقتصادی‌تر تمام شود.

پیش‌بینی بازار سورن؛ رشد قیمت ادامه دارد؟

قیمت سورن در ۱۷ شهریور ۱۴۰۵ در نقطه حساسی قرار گرفته است. TU5P به محدوده ۲.۵۳ میلیارد تومان رسیده و دوگانه‌سوزها نیز در محدوده ۲.۳۸ تا نزدیک ۲.۴۷ میلیارد تومان قرار دارند.

در کوتاه‌مدت، سه متغیر مسیر این خودروها را تعیین خواهند کرد: وضعیت نرخ ارز، شدت تقاضا برای خودروهای دوگانه‌سوز بعد از تغییر نرخ بنزین و میزان عرضه ایران‌خودرو.

اگر بازار ارز دوباره وارد یک موج صعودی شود و تقاضای دوگانه‌سوزها ادامه پیدا کند، امکان حفظ فشار افزایشی وجود دارد. در مقابل، کاهش نرخ ارز یا افزایش عرضه می‌تواند بازار را وارد فاز اصلاح کند.

نکته مهم این است که نرخ سوم بنزین امروز واقعاً دو برابر شده، اما سهمیه‌های اصلی کاهش پیدا نکرده‌اند. بنابراین جهش اخیر سورن دوگانه‌سوز را باید ترکیبی از انتظارات مربوط به سوخت، تورم دارایی‌ها، رفتار ارز و محدودیت عرضه دانست؛ نه نتیجه یک عامل واحد.

در مجموع، خانواده سورن در آستانه ورود به یک دوره تازه از رقابت میان «هزینه خرید» و «هزینه استفاده» قرار گرفته است. افزایش قیمت بنزین مازاد ممکن است برای نخستین‌بار پس از مدت‌ها مصرف سوخت را به یکی از معیارهای جدی انتخاب خودرو در بازار ایران تبدیل کند؛ تغییری که می‌تواند جایگاه سورن‌های دوگانه‌سوز و TU5P کم‌مصرف را در ماه‌های آینده تقویت کند.