قیمت دام زنده امروز ۳۱ مرداد ۱۴۰۵؛ بازار ثابت ماند؟ ابهام در نرخ گوسفند ۶۶۷ هزار تومانی

براساس گزارش امروز، تهران با نرخ ۶۶۷ هزار و ۷۵۰ تومان گران‌ترین استان برای خرید هر کیلو گوسفند زنده معرفی شده و چهارمحال و بختیاری با ۶۵۰ هزار تومان پایین‌ترین نرخ را دارد.

در بازار گوساله نیز تهران و مرکزی با ۵۳۵ هزار تومان در بالاترین سطح و خراسان رضوی با ۵۲۶ هزار تومان در پایین‌ترین سطح اعلامی قرار گرفته‌اند.

در نگاه نخست، این اعداد از بازاری کاملاً آرام و بدون نوسان حکایت دارند؛ اما بررسی دقیق‌تر داده‌ها تصویر پیچیده‌تری ارائه می‌کند.

قیمت دام زنده امروز ۳۱ مرداد ۱۴۰۵

براساس نرخ‌های اعلام‌شده در گزارش مورد اشاره، وضعیت بازار چنین است:

اختلاف بالاترین و پایین‌ترین قیمت گوسفند تنها ۱۷ هزار و ۷۵۰ تومان است؛ یعنی حدود ۲.۷ درصد.

در گوساله این اختلاف حتی کمتر است و به ۹ هزار تومان یا حدود ۱.۷ درصد می‌رسد.

اگر فقط همین جدول را مبنا قرار دهیم، می‌توان نتیجه گرفت بازار دام زنده در استان‌های مورد بررسی تقریباً همگرا و کم‌نوسان است.

اما یک مسئله وجود دارد.

آیا نرخ ۶۶۷ هزار تومانی گوسفند واقعاً قیمت تازه امروز است؟

بررسی آرشیو گزارش‌های بازار نشان می‌دهد نرخ ۶۶۷ هزار و ۷۵۰ تومان برای گوسفند تهران، ۶۵۰ هزار تومان برای چهارمحال و بختیاری، ۵۳۵ هزار تومان برای گوساله تهران و مرکزی و ۵۲۶ هزار تومان برای خراسان رضوی دست‌کم از تیرماه بارها بدون تغییر تکرار شده است.

همین ارقام در گزارش ۱۳ تیر، ۲۰ و ۲۲ تیر، ۵ و ۶ مرداد و حتی ۱۲ مرداد نیز منتشر شده بودند.

حتی کانال رسمی تجارت‌نیوز در گزارش ۲۹ مرداد نیز دقیقاً همین نرخ ۶۶۷ هزار و ۷۵۰ تومانی را برای گوسفند تهران اعلام کرده بود.

این تکرار طولانی الزاماً به معنی نادرست بودن آمار نیست؛ ممکن است منبع مورد استفاده یک نرخ‌نامه مرجع یا متوسط اعلامی باشد که با تأخیر به‌روزرسانی می‌شود. اما برای مصرف‌کننده و فعال بازار، مهم است که این عدد با «آخرین قیمت معامله واقعی دام در هر استان» یکسان تلقی نشود.

داده تازه‌تر بازار چه می‌گوید؟

اینجاست که اختلاف قابل توجهی دیده می‌شود.

شبکه تخصصی ITPNews در گزارش ۲۸ مرداد ۱۴۰۵ میانگین قیمت گوسفند زنده را در تهران ۷۰۵ هزار تومان اعلام کرده است. در همان گزارش، قیمت خراسان رضوی ۷۲۵ هزار تومان، اصفهان ۷۰۵ هزار تومان، کردستان ۶۹۰ هزار تومان، چهارمحال و بختیاری و فارس ۶۷۵ هزار تومان و همدان ۶۴۷ هزار و ۵۰۰ تومان ثبت شده است.

یعنی حتی تهران نیز در این داده تازه‌تر حدود ۳۷ هزار تومان بالاتر از رقم ۶۶۷ هزار و ۷۵۰ تومانی گزارش امروز قرار دارد.

در بازار گوساله تفاوت بیشتر است. ITPNews در ۲۸ مرداد متوسط قیمت گوساله زنده تهران را ۶۲۰ هزار تومان، مرکزی را ۶۲۵ هزار تومان و خراسان رضوی را ۶۵۰ هزار تومان ثبت کرده است.

این نرخ‌ها با محدوده ۵۲۶ تا ۵۳۵ هزار تومانی گزارش امروز اختلاف قابل توجهی دارند.

بنابراین استفاده از عبارت «قیمت دام زنده امروز» بدون توضیح درباره منبع و شیوه محاسبه می‌تواند مخاطب را به اشتباه بیندازد.

چرا قیمت‌های دام در منابع مختلف این‌قدر متفاوت است؟

بازار دام برخلاف بازارهایی مانند ارز یا طلا، یک تابلوی واحد و لحظه‌ای ندارد.

قیمت هر رأس دام به وزن، نژاد، جنسیت، میزان پروار بودن، کیفیت گوشت، سن، محل تحویل و حتی نحوه خرید عمده یا تک‌فروشی بستگی دارد. قیمت یک بره نر پرواری درجه‌یک در تهران الزاماً با متوسط کل دام سبک یک استان برابر نیست.

برای نمونه، در گزارش دیگری از بازار تهران، قیمت دام نر ۵۰ کیلویی با کیفیت بالا در شهرستان‌ها حدود ۶۸۰ تا ۷۰۰ هزار تومان و در تهران حدود ۷۲۰ تا ۷۳۰ هزار تومان اعلام شده بود.

این ارقام به داده‌های ۲۸ مرداد ITPNews نزدیک‌تر است و نشان می‌دهد قیمت معامله دام باکیفیت در بازار می‌تواند بالاتر از نرخ‌های مرجع اعلام‌شده باشد.

پس اختلاف منابع لزوماً به معنای تناقض کامل نیست؛ ممکن است هر منبع نوع متفاوتی از دام یا روش متفاوتی از میانگین‌گیری را گزارش کند.

چرا ثبات دام زنده هنوز باعث ارزانی گوشت نشده است؟

مسئله مهم‌تر برای خانوارها این است که حتی کاهش یا ثبات قیمت دام زنده الزاماً به افت سریع قیمت گوشت در قصابی منجر نمی‌شود.

مدیرعامل اتحادیه دام سبک پیش‌تر اعلام کرده بود قیمت دام زنده نسبت به مقاطعی از سال حدود ۳۰ درصد کاهش یافته، اما اثر این کاهش در قیمت نهایی گوشت برای مردم دیده نشده است. او یکی از دلایل را فاصله زیاد میان قیمت تولیدکننده و حلقه‌های توزیع می‌داند.

در یک نمونه دیگر، وقتی دام زنده درجه‌یک تهران حدود ۷۲۰ هزار تومان قیمت داشت، ارزش لاشه آن در کشتارگاه نزدیک ۱.۵ میلیون تومان برآورد می‌شد؛ اما برخی قطعات گوشت در خرده‌فروشی با قیمت‌های به‌مراتب بالاتر به دست مصرف‌کننده می‌رسیدند.

هزینه کشتار، افت وزن، حمل، بسته‌بندی، اجاره، مالیات و سود شبکه توزیع بخشی از این اختلاف را توضیح می‌دهد، اما فعالان دامداری معتقدند سهم واسطه‌ها نیز قابل توجه است.

از دام زنده چند کیلو گوشت به دست می‌آید؟

یکی از اشتباهات رایج این است که قیمت یک کیلو دام زنده مستقیماً با یک کیلو گوشت مقایسه شود.

تمام وزن دام زنده تبدیل به گوشت قابل فروش نمی‌شود. پوست، احشا، سر، دست‌وپا، خون و سایر اجزا از وزن لاشه کم می‌کنند. میزان بازده لاشه نیز بسته به نوع و کیفیت دام متفاوت است.

به همین دلیل اگر گوسفند زنده مثلاً کیلویی ۷۰۰ هزار تومان باشد، قیمت پایه هر کیلو لاشه طبیعتاً بسیار بیشتر خواهد بود.

پس نمی‌توان از روی دام زنده ۶۵۰ یا ۷۰۰ هزار تومانی انتظار داشت گوشت در قصابی با فاصله اندکی از همین رقم فروخته شود؛ بحث اصلی درباره میزان فاصله منطقی از کشتارگاه تا خرده‌فروشی است.

بازار دام در شهریور به کدام سمت می‌رود؟

در کوتاه‌مدت سه متغیر می‌تواند جهت بازار را تعیین کند: عرضه دام، هزینه نهاده‌های دامی و قدرت خرید خانوارها.

افزایش هزینه خوراک دام همچنان یکی از نگرانی‌های تولیدکنندگان است و مشکلات سرمایه در گردش نیز می‌تواند هزینه نگهداری دام را بالا ببرد. از سوی دیگر کاهش قدرت خرید باعث شده تقاضای گوشت قرمز نسبت به سال‌های قبل تحت فشار باشد؛ عاملی که مانع انتقال کامل افزایش هزینه تولید به مصرف‌کننده می‌شود.

اگر عرضه دام در شروع پاییز مناسب باقی بماند، جهش شدید قیمت دام زنده سناریوی اصلی بازار نخواهد بود. اما افزایش قیمت نهاده، مشکلات نقدینگی یا کاهش عرضه می‌تواند این تعادل را به هم بزند.

قیمت ۶۶۷ هزار تومانی را با احتیاط بخوانید

مهم‌ترین نتیجه بررسی بازار دام در ۳۱ مرداد این است که ثبات گزارش‌شده را نباید به معنی ثابت بودن تمام معاملات واقعی در سراسر کشور دانست.

جدول منتسب به اتحادیه، گوسفند را بین ۶۵۰ تا ۶۶۷ هزار و ۷۵۰ تومان و گوساله را بین ۵۲۶ تا ۵۳۵ هزار تومان نشان می‌دهد؛ اما همین ارقام مدت‌هاست تقریباً بدون تغییر تکرار می‌شوند. در مقابل، داده‌های بازار ۲۸ مرداد نرخ‌های بالاتری مانند گوسفند ۷۰۵ هزار تومانی و گوساله ۶۲۰ هزار تومانی در تهران را ثبت کرده‌اند.

بنابراین تصویر دقیق‌تر بازار این است: دام زنده فعلاً با شوک تازه‌ای روبه‌رو نشده، اما قیمت واقعی معامله می‌تواند برحسب استان و کیفیت دام ده‌ها هزار تومان با نرخ‌های ثابت منتشرشده تفاوت داشته باشد. برای پیش‌بینی قیمت گوشت نیز باید بیش از یک جدول نرخ دام زنده، هزینه نهاده و وضعیت شبکه توزیع را زیر نظر گرفت.