مشکل رجیستری گوشیهای وارداتی برطرف شد؛ پایان بلاتکلیفی چندماهه موبایلهای ترخیصشده
پرونده رجیستری تلفنهای همراهی که در اسفند ۱۴۰۴ و فروردین ۱۴۰۵ با استفاده از تسهیلات ویژه ترخیص کالا از گمرک خارج شده بودند، سرانجام تعیین تکلیف شد. این گوشیها با وجود ترخیص قانونی، به دلیل دریافت نکردن کد ساتا امکان تکمیل مراحل رجیستری را نداشتند و برای چند ماه از ورود به چرخه رسمی عرضه و فروش بازمانده بودند.
رفع این مشکل با پیگیری دفتر تخصصی تلفن همراه وزارت صنعت، معدن و تجارت، تأیید اطلاعات محمولهها از سوی گمرک جمهوری اسلامی ایران و صدور کد ساتا توسط بانک مرکزی انجام شده است.
ماجرای توقف رجیستری گوشیهای ترخیصشده بدون کد ساتا چه بود؟
در اسفند ۱۴۰۴ و فروردین ۱۴۰۵، همزمان با شرایط اضطراری ناشی از جنگ ۴۰ روزه، شورای عالی امنیت ملی مصوبهای برای تسهیل و تسریع ترخیص کالاهای موجود در گمرکات کشور ابلاغ کرد.
بر اساس این مصوبه، امکان ترخیص برخی کالاها بدون دریافت کد ساتا بانک مرکزی فراهم شد تا روند خروج محمولهها از گمرک سرعت بگیرد و از توقف طولانیمدت کالاها جلوگیری شود.
با این حال، اجرای این تسهیلات برای تلفنهای همراه وارداتی مشکل تازهای ایجاد کرد. از آنجا که تکمیل فرآیند رجیستری در سامانه همتا به اطلاعات و تأییدیههای مرتبط با کد ساتا وابسته بود، گوشیهایی که از مسیر اضطراری ترخیص شده بودند، امکان ثبت نهایی و فعالسازی قانونی در شبکه تلفن همراه کشور را نداشتند.
در نتیجه، با وجود خروج فیزیکی محمولهها از گمرک، واردکنندگان نمیتوانستند این گوشیها را وارد چرخه رسمی توزیع و فروش کنند. این وضعیت حدود پنج تا شش ماه ادامه یافت و به یکی از مشکلات فعالان بازار موبایل تبدیل شد.
صدور کد ساتا از سوی بانک مرکزی؛ مانع رجیستری برداشته شد
پس از پیگیریهای انجامشده از سوی دفتر تخصصی تلفن همراه وزارت صمت، اطلاعات اولیه محمولههای مشمول مصوبه اضطراری جمعآوری شد و برای بررسی و تأیید به گمرک جمهوری اسلامی ایران ارسال شد.
گمرک نیز با استخراج آمار گوشیهای ترخیصشده در اسفند ۱۴۰۴ و فروردین ۱۴۰۵، اطلاعات مربوط به محمولههایی را که بر اساس مصوبه شورای عالی امنیت ملی از گمرک خارج شده بودند، تأیید کرد.
با تکمیل این مرحله و انجام اقدامات مربوط به رویه ترخیص بدون انتقال ارز، بانک مرکزی کد ساتا را برای گوشیهای مشمول صادر کرد.
به این ترتیب، مانع اصلی ثبت این تلفنهای همراه در سامانه همتا برطرف شد و امکان تکمیل فرآیند رجیستری و فعالسازی قانونی آنها فراهم آمد.
همچنین با نهایی شدن اقدامات مربوط به این پرونده در سامانه جامع تجارت، زمینه عرضه گوشیهایی که طی ماههای گذشته به دلیل مشکلات سامانهای و ارزی بلاتکلیف مانده بودند، فراهم شده است.
پایان بلاتکلیفی گوشیهای وارداتی پس از چند ماه پیگیری
موضوع ترخیص تلفن همراه بدون کد ساتا و مشکلات ناشی از آن، نخستین بار در تیرماه ۱۴۰۵ و پس از حدود چهار ماه بلاتکلیفی محمولهها در گزارشهای خبرگزاری تسنیم مطرح شد.
در ادامه، بررسی ابعاد قانونی و مقرراتی این موضوع در ماههای تابستان ادامه یافت و مکاتبات میان وزارت صمت، گمرک ایران و سایر دستگاههای مرتبط برای تعیین تکلیف گوشیهای ترخیصشده انجام شد.
یکی از مهمترین مراحل این روند، دریافت تأییدیه گمرک درباره تعداد و مشخصات گوشیهایی بود که با استفاده از مجوزهای اضطراری وارد کشور شده بودند. پس از تأیید این اطلاعات، امکان پیگیری صدور کد ساتا و رفع محدودیت رجیستری فراهم شد.
اکنون با صدور کدهای موردنیاز و نهایی شدن فرآیندهای مربوط در سامانه جامع تجارت، مشکل چندماهه این گروه از گوشیهای وارداتی برطرف شده است. این اقدام میتواند به ورود محمولههای بلاتکلیف به شبکه رسمی توزیع کمک کند؛ هرچند تعداد دقیق گوشیهای مشمول و میزان تأثیر آنها بر عرضه بازار موبایل در گزارش منتشرشده مشخص نشده است.