قیمت تخممرغ در آستانه افزایش دوباره؛ هر شانه ۷۳۰ هزار تومان میشود؟ / هشدار درباره زیان ۴۰ درصدی مرغداران
بازار تخممرغ در روز سهشنبه ۲۶ آبان ۱۴۰۵ بار دیگر تحت تأثیر اظهارات تولیدکنندگان قرار گرفته است. در شرایطی که آمارهای اعلامشده از تداوم تولید قابل توجه این محصول حکایت دارد، فعالان صنعت مرغ تخمگذار معتقدند قیمت فروش با هزینههای واقعی تولید تناسب ندارد. افزایش نرخ نهادههای دامی، محدودیتهای صادراتی و مشخص نبودن قیمت ارشادی از جمله عواملی هستند که به گفته تولیدکنندگان، فشار اقتصادی بر مرغداریها را تشدید کردهاند. در این میان، اعلام قیمت پیشنهادی ۷۳۰ هزار تومان برای هر شانه تخممرغ نگرانیهایی درباره احتمال افزایش قیمت این کالای پرمصرف ایجاد کرده است؛ هرچند این رقم هنوز به معنای تصویب یا اجرای نرخ جدید نیست.
قیمت تخممرغ امروز ۲۶ آبان ۱۴۰۵؛ نرخ واقعی درب مرغداری چقدر است؟
بر اساس تازهترین اظهارات حمیدرضا کاشانی، قیمت هر کیلوگرم تخممرغ درب مرغداری در حال حاضر بین ۲۹۰ تا ۳۰۰ هزار تومان است. این در حالی است که اتحادیه مرغداران میهن با محاسبه هزینههای تولید، نرخ ۳۳۷ هزار تومان را برای فروش این محصول درب مرغداری پیشنهاد کرده است.
مقایسه قیمت فعلی با نرخ پیشنهادی نشان میدهد تولیدکنندگان به دنبال افزایش ۳۷ تا ۴۷ هزار تومانی قیمت هر کیلوگرم تخممرغ هستند. این اختلاف معادل حدود ۱۲ تا ۱۶ درصد قیمت فروش کنونی است و در واحدهای بزرگ تولیدی میتواند تأثیر قابل توجهی بر درآمد مرغداران داشته باشد.
بااینحال، نرخ ۳۳۷ هزار تومانی هنوز به تصویب رسمی نرسیده است. کاشانی توضیح داده که وزارت جهاد کشاورزی قصد تعیین قیمت مصوب ندارد و صرفاً سیاست اعلام قیمت ارشادی را دنبال میکند؛ اما به گفته وی، تا زمان انتشار این اظهارات، نرخ ارشادی نیز اعلام نشده است.
مشخص نبودن این نرخ میتواند بر تصمیمگیری تولیدکنندگان و شبکه توزیع اثر بگذارد، زیرا مرغداران برای برنامهریزی تولید و تأمین نهادههای موردنیاز خود به برآوردی از درآمد آینده نیاز دارند.
قیمت هر شانه تخممرغ ۷۳۰ هزار تومان میشود؟
یکی از مهمترین بخشهای سخنان رئیس هیئتمدیره اتحادیه مرغداران میهن به قیمت پیشنهادی تخممرغ برای مصرفکننده اختصاص دارد. کاشانی اعلام کرده که نرخ منطقی هر کیلوگرم تخممرغ برای مصرفکننده ۳۷۰ هزار تومان، هر شانه ۷۳۰ هزار تومان و هر عدد تخممرغ ۲۵ هزار تومان است.
این ارقام نشان میدهد اتحادیه معتقد است قیمت نهایی محصول باید با هزینههای تولید و توزیع تناسب بیشتری داشته باشد. با این وجود، اعلام چنین نرخهایی به معنای افزایش قطعی قیمت در فروشگاهها نیست.
نکته قابل توجه اینکه کاشانی در ۱۱ آبان ۱۴۰۵ قیمت منطقی هر شانه تخممرغ را حدود ۶۵۰ هزار تومان اعلام کرده بود. مقایسه دو نرخ پیشنهادی نشان میدهد رقم موردنظر تولیدکنندگان طی حدود دو هفته ۸۰ هزار تومان، معادل ۱۲.۳ درصد افزایش یافته است. البته این تغییر مربوط به قیمت پیشنهادی است و نباید با رشد واقعی قیمت بازار اشتباه گرفته شود.
افزایش احتمالی قیمت تخممرغ برای خانوارها اهمیت زیادی دارد، زیرا این محصول یکی از منابع در دسترس تأمین پروتئین محسوب میشود. رشد هزینه خرید تخممرغ میتواند بهویژه برای خانوارهای کمدرآمد، فشار بیشتری بر بودجه مواد غذایی ایجاد کند.
زیان ۴۰ درصدی مرغداران؛ چرا تولید تخممرغ صرفه اقتصادی ندارد؟
رئیس هیئتمدیره اتحادیه مرغداران میهن مدعی شده که از ابتدای سال جاری، تخممرغ بهطور میانگین با قیمتی حدود ۴۰ درصد پایینتر از قیمت تمامشده تولید به فروش رسیده است.
این ادعا نشاندهنده نگرانی جدی تولیدکنندگان درباره وضعیت سودآوری صنعت مرغ تخمگذار است؛ هرچند برای تأیید مستقل میزان زیان، انتشار صورتهزینههای تولید و دادههای مالی واحدهای مرغداری ضروری خواهد بود.
بررسی گزارشهای قبلی نشان میدهد افزایش هزینه نهادهها از عوامل اصلی فشار بر تولیدکنندگان بوده است. کاشانی در اوایل آبان از رشد ۱۵ تا ۲۰ درصدی قیمت ذرت و کنجاله سویا طی دو ماه و افزایش قابل توجه هزینه دارو و ویتامینها خبر داده بود.
ادامه فروش محصول با قیمت پایینتر از هزینه تمامشده میتواند توان مالی مرغداران را کاهش دهد. در چنین شرایطی، واحدهای تولیدی ممکن است برای خرید نهاده، نگهداری گلهها و توسعه ظرفیت با مشکلات بیشتری مواجه شوند.
اگر این روند برای مدت طولانی ادامه پیدا کند، احتمال کاهش سرمایهگذاری در صنعت و خروج برخی واحدهای کمبازده از چرخه تولید وجود خواهد داشت؛ موضوعی که میتواند در آینده بر عرضه و قیمت مصرفکننده تأثیر بگذارد.
پیشبینی تولید ۱۰۵ هزار تن تخممرغ در آبان ۱۴۰۵
با وجود مشکلات اقتصادی مطرحشده، رئیس اتحادیه مرغداران میهن از بهبود شرایط تولید در آبانماه خبر داده است. به گفته کاشانی، کاهش بیماری در گلههای غیرایمن طی مهرماه به بهبود وضعیت تولید کمک کرده و پیشبینی میشود تولید تخممرغ در آبان به حدود ۱۰۵ هزار تن برسد.
این برآورد نشان میدهد ظرفیت تولید کشور همچنان قابل توجه است. بااینحال، بررسی اظهارات قبلی مسئولان اتحادیه نکته دیگری را آشکار میکند.
در ۱۱ آبان، میزان تولید این ماه حدود ۱۲۰ هزار تن پیشبینی شده بود، اما برآورد جدید به ۱۰۵ هزار تن کاهش یافته است. اختلاف ۱۵ هزار تنی میان دو پیشبینی معادل ۱۲.۵ درصد برآورد اولیه است؛ هرچند بدون انتشار آمار نهایی نمیتوان آن را کاهش قطعی تولید دانست.
برای ارزیابی دقیق وضعیت عرضه باید میزان مصرف داخلی، صادرات، ذخایر و تقاضای فصلی نیز بررسی شود. بالا بودن تولید در یک ماه لزوماً به معنای نبود فشار اقتصادی بر تولیدکنندگان نیست، زیرا افزایش عرضه در شرایط محدودیت صادرات ممکن است قیمت فروش درب مرغداری را کاهش دهد.
سقوط صادرات تخممرغ ایران؛ بازارهای هدف به ترکیه و عراق رسید؟
یکی دیگر از محورهای مهم اظهارات کاشانی، کاهش شدید صادرات تخممرغ است. وی اعلام کرده که در سال گذشته حدود ۱۰۵ هزار تن تخممرغ صادر شد، اما از ابتدای سال ۱۴۰۵ تاکنون میزان صادرات حتی به ۱۵ هزار تن نیز نرسیده است.
این آمار نشاندهنده فاصله قابل توجه عملکرد صادراتی دوره جاری با کل سال گذشته است، اگرچه برای محاسبه دقیق درصد کاهش سالانه باید آمار دورههای زمانی یکسان مقایسه شود.
بررسی مقررات صادراتی نشان میدهد که در فروردین ۱۴۰۵ ممنوعیت صادرات تخممرغ خوراکی به گمرکات ابلاغ شده بود. سپس در خردادماه، صادرات این محصول بهصورت مشروط و با دریافت تأییدیه مجاز اعلام شد. بنابراین، وضعیت صادرات در تمام سال یکسان نبوده و محدودیتها در مقاطع مختلف تغییر کرده است.
کاشانی معتقد است محدودیتهای صادراتی باعث کاهش حضور ایران در بازارهای هدف شده و کشورهایی مانند ترکیه و عراق توانستهاند در برخی بازارها جایگزین صادرکنندگان ایرانی شوند.
البته برای مشخص شدن میزان واقعی سهم ازدسترفته ایران و رشد صادرات کشورهای رقیب، باید آمار تجارت خارجی این کشورها بررسی شود.
محدودیت صادرات چگونه بر قیمت تخممرغ اثر میگذارد؟
صادرات یکی از مسیرهای مدیریت مازاد تولید در صنعت تخممرغ محسوب میشود. زمانی که تولید از نیاز بازار داخلی فراتر میرود، دسترسی به بازارهای خارجی میتواند بخشی از فشار عرضه را کاهش دهد.
اگر امکان صادرات محدود شود، تولیدکنندگان ناچار خواهند بود حجم بیشتری از محصول را در بازار داخلی عرضه کنند. افزایش عرضه در شرایط تقاضای نسبتاً ثابت میتواند قیمت فروش را تحت فشار قرار دهد.
بااینحال، آزادسازی صادرات نیز باید با توجه به نیاز بازار داخلی انجام شود. افزایش بیش از اندازه صادرات در شرایط کاهش تولید ممکن است عرضه داخلی را محدود کند و باعث رشد قیمت مصرفکننده شود.
بنابراین، مدیریت این بازار نیازمند ایجاد تعادل میان منافع تولیدکنندگان، صادرکنندگان و خانوارها است. سیاست صادراتی پایدار و قابل پیشبینی میتواند برنامهریزی بلندمدت را برای فعالان صنعت آسانتر کند.
پیشبینی قیمت تخممرغ در روزهای آینده؛ افزایش نرخ قطعی است؟
چشمانداز قیمت تخممرغ در روزهای پایانی آبان ۱۴۰۵ به چند متغیر مهم وابسته است. اعلام نرخ ارشادی از سوی وزارت جهاد کشاورزی، تغییر هزینه نهادههای دامی، وضعیت تولید و سیاست صادراتی میتوانند مسیر بازار را تحت تأثیر قرار دهند.
در صورتی که نرخ پیشنهادی اتحادیه مورد پذیرش قرار گیرد و مبنای معاملات شود، احتمال افزایش قیمت درب مرغداری وجود دارد. در این حالت، بخشی از رشد هزینه ممکن است به بازار مصرف منتقل شود.
در مقابل، اگر حجم عرضه داخلی بالا باقی بماند و تقاضا رشد قابل توجهی نداشته باشد، افزایش قیمت ممکن است با مقاومت بازار روبهرو شود.
از سوی دیگر، تداوم فشار هزینهای بر مرغداران میتواند در بلندمدت بر تولید اثر بگذارد. به همین دلیل، پایین نگه داشتن قیمت مصرفکننده بدون توجه به هزینههای تولید، لزوماً به معنای ثبات پایدار بازار نخواهد بود.
آینده بازار تخممرغ؛ تصمیم دولت برای قیمتگذاری چه خواهد بود؟
بازار تخممرغ در آبان ۱۴۰۵ با دو نگرانی همزمان مواجه است؛ تولیدکنندگان خواستار اصلاح قیمت و تسهیل صادرات هستند، در حالی که مصرفکنندگان نسبت به افزایش هزینه تأمین مواد غذایی حساسیت دارند.
در چنین شرایطی، تعیین یک سیاست روشن برای قیمتگذاری و صادرات میتواند به کاهش عدم قطعیت کمک کند. همچنین حمایت هدفمند از تأمین نهادهها و بهبود شبکه توزیع میتواند بخشی از هزینههای تولید و عرضه را کنترل کند.
در مجموع، قیمت پیشنهادی ۷۳۰ هزار تومانی هر شانه تخممرغ هنوز تصویب نشده و نرخ رسمی جدیدی برای مصرفکنندگان محسوب نمیشود. بااینحال، فاصله قیمت فروش درب مرغداری با نرخ موردنظر تولیدکنندگان، ادعای زیان مستمر و محدودیتهای صادراتی نشان میدهد این صنعت با چالشهای اقتصادی جدی مواجه است.
مسیر قیمت تخممرغ در هفتههای آینده تا حد زیادی به تصمیم وزارت جهاد کشاورزی درباره نرخ ارشادی و سیاست صادرات بستگی خواهد داشت. اگر میان حفظ قدرت خرید مصرفکننده و تداوم اقتصادی تولید تعادل برقرار نشود، احتمال تداوم نوسانات و فشار بر یکی از مهمترین بازارهای مواد غذایی کشور وجود خواهد داشت.