قیمت مرغ به ۳۵۰ هزار تومان رسید؛ وزیر جهاد کشاورزی علت گرانی را اعلام کرد | آیا مرغ ۴۰۰ هزار تومانی در راه است؟
بازار مرغ در روزهای پایانی مهرماه ۱۴۰۵ با تغییرات قابلتوجهی مواجه شده است؛ تغییراتی که هم هزینه تولید مرغداران را افزایش داده و هم فشار تازهای بر بودجه خانوارها وارد کرده است.
بررسی گزارشهای منتشرشده در روزهای ۲۸ و ۲۹ مهر نشان میدهد قیمت مرغ پس از یک دوره کاهش و حتی عرضه زیر هزینه تمامشده تولید، بار دیگر روند افزایشی پیدا کرده است.
غلامرضا نوری قزلجه در حاشیه بیستوپنجمین نمایشگاه بینالمللی دام و طیور توضیح داد که تغییر قیمت جهانی مواد اولیه، بهویژه ذرت و کنجاله سویا، بر هزینه تولید مرغ تأثیر میگذارد. وی در عین حال تأکید کرد که نرخ نهایی جدید هنوز مشخص نشده و پس از بررسی هزینهها با مشارکت نهادهای مسئول اعلام خواهد شد.
جدول قیمت مرغ در مهر ۱۴۰۵؛ افزایش ۷۰ هزار تومانی در یک هفته
|
شاخص قیمت |
مبلغ به تومان |
|---|---|
|
قیمت قبلی مرغ در گزارش مورد بررسی |
۲۸۰٬۰۰۰ |
|
قیمت جدید گزارششده |
۳۵۰٬۰۰۰ |
|
میزان افزایش |
۷۰٬۰۰۰ |
|
درصد افزایش |
۲۵ درصد |
|
نرخ قبلی میادین تهران |
۲۵۰٬۰۰۰ |
|
نرخ جدید میادین تهران در گزارش ۲۸ مهر |
۳۲۰٬۰۰۰ |
|
قیمت تمامشده مورد ادعای مقام جهاد کشاورزی تهران |
حدود ۳۳۵٬۰۰۰ |
این تفاوت ارقام اهمیت زیادی دارد؛ زیرا قیمت مرغ در میادین میوه و ترهبار، فروشگاههای سطح شهر و مراکز عرضه عمده لزوماً یکسان نیست.
بنابراین نمیتوان نرخ ۳۵۰ هزار تومان را قیمت قطعی تمام فروشگاههای کشور دانست.
واکنش وزیر جهاد کشاورزی به گرانی مرغ؛ مقصر افزایش قیمت نهادههاست؟
وزیر جهاد کشاورزی در توضیح وضعیت بازار، به افزایش قیمت جهانی خوراک دام و طیور اشاره کرده است.
به گفته او، تغییر قیمت نهادههایی مانند ذرت و کنجاله سویا میتواند هزینه تولید مرغ را افزایش دهد و بر نرخ نهایی این محصول اثر بگذارد.
نوری قزلجه یادآور شد که در اواخر سال گذشته، پس از آزادسازی قیمت نهادههای دامی، نرخ حدود ۳۷۰ هزار تومان برای مرغ گرم مصرفکننده پیشبینی شده بود.
با این حال، او درباره قیمت جدید تأکید کرد که ابتدا باید هزینه تمامشده تولید بررسی شود و سپس تصمیم نهایی اعلام شود.
نکته مهم آن است که وزیر درصد مشخصی برای افزایش جهانی قیمت ذرت و سویا یا سهم مستقیم آن در جهش اخیر مرغ ارائه نکرده است.
از این رو، توضیحات مطرحشده بخشی از سازوکار گرانی را روشن میکند، اما هنوز نشان نمیدهد دقیقاً چه میزان از افزایش ۷۰ هزار تومانی قیمت مرغ به بازار جهانی نهادهها مربوط است.
افزایش پنجبرابری قیمت نهادههای دامی؛ مرغداران چه میگویند؟
یکی از محورهای اصلی اختلافنظر درباره قیمت مرغ، تأثیر حذف ارز ترجیحی بر هزینه خوراک طیور است.
بر اساس گزارشهای منتشرشده به نقل از تشکلهای مرغداری، قیمت برخی نهادهها پس از تغییر سیاست ارزی تا پنج برابر افزایش یافته است.
با این حال، برای ارزیابی دقیق این ادعا باید مشخص شود کدام نهاده، در چه بازه زمانی و با چه نرخ ارزی مقایسه شده است.
افزایش پنجبرابری قیمت نهاده در بازار داخلی با افزایش پنجبرابری قیمت جهانی آن تفاوت دارد.
زمانی که ارز ترجیحی حذف میشود، حتی اگر قیمت دلاری محصول ثابت باشد، هزینه ریالی خرید نهاده برای تولیدکننده ممکن است بهشدت افزایش پیدا کند.
بنابراین گرانی خوراک طیور را باید حاصل ترکیبی از قیمت جهانی، نرخ ارز واردات، هزینه حملونقل و سیاستهای حمایتی دانست.
قیمت جهانی ذرت چقدر افزایش یافته است؟ بررسی آمار رسمی فائو
آمار سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد، فائو، نشان میدهد بازار جهانی غلات در ماههای اخیر واقعاً با فشار افزایشی مواجه بوده است.
بر اساس گزارش منتشرشده در دوم اکتبر ۲۰۲۶، شاخص جهانی قیمت غلات در سپتامبر نسبت به ماه قبل ۵.۱ درصد رشد کرده است.
قیمت جهانی ذرت نیز در همین دوره ۵.۶ درصد افزایش یافته و به بالاترین سطح خود در بیش از سه سال اخیر رسیده است.
فائو کاهش چشمانداز تولید آمریکا، محدودیت عرضه صادراتی برزیل و اختلال در مسیرهای تجاری را از عوامل افزایش قیمت ذرت معرفی کرده است.
این آمار از وجود فشار افزایشی در بازار جهانی خوراک طیور حمایت میکند.
با این حال، افزایش ۵.۶ درصدی قیمت جهانی ذرت در یک ماه بهتنهایی نمیتواند جهش ۲۵ درصدی قیمت مرغ در یک هفته را توضیح دهد.
برای بررسی دقیقتر باید تغییر هزینه ریالی نهادهها، قیمت جوجه یکروزه، هزینه انرژی، حملونقل و شرایط فروش مرغ نیز مشخص شود.
قیمت تمامشده مرغ ۳۳۵ هزار تومان است؟
هاتف ممیزی، معاون سازمان جهاد کشاورزی استان تهران، در توضیح افزایش قیمت مرغ گفته است که هزینه تمامشده هر کیلوگرم مرغ با در نظر گرفتن نهادهها، بستهبندی، حملونقل و سایر خدمات حدود ۳۳۵ هزار تومان برآورد میشود.
او همچنین قیمت ۳۵۰ هزار تومانی را برای حفظ شرایط تولید مناسب ارزیابی کرده است.
اگر این برآورد را مبنا قرار دهیم، اختلاف میان قیمت ۳۵۰ هزار تومانی و هزینه ۳۳۵ هزار تومانی تنها ۱۵ هزار تومان خواهد بود.
البته این اختلاف را نمیتوان سود خالص مرغدار دانست؛ زیرا قیمتهای اعلامی ممکن است مربوط به حلقههای متفاوت زنجیره تولید و توزیع باشند.
نکته مهم آن است که فعالان صنعت طیور از یک طرف با افزایش هزینهها مواجهاند و مصرفکنندگان از طرف دیگر، توان پرداخت قیمتهای بالاتر را ندارند.
این وضعیت سیاستگذاران را با چالشی دوگانه روبهرو کرده است: حفظ انگیزه تولید بدون افزایش بیش از اندازه فشار معیشتی بر خانوارها.
چرا مرغ از ۲۴۰ هزار تومان به ۳۵۰ هزار تومان رسید؟
گزارشهای بازار نشان میدهد قیمت مرغ در هفتههای ابتدایی مهر به سطوح پایینتری رسیده بود.
تسنیم در گزارش ۲۸ مهر اعلام کرد قیمت مرغ در هشتم مهر در برخی خردهفروشیها حدود ۲۴۰ هزار تومان بود؛ نرخی که به گفته فعالان صنعت، از هزینه تمامشده تولید پایینتر قرار داشت.
در ادامه، قیمت مرغ در میادین تهران از ۲۵۰ هزار تومان به ۳۲۰ هزار تومان افزایش یافت.
همچنین شرکت پشتیبانی امور دام برای حمایت از تولیدکنندگان، خرید مرغ منجمد با نرخ ۳۳۵ هزار تومان را در دستور کار قرار داده بود.
این اطلاعات نشان میدهد بازار مرغ پیش از افزایش اخیر، دورهای از افت قیمت را تجربه کرده بود.
به همین دلیل، بخشی از رشد کنونی ممکن است به اصلاح قیمتهای پایین قبلی مربوط باشد؛ هرچند میزان دقیق تأثیر این عامل مشخص نیست.
گرانی مرغ چه تأثیری بر سفره خانوار دارد؟
مرغ یکی از منابع اصلی پروتئین در سبد غذایی خانوارهای ایرانی است و افزایش قیمت آن میتواند هزینه تأمین مواد غذایی را بهطور مستقیم بالا ببرد.
برای مثال، خرید یک مرغ دوکیلوگرمی با نرخ ۲۸۰ هزار تومان به ازای هر کیلوگرم، ۵۶۰ هزار تومان هزینه داشت.
اکنون همین مقدار مرغ با قیمت کیلویی ۳۵۰ هزار تومان، ۷۰۰ هزار تومان تمام میشود.
یعنی خانوار برای خرید تنها دو کیلوگرم مرغ باید ۱۴۰ هزار تومان بیشتر پرداخت کند.
اگر یک خانواده در طول ماه هشت کیلوگرم مرغ خریداری کند، هزینه آن از دو میلیون و ۲۴۰ هزار تومان به دو میلیون و ۸۰۰ هزار تومان افزایش مییابد.
در این مثال، فشار اضافی بر بودجه ماهانه خانواده به ۵۶۰ هزار تومان میرسد.
البته این محاسبه با فرض ثابت ماندن مقدار مصرف انجام شده است. در واقعیت، افزایش قیمت ممکن است برخی خانوارها را به کاهش مصرف یا جایگزینی مواد غذایی ارزانتر وادار کند.
آیا قیمت مرغ به ۴۰۰ هزار تومان میرسد؟
پس از افزایش قیمت مرغ به محدوده ۳۵۰ هزار تومان، گمانهزنیهایی درباره احتمال رسیدن نرخ این محصول به ۴۰۰ هزار تومان مطرح شده است.
اما وزیر جهاد کشاورزی در پاسخ به پرسشهای خبرنگاران تأکید کرده که هنوز قیمت نهایی جدید مشخص نشده است.
بر اساس توضیحات او، تعیین نرخ باید با بررسی هزینه تمامشده و مشارکت سازمان حمایت، تشکلهای تولیدی و وزارت جهاد کشاورزی انجام شود.
بنابراین در شرایط فعلی، قیمت ۴۰۰ هزار تومانی مرغ یک احتمال مطرحشده در بازار است، نه نرخ قطعی اعلامشده از سوی دولت.
برای رسیدن قیمت از ۳۵۰ هزار تومان به ۴۰۰ هزار تومان، افزایش دیگری معادل ۵۰ هزار تومان یا حدود ۱۴.۳ درصد لازم است.
چنین افزایشی بهویژه برای خانوارهایی که مرغ سهم زیادی از مصرف پروتئین آنها را تشکیل میدهد، فشار معیشتی بیشتری ایجاد خواهد کرد.
آیا بازار مرغ با کمبود عرضه مواجه است؟
یکی از نگرانیهای مهم مصرفکنندگان، احتمال کمبود مرغ در صورت افزایش هزینه تولید است.
با این حال، مسئولان جهاد کشاورزی تهران اعلام کردهاند که تولید فعلی کشور برای تأمین نیاز بازار کافی است.
به گفته هاتف ممیزی، ماهانه حدود ۱۲۰ میلیون قطعه جوجهریزی در کشور انجام میشود و برنامه مسئولان، حفظ این سطح تولید است.
او همچنین از امکان افزایش عرضه مرغ منجمد برای مدیریت نوسانات بازار سخن گفته است.
این اظهارات نشان میدهد مسئولان فعلاً افزایش قیمت را الزاماً ناشی از کمبود فیزیکی محصول نمیدانند.
با این حال، کفایت تولید در سطح کشور به معنای یکسان بودن قیمت یا دسترسی در تمام استانها نیست.
هزینه حملونقل و تفاوت شبکه توزیع میتواند باعث شود نرخ مرغ در شهرهای مختلف متفاوت باشد.
پیشبینی قیمت مرغ در آبان ۱۴۰۵؛ گرانی ادامه پیدا میکند؟
با توجه به شرایط موجود، آینده قیمت مرغ به سه عامل اصلی وابسته خواهد بود: هزینه نهادههای دامی، حجم عرضه و تصمیم سیاستگذار درباره نرخ متعادل محصول.
در سناریوی نخست، اگر عرضه مرغ در سطح فعلی باقی بماند و افزایش تازهای در هزینه نهادهها رخ ندهد، احتمال تثبیت قیمت در حوالی نرخهای کنونی وجود دارد.
در سناریوی دوم، اگر قیمت خوراک طیور افزایش بیشتری پیدا کند و نرخ جدیدی بر اساس هزینه تمامشده اعلام شود، احتمال رشد دوباره قیمت مصرفکننده مطرح خواهد بود.
در مقابل، افزایش عرضه مرغ منجمد و کاهش فشار هزینهها ممکن است زمینه تعدیل قیمت در برخی بازارها را فراهم کند.
البته اعلام قیمت جدید نیازمند تصمیم رسمی است و از دادههای موجود نمیتوان افزایش قطعی قیمت مرغ به ۴۰۰ هزار تومان را نتیجه گرفت.
برای پیشبینی دقیقتر، انتشار قیمت جدید ذرت و کنجاله سویا، آمار جوجهریزی و نرخ خرید مرغ از مرغداریها اهمیت زیادی خواهد داشت.
جمعبندی؛ پشتپرده گرانی ۷۰ هزار تومانی مرغ چیست؟
بازار مرغ در پایان مهرماه ۱۴۰۵ با افزایش قابلتوجه قیمت روبهرو شده و نرخ ۳۵۰ هزار تومانی هر کیلوگرم، نگرانی مصرفکنندگان را افزایش داده است.
وزیر جهاد کشاورزی افزایش قیمت جهانی نهادهها را از دلایل این گرانی دانسته است. آمار فائو نیز رشد قیمت جهانی ذرت را تأیید میکند؛ اما برای توضیح کامل جهش اخیر باید تأثیر تغییر سیاست ارزی و سایر هزینههای داخلی نیز بررسی شود.
از سوی دیگر، مسئولان جهاد کشاورزی معتقدند قیمتهای پایین قبلی پاسخگوی هزینه تولید مرغداران نبوده است.
در مجموع، احتمال افزایش دوباره قیمت مرغ وجود دارد، اما تا پنجشنبه ۳۰ مهر ۱۴۰۵، نرخ ۴۰۰ هزار تومانی بهعنوان قیمت جدید قطعی اعلام نشده است.
چشمانداز بازار در آبانماه بیش از هر چیز به سیاست تأمین نهاده، استمرار تولید، عرضه مرغ منجمد و تصمیم نهایی وزارت جهاد کشاورزی درباره قیمت متعادل این محصول بستگی خواهد داشت.