پیش بینی انفجار دوباره قیمت جهانی طلا؛ خرید ۶۳ تنی بانکهای مرکزی، اونس را به بالای ۵۵۰۰ دلار میرساند؟
بر اساس گزارش فایننشالتایمز که در ۱۵ اکتبر ۲۰۲۶ منتشر شد، بانکهای مرکزی جهان طی ماه سپتامبر حدود ۶۳ تن طلا به ذخایر خود افزودهاند.
این آمار که بر مبنای دادههای اولیه شورای جهانی طلا و اطلاعات گزارششده بانکهای مرکزی تهیه شده، بالاترین میزان خرید خالص ماهانه از نوامبر ۲۰۲۴ تاکنون است. بنابراین با رکوردی نزدیک به دو ساله روبهرو هستیم، نه لزوماً بیشترین خرید ماهانه در تاریخ.
برای درک اهمیت این افزایش، میتوان آن را با گزارش رسمی شورای جهانی طلا برای ماه اوت مقایسه کرد؛ زمانی که خرید خالص بانکهای مرکزی ۳۹ تن بود.
در نتیجه، رقم اولیه سپتامبر ۲۴ تن بیشتر است؛ یعنی افزایشی حدود ۶۱.۵ درصد نسبت به ماه قبل.
این افزایش از آن جهت اهمیت دارد که بانکهای مرکزی معمولاً با افق بلندمدت اقدام به مدیریت ذخایر میکنند. برخلاف بسیاری از معاملهگران کوتاهمدت، هدف اصلی این نهادها لزوماً کسب سود از نوسان روزانه نیست؛ بلکه حفظ تنوع و نقدشوندگی ذخایر اهمیت زیادی دارد.
البته تداوم خرید بانکهای مرکزی به معنای تضمین افزایش قیمت طلا نیست. برخی کشورها همزمان با خرید دیگران، برای تأمین نیازهای ارزی و مالی خود اقدام به فروش ذخایر طلا میکنند.
قیمت اونس جهانی طلا امروز چقدر است؟ فاصله تا رکورد ۵۵۰۰ دلاری
قیمت طلا در سال ۲۰۲۶ مسیری پرنوسان را طی کرده است.
در ژانویه، اونس جهانی طلا از مرز ۵۵۰۰ دلار عبور کرد و رکورد تاریخی جدیدی به ثبت رساند. اما در ادامه، تقویت دلار و تغییر انتظارات مربوط به نرخ بهره آمریکا باعث شد قیمت این فلز بهشدت تعدیل شود.
در روز چهارشنبه ۱۴ اکتبر، قیمت طلا در جریان معاملات به محدوده ۴۰۷۵ دلار کاهش یافت. سپس براساس گزارش رویترز، قیمت نقدی طلا در جمعه ۱۶ اکتبر حدود ۴۱۶۵.۱۲ دلار به ازای هر اونس ثبت شد.
۴,۱۶۵ دلار
تقریبی، هر اونس
بیش از ۵,۵۰۰ دلار
هر اونس
برای بازگشت قیمت از محدوده ۴۱۶۵ دلار به ۵۵۰۰ دلار، رشد تقریبی ۳۲ درصدی لازم است. بنابراین پیشبینی ثبت رکورد تاریخی تازه در دو سال آینده، مستلزم افزایش قابلتوجه قیمت از سطح فعلی خواهد بود.
این محاسبه نشان میدهد خوشبینی تحلیلگران به معنای انتظار یک افزایش کوچک یا بازگشت خودکار قیمتها نیست.
پیشبینی فایننشالتایمز از آینده طلا؛ رکوردشکنی در ۱۲ تا ۲۴ ماه آینده؟
یکی از مهمترین بخشهای گزارش تازه فایننشالتایمز به دیدگاه مدیران سرمایهگذاری در سمپوزیوم فلزات گرانبها اختصاص دارد؛ نشستی که ۱۴ اکتبر ۲۰۲۶ در لندن برگزار شد.
شارلوت یانگ، مدیر صندوق سرمایهگذاری شرکت تروی است منیجمنت، پیشبینی کرده است که طلا طی ۱۲ تا ۱۸ ماه آینده بار دیگر رکورد تاریخی خود را بشکند.
او معتقد است افزایش بدهی دولت آمریکا و احتمال بازگشت سیاستهای پولی انبساطی در رکود اقتصادی بعدی میتواند جذابیت طلا را افزایش دهد.
پل کارن، مدیر ارشد سرمایهگذاری منطقه اروپا، خاورمیانه و آفریقای شرکت ایون اینوستمنتس، نیز افق دو ساله را برای ثبت رکورد جدید طلا مطرح کرده است.
نکته مشترک این دیدگاهها آن است که تحلیلگران صرفاً بر نوسانات کوتاهمدت تمرکز ندارند، بلکه آینده طلا را در چارچوب تغییرات ساختاری اقتصاد جهانی بررسی میکنند.
بااینحال، این اظهارات پیشبینی فعالان بازار است و نباید آن را نتیجه قطعی تحولات دو سال آینده دانست.
چرا بدهی آمریکا میتواند قیمت جهانی طلا را افزایش دهد؟
افزایش بدهی دولت آمریکا یکی از محورهای اصلی تحلیل صعودی بازار طلاست.
زمانی که بدهی عمومی افزایش مییابد، سرمایهگذاران ممکن است درباره پایداری مالی دولت، هزینه بازپرداخت بدهیها و سیاستهای پولی آینده نگران شوند.
در چنین شرایطی، طلا برای برخی سرمایهگذاران نقش ابزاری برای متنوعسازی داراییها و کاهش وابستگی به اوراق بدهی و ارزهای رایج را پیدا میکند.
بااینحال، تأثیر بدهی آمریکا بر قیمت طلا همیشه مستقیم نیست.
برای مثال، اگر نگرانیهای تورمی باعث افزایش بازده اوراق خزانهداری شود، سرمایهگذاران ممکن است به جای طلا به سمت داراییهای بهرهدار حرکت کنند.
در مقابل، اگر بازارها انتظار کاهش نرخ بهره واقعی یا تضعیف دلار را داشته باشند، جذابیت نگهداری طلا میتواند افزایش یابد.
بنابراین بدهی بالا بهتنهایی برای پیشبینی قیمت طلا کافی نیست؛ واکنش فدرالرزرو و رفتار سرمایهگذاران اهمیت تعیینکننده دارد.
افزایش ذخایر طلای چین به ۲۴۱۰ تن؛ خرید ۲۳ تن در سپتامبر
یکی از مهمترین نشانههای تداوم تقاضای رسمی طلا، خریدهای بانک مرکزی چین است.
شورای جهانی طلا در گزارش ۱۵ اکتبر اعلام کرد بانک مرکزی چین در سپتامبر ۲۳ تن طلا به ذخایر خود افزوده است؛ بیشترین خرید ماهانه این بانک از اکتبر ۲۰۲۳ تاکنون.
با این افزایش، ذخایر رسمی طلای چین به حدود ۲۴۱۰ تن رسیده که معادل ۸.۵ درصد کل ذخایر این کشور است. این سهم در برخی گزارشها بهصورت گردشده حدود ۹ درصد اعلام میشود.
همچنین چین در مجموع ۹ ماه نخست سال ۲۰۲۶ حدود ۱۰۳ تن طلا خریداری کرده است.
نکته مهم برای جلوگیری از اشتباه آماری این است که چین در سهماهه سوم سال ۲۰۲۶ مجموعاً ۶۳ تن طلا خریده است؛ عددی که اتفاقاً با برآورد خرید خالص کل بانکهای مرکزی جهان در ماه سپتامبر برابر است.
این دو رقم به دورههای زمانی متفاوت تعلق دارند و نباید با یکدیگر اشتباه گرفته شوند.
آیا بانکهای مرکزی در حال کنار گذاشتن دلار هستند؟
افزایش ذخایر طلا در کشورهای نوظهور، بحث کاهش وابستگی به دلار را دوباره مطرح کرده است.
طلا برخلاف اوراق بدهی دولتی، تعهد پرداخت یک ناشر مشخص نیست و به اعتبار اعتباری یک دولت خاص وابستگی مستقیم ندارد.
این ویژگی برای بانکهای مرکزی که به دنبال تنوعبخشی به ذخایر بینالمللی هستند، اهمیت دارد.
همچنین تحریمهای مالی و محدودیتهای مربوط به دسترسی کشورها به داراییهای خارجی میتواند انگیزه نگهداری طلا را افزایش دهد.
بااینحال، رشد سهم طلا الزاماً به معنای کنار گذاشته شدن دلار نیست. دلار همچنان در تجارت بینالمللی، تسویه معاملات و بازارهای مالی نقش گستردهای دارد.
ضمن اینکه طلا به دلیل نوسان قیمت، هزینه نگهداری و محدودیت استفاده در پرداختهای روزمره، جایگزین کاملی برای ارزهای ذخیره محسوب نمیشود.
به همین دلیل، افزایش خرید طلا را دقیقتر میتوان نشانه تلاش برای متنوعسازی ذخایر دانست، نه اثبات پایان جایگاه دلار در نظام مالی جهان.
تقاضای صندوقهای سرمایهگذاری طلا نیز افزایش یافته است
در کنار بانکهای مرکزی، صندوقهای سرمایهگذاری مبتنی بر طلا نیز نقش مهمی در تحولات بازار دارند.
بر اساس گزارش شورای جهانی طلا، صندوقهای ETF طلای چین در سپتامبر حدود ۱۱ تن به موجودی خود افزودند و مجموع دارایی فیزیکی آنها به رکورد ۳۰۴ تن رسید.
این اتفاق در شرایطی رخ داد که بهای جهانی طلا در سپتامبر حدود ۸.۵ درصد کاهش یافته بود.
همزمانی افت قیمت و افزایش موجودی صندوقها نشان میدهد بخشی از سرمایهگذاران از کاهش نرخها برای افزایش سرمایهگذاری خود استفاده کردهاند.
بااینحال، رفتار صندوقهای سرمایهگذاری میتواند سریعتر از بانکهای مرکزی تغییر کند.
اگر انتظارات نرخ بهره افزایش یابد یا سرمایهگذاران به نقدینگی نیاز پیدا کنند، خروج سرمایه از صندوقهای طلا میتواند فشار فروش تازهای ایجاد کند.
هشدار درباره بحران مالی جهانی؛ آیا طلا پناهگاه امن سرمایهگذاران میشود؟
پیتر مارونه، مدیرعامل شرکت معدنی الاید گلد، در نشست فایننشالتایمز نسبت به احتمال آغاز دورهای از آشفتگی مالی هشدار داده است.
او معتقد است افزایش نااطمینانی اقتصادی باعث شده برخی دفاتر مدیریت ثروت خانوادگی، برای متنوعسازی سبد سرمایهگذاری خود توجه بیشتری به طلا نشان دهند.
بااینحال، مطرح شدن احتمال بحران مالی با وقوع قطعی آن تفاوت دارد.
در شرایط بحران، طلا میتواند بهعنوان دارایی امن مورد توجه قرار گیرد، اما حتی در چنین دورههایی نیز ممکن است به دلیل نیاز سرمایهگذاران به نقدینگی، کاهش قیمت کوتاهمدت را تجربه کند.
بنابراین تصور اینکه قیمت طلا در هر بحران اقتصادی حتماً افزایش پیدا میکند، با واقعیت پیچیده بازارهای مالی سازگار نیست.
چه عواملی میتوانند مانع افزایش قیمت طلا شوند؟
با وجود خوشبینی برخی مدیران سرمایهگذاری، چند عامل میتواند مسیر صعودی طلا را با مشکل مواجه کند.
مهمترین عامل، تداوم نرخ بهره بالا در آمریکا است. طلا سود دورهای پرداخت نمیکند؛ در نتیجه، زمانی که بازده واقعی اوراق بدهی افزایش مییابد، هزینه فرصت نگهداری آن بیشتر میشود.
عامل دوم، تقویت دلار است که میتواند خرید طلا را برای دارندگان ارزهای دیگر گرانتر کند.
همچنین کاهش تنشهای ژئوپلیتیکی، افت تقاضای صندوقهای سرمایهگذاری و فروش بخشی از ذخایر بانکهای مرکزی میتوانند فشار نزولی ایجاد کنند.
برای نمونه، رویترز در ۱۶ اکتبر گزارش داد که نگرانی درباره احتمال افزایش دوباره نرخ بهره فدرالرزرو همچنان بر بازار طلا فشار وارد میکند.
ازاینرو، حتی اگر چشمانداز بلندمدت مثبت باشد، مسیر بازگشت طلا به رکورد تاریخی میتواند با افتوخیزهای قابلتوجه همراه شود.
پیشبینی قیمت طلا در سالهای ۲۰۲۷ و ۲۰۲۸؛ سه سناریوی پیش رو
|
سناریو |
شرایط مؤثر |
پیامد احتمالی |
|---|---|---|
|
صعودی |
کاهش نرخ بهره واقعی، تضعیف دلار و ادامه خرید بانکهای مرکزی |
حرکت به سمت رکوردهای قبلی و احتمال ثبت سقف جدید |
|
میانه |
ثبات نسبی دلار و توازن میان خریدهای رسمی و فشار سیاست پولی |
نوسان قیمت در محدودههای گسترده بدون روند پایدار |
|
نزولی |
افزایش بیشتر نرخ بهره، تقویت دلار و خروج سرمایه از صندوقهای طلا |
تداوم اصلاح قیمت و فاصله گرفتن از اوج تاریخی |
این سناریوها چارچوب تحلیلی هستند و قیمت هدف قطعی برای سالهای آینده محسوب نمیشوند.
برای ارزیابی احتمال تحقق هر سناریو، باید مسیر تورم آمریکا، سیاست فدرالرزرو، بازده اوراق خزانهداری و آمار خرید بانکهای مرکزی در ماههای آینده بررسی شود.
تأثیر پیشبینی قیمت جهانی طلا بر بازار طلا و سکه ایران
تحولات قیمت جهانی طلا برای بازار داخلی ایران نیز اهمیت زیادی دارد.
قیمت طلای ۱۸ عیار در ایران به دو متغیر اصلی وابسته است: قیمت جهانی اونس و نرخ ارز در بازار داخلی.
در نتیجه، افزایش اونس جهانی میتواند زمینه رشد قیمت طلا را فراهم کند، اما اگر همزمان نرخ دلار کاهش یابد، بخشی از این اثر خنثی خواهد شد.
در مقابل، حتی با ثبات یا کاهش محدود قیمت جهانی طلا نیز افزایش نرخ ارز میتواند باعث رشد بهای طلا در داخل کشور شود.
در بازار سکه، علاوه بر این دو عامل، میزان عرضه و تقاضا و حباب قیمتی نیز اهمیت دارد.
بنابراین پیشبینی رکوردشکنی اونس جهانی در دو سال آینده به معنای امکان تعیین قطعی قیمت طلای ۱۸ عیار یا سکه در ایران نیست.
جمعبندی؛ آیا طلا دوباره رکورد ۵۵۰۰ دلار را میشکند؟
تازهترین گزارش فایننشالتایمز و دادههای شورای جهانی طلا نشان میدهد تقاضای رسمی برای این فلز همچنان قابلتوجه است.
خرید خالص اولیه ۶۳ تن طلا توسط بانکهای مرکزی در سپتامبر، افزایش ذخایر چین به ۲۴۱۰ تن و استقبال برخی صندوقهای سرمایهگذاری از کاهش قیمتها، از مهمترین نشانههای حمایت بلندمدت از بازار هستند.
در مقابل، افت شدید قیمت از رکورد ژانویه ۲۰۲۶ و فشار نرخ بهره آمریکا نشان میدهد مسیر صعودی طلا بدون مانع نیست.
مهمترین نتیجه این است که شماری از مدیران سرمایهگذاری انتظار دارند طلا تا سالهای ۲۰۲۷ و ۲۰۲۸ رکورد تازهای ثبت کند، اما برای بازگشت از محدوده ۴۱۶۵ دلار به سطح ۵۵۰۰ دلار، به رشد حدود ۳۲ درصدی نیاز است.
تحقق این پیشبینی به میزان تداوم خرید بانکهای مرکزی، روند دلار، تصمیمات فدرالرزرو و تحولات اقتصادی و ژئوپلیتیکی جهان بستگی خواهد داشت.
در نهایت، بازار طلا در نقطهای قرار دارد که تقاضای بلندمدت از یکسو و فشار سیاست پولی از سوی دیگر، دو نیروی اصلی تعیینکننده مسیر آینده قیمتها هستند.