خبر خوش برای بازار گوشت قرمز؛ عرضه دام ۳۰ درصد افزایش یافت / قیمت گوسفند و گوساله کاهش می‌یابد؟ + جدول
بازار دام و گوشت قرمز در سومین هفته مهرماه ۱۴۰۵ با انتشار آمار تازه‌ای از وضعیت عرضه و تولید روبه‌رو شده است.
منصور پوریان، رئیس شورای تأمین‌کنندگان دام، در گفت‌وگویی که امروز ۲۱ مهر از سوی باشگاه خبرنگاران جوان منتشر شد، اعلام کرد میزان عرضه دام و گوشت قرمز نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۳۰ درصد افزایش یافته است.
به گفته او، این رشد در شرایطی اتفاق افتاده که تنها دو هفته از آغاز فصل پاییز گذشته و گزارش‌های دریافتی از مناطق دامپروری کشور، از وضعیت مناسب زایش‌ها حکایت دارد.
افزایش عرضه دام می‌تواند به متعادل شدن بازار کمک کند؛ زیرا با ورود تعداد بیشتری دام آماده کشتار، امکان پاسخگویی به تقاضای مصرفی افزایش پیدا می‌کند.
با این حال، باید میان رشد عرضه در یک مقطع مشخص و افزایش تولید سالانه گوشت تفاوت قائل شد. آمار ۳۰ درصدی اعلام‌شده به عرضه مربوط است و هنوز به معنای رشد قطعی تولید سالانه کشور نیست.
جدول قیمت دام زنده امروز سه‌شنبه ۲۱ مهر ۱۴۰۵
براساس جدیدترین نرخ‌هایی که رئیس شورای تأمین‌کنندگان دام اعلام کرده، قیمت انواع دام سبک و سنگین در بازار به شرح زیر است:
| نوع دام زنده | حداقل قیمت هر کیلو | حداکثر قیمت هر کیلو |
|---|---|---|
| دام سبک پرواری | ۶۸۰ هزار تومان | ۷۲۰ هزار تومان |
| بره‌میش | ۴۹۰ هزار تومان | ۵۵۰ هزار تومان |
| گوساله ۴۰۰ تا ۴۵۰ کیلوگرمی | ۶۷۰ هزار تومان | ۷۱۰ هزار تومان |
| گاو | ۵۰۰ هزار تومان | ۵۵۰ هزار تومان |
| گاومیش | ۵۵۰ هزار تومان | ۶۰۰ هزار تومان |
این نرخ‌ها مربوط به هر کیلوگرم وزن زنده دام هستند و نباید با قیمت لاشه یا گوشت قطعه‌بندی‌شده در قصابی‌ها یکسان در نظر گرفته شوند.
همچنین نرخ معاملات واقعی ممکن است با توجه به استان، نژاد، وزن، کیفیت دام و شرایط خریدوفروش متفاوت باشد.
قیمت گوسفند زنده؛ دام سبک پرواری تا ۷۲۰ هزار تومان
در میان نرخ‌های جدید، قیمت دام سبک پرواری بین ۶۸۰ تا ۷۲۰ هزار تومان اعلام شده است.
این محدوده نشان می‌دهد دام سبک همچنان در سطح قیمتی قابل توجهی قرار دارد؛ هرچند افزایش عرضه می‌تواند از شکل‌گیری موج جدید گرانی جلوگیری کند.
در گزارش ۱۳ مهر نیز منصور پوریان قیمت بره نر کشتاری را حدود ۶۹۰ هزار تومان و میش را ۴۹۰ هزار تومان اعلام کرده و از افزایش عرضه دام و کاهش قیمت برخی گروه‌ها سخن گفته بود.
مقایسه این اطلاعات نشان می‌دهد بخشی از بازار دام سبک در محدوده‌های نسبتاً باثباتی حرکت کرده است.
با این حال، چون نرخ‌های منتشرشده مربوط به گروه‌های متفاوت دام هستند، نمی‌توان از مقایسه مستقیم آنها میزان دقیق کاهش روزانه قیمت را محاسبه کرد.
قیمت گوساله زنده امروز؛ هر کیلو تا ۷۱۰ هزار تومان
براساس اظهارات پوریان، قیمت گوساله زنده با وزن ۴۰۰ تا ۴۵۰ کیلوگرم در محدوده ۶۷۰ تا ۷۱۰ هزار تومان قرار دارد.
با این نرخ، ارزش تقریبی یک گوساله ۴۰۰ کیلوگرمی بین ۲۶۸ تا ۲۸۴ میلیون تومان خواهد بود.
برای گوساله ۴۵۰ کیلوگرمی نیز ارزش محاسباتی دام در محدوده ۳۰۱ میلیون و ۵۰۰ هزار تا ۳۱۹ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان قرار می‌گیرد.
البته این ارقام صرفاً حاصل ضرب وزن دام در نرخ اعلامی هستند و هزینه‌های حمل، کارمزد و شرایط معامله را شامل نمی‌شوند.
در گزارش‌های ابتدای مهر نیز از افزایش عرضه دام سنگین و کاهش فشار قیمتی در بخشی از این بازار خبر داده شده بود.
تداوم این وضعیت به ظرفیت پرواربندی، هزینه خوراک دام و تقاضای کشتارگاه‌ها وابسته خواهد بود.
چندقلوزایی در جنوب غرب کشور؛ تولید گوشت افزایش می‌یابد؟
یکی از بخش‌های مهم اظهارات رئیس شورای تأمین‌کنندگان دام، گزارش زایش‌های مناسب و وقوع چندقلوزایی در جنوب غرب کشور است.
زایش‌های موفق می‌توانند جمعیت دام را افزایش دهند و در بلندمدت به تقویت ظرفیت تولید گوشت کمک کنند.
البته افزایش تعداد دام متولدشده به معنای ورود فوری گوشت بیشتر به بازار نیست؛ زیرا دام‌های تازه متولدشده برای رسیدن به وزن مناسب کشتار به زمان، خوراک و مراقبت نیاز دارند.
از سوی دیگر، حفظ سلامت دام‌ها، دسترسی به نهاده‌های کافی و شرایط مناسب آب‌وهوایی نیز در تبدیل افزایش زایش به رشد واقعی تولید مؤثر است.
بنابراین زایش‌های پاییزه می‌توانند خبر مثبتی برای ماه‌های آینده باشند، اما اثر کامل آنها بر بازار مصرف به‌تدریج آشکار می‌شود.
جمعیت دام کشور به چند میلیون رأس رسیده است؟
منصور پوریان در تازه‌ترین اظهارات خود، جمعیت دام سبک کشور را حدود ۶۸ میلیون رأس اعلام کرده است.
او همچنین تعداد دام سنگین را حدود ۵ میلیون و ۵۰۰ هزار رأس و جمعیت گوساله و گاو بومی را حدود یک میلیون و ۵۰۰ هزار رأس عنوان کرد.
این آمار تصویری از ظرفیت گسترده دامپروری کشور ارائه می‌دهد.
با این حال، برای محاسبه جمعیت کل باید مشخص شود گروه گاو و گوساله بومی تا چه اندازه با آمار دام سنگین هم‌پوشانی دارد؛ بنابراین جمع زدن ساده این ارقام بدون توضیح طبقه‌بندی دقیق نیست.
نکته مهم دیگر، ظرفیت توسعه پرورش گاومیش است که به گفته پوریان می‌تواند در تأمین پروتئین مورد نیاز خانوارها نقش بیشتری ایفا کند.
نیاز ماهانه کشور به گوشت قرمز چقدر است؟
یکی از مهم‌ترین بخش‌های گزارش امروز، اعلام میزان نیاز مصرفی کشور است.
به گفته پوریان، نیاز ماهانه بازار گوشت قرمز بین ۵۸ تا ۶۰ هزار تن برآورد می‌شود.
این رقم در مناسبت‌های خاص ممکن است به حدود ۷۰ هزار تن افزایش پیدا کند.
رئیس شورای تأمین‌کنندگان دام معتقد است اگر تولید ماهانه به حدود ۵۰ هزار تن برسد، بازار می‌تواند به ثبات بیشتری نزدیک شود.
اما از نظر عددی، تولید ۵۰ هزار تن در برابر نیاز ۵۸ تا ۶۰ هزار تنی، همچنان فاصله‌ای معادل هشت تا ۱۰ هزار تن در ماه باقی می‌گذارد.
بنابراین رسیدن به این سطح تولید، به‌تنهایی به معنی خودکفایی کامل نیست و سایر منابع تأمین، موجودی انبارها و تحولات مصرف نیز باید در نظر گرفته شوند.
چرا افزایش عرضه دام هنوز به کاهش محسوس قیمت گوشت منجر نشده است؟
یکی از مهم‌ترین پرسش‌های مصرف‌کنندگان این است که چرا با وجود افزایش عرضه دام، قیمت گوشت قرمز در فروشگاه‌ها همچنان بالاست.
پاسخ را باید در ساختار زنجیره تأمین جست‌وجو کرد.
دام زنده پس از انتقال به کشتارگاه، مراحل کشتار، آماده‌سازی لاشه، سردخانه، حمل‌ونقل، قطعه‌بندی و توزیع را طی می‌کند.
همچنین تمام وزن زنده دام به گوشت قابل‌فروش تبدیل نمی‌شود.
به همین دلیل، قیمت هر کیلو دام زنده را نمی‌توان مستقیماً با قیمت یک کیلو گوشت بدون استخوان مقایسه کرد.
براساس نمونه نرخ‌های خرده‌فروشی منتشرشده در ۲۰ مهر، ران گوسفندی در برخی فهرست‌های بازار کیلویی دو میلیون و ۳۴۰ هزار تومان و ران گوساله حدود دو میلیون و ۶۰۰ هزار تومان قیمت داشت.
این فاصله نشان می‌دهد حتی اگر نرخ دام زنده کاهش پیدا کند، انتقال آن به قیمت مصرف‌کننده به هزینه‌های مراحل بعدی زنجیره و شرایط رقابت در بازار وابسته است.
واردات گوشت قرمز؛ راهکار تنظیم بازار یا عامل فشار بر تولید؟
پوریان در سخنان تازه خود به موضوع واردات گوشت نیز اشاره کرده است.
او معتقد است با توجه به نوسانات نرخ ارز، واردات گوشت در شرایط فعلی صرفه اقتصادی کمتری دارد و ممکن است بر رقابت در بازار داخلی تأثیر بگذارد.
با این حال، واردات هدفمند می‌تواند در دوره‌هایی که تولید داخل برای پاسخگویی به تقاضا کافی نیست، به تأمین بازار کمک کند.
از طرف دیگر، افزایش واردات بدون توجه به وضعیت دامداران داخلی ممکن است انگیزه تولید را تحت تأثیر قرار دهد.
بنابراین سیاست تنظیم بازار باید میان حمایت از تولیدکنندگان، حفظ دسترسی مصرف‌کنندگان و تأمین نیاز کشور تعادل برقرار کند.
پیش‌بینی قیمت گوشت قرمز در نیمه دوم سال ۱۴۰۵
با توجه به افزایش ۳۰ درصدی عرضه و گزارش‌های مثبت از زایش‌های پاییزه، احتمال کاهش فشار افزایشی بر قیمت دام در ماه‌های آینده وجود دارد.
در سناریوی نخست، اگر عرضه داخلی تقویت شود و هزینه نهاده‌های دامی افزایش شدیدی نداشته باشد، بازار می‌تواند به سمت ثبات بیشتر حرکت کند و زمینه تعدیل برخی قیمت‌ها فراهم شود.
در سناریوی دوم، افزایش هزینه خوراک دام، انرژی و حمل‌ونقل می‌تواند اثر مثبت عرضه بیشتر را محدود کند.
در سناریوی سوم، اگر قدرت خرید خانوارها همچنان ضعیف باشد، ممکن است تقاضای مصرفی پایین باقی بماند و بازار با ثبات یا کاهش محدود قیمت در بخش تولید روبه‌رو شود.
با این حال، هیچ‌یک از این سناریوها تضمین‌کننده کاهش قطعی قیمت گوشت در قصابی‌ها نیست.
جمع‌بندی؛ آیا گوشت قرمز در پاییز ارزان می‌شود؟
بازار دام و گوشت قرمز در روز سه‌شنبه ۲۱ مهر ۱۴۰۵ با انتشار خبر افزایش ۳۰ درصدی عرضه، نشانه مثبتی از سمت تأمین داخلی دریافت کرده است.
قیمت دام سبک پرواری بین ۶۸۰ تا ۷۲۰ هزار تومان، گوساله بین ۶۷۰ تا ۷۱۰ هزار تومان و گاومیش بین ۵۵۰ تا ۶۰۰ هزار تومان اعلام شده است.
مهم‌ترین پیام آمار جدید این است که افزایش عرضه می‌تواند زمینه کنترل قیمت‌ها را فراهم کند، اما کاهش محسوس نرخ گوشت برای خانوارها به عملکرد زنجیره توزیع، هزینه تولید و میزان تقاضای واقعی وابسته خواهد بود.
با توجه به نیاز ماهانه ۵۸ تا ۶۰ هزار تنی کشور، تداوم رشد تولید داخلی و مدیریت هزینه‌های تأمین می‌تواند برای ثبات بازار در نیمه دوم سال اهمیت تعیین‌کننده‌ای داشته باشد.
در مجموع، چشم‌انداز بازار از نظر عرضه امیدوارکننده‌تر شده است؛ اما برای آنکه این بهبود به سفره خانوارها منتقل شود، باید کاهش هزینه‌ها و رقابت مؤثر در بازار خرده‌فروشی نیز تحقق پیدا کند.
