شوک قیمت لاستیک در مهر ۱۴۰۵؛ دو حلقه تایر تا ۲۳.۵ میلیون تومان رسید + جدول

بررسی قیمت‌های فعلی نشان می‌دهد اختلاف میان تایرهای داخلی و نمونه‌های وارداتی همچنان قابل توجه است؛ هرچند حتی برندهای ایرانی نیز دیگر در محدوده‌های ارزان گذشته قرار ندارند.

قیمت‌ها مربوط به بازار آزاد و عمدتاً جفت تایر هستند و بسته به سال تولید، فروشنده، گارانتی و تاریخ ساخت ممکن است اختلاف داشته باشند. بررسی بازار بارز در ۹ مهر نیز نشان می‌داد دو حلقه P640 سایز ۱۸۵/۶۵R14 حدود ۱۹ میلیون تومان قیمت داشته است.

تایر پراید از زیر ۱۰ میلیون به بالای ۱۳ میلیون رسید

یکی از ملموس‌ترین نمونه‌های افزایش قیمت، یزدتایر SUN سایز ۱۷۵/۶۰R13 است.

آرشیو قیمت مارکت‌بان نشان می‌دهد همین محصول در سوم مرداد حدود ۹ میلیون و ۷۵۰ هزار تومان قیمت داشته و تا ۱۶ شهریور به ۱۲ میلیون و ۳۸۰ هزار تومان رسیده است. قیمت ثبت‌شده در هفته‌های بعد نیز حدود ۱۲.۶ تا ۱۳ میلیون تومان بوده است.

اگر نرخ فعلی ۱۳ میلیون و ۳۷۰ هزار تومان را مبنا بگیریم، قیمت این جفت لاستیک نسبت به اوایل مرداد حدود ۳ میلیون و ۶۲۰ هزار تومان یا بیش از ۳۷ درصد افزایش یافته است.

این جهش نشان می‌دهد گرانی لاستیک صرفاً ناشی از نوسان چندروزه مهر نیست و روند صعودی از تابستان آغاز شده بود.

ایران‌تایر RONIKA در دو روز هم گران‌تر شد

بازار ایران‌تایر نیز تغییرات قابل توجهی دارد.

ایران‌جیب در ۱۲ مهر قیمت دو حلقه ایران‌تایر RONIKA سایز ۲۰۵/۶۰R14 را ۱۷ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان ثبت کرده بود. همان گزارش نشان می‌داد قیمت دو حلقه تایر ایران‌تایر در بازار تهران، بسته به مدل و سایز، از ۱۲ میلیون و ۵۰۰ هزار تا ۱۸ میلیون و ۳۰۰ هزار تومان متغیر بوده است.

نرخ ۱۷ میلیون و ۹۵۰ هزار تومانی فعلی، حدود ۴۵۰ هزار تومان بالاتر از نرخ ثبت‌شده دو روز قبل است؛ یعنی رشدی نزدیک به ۲.۶ درصد.

البته این مقایسه تنها در صورتی کاملاً معتبر است که سال تولید، فروشنده و شرایط کالا یکسان باشد؛ متغیرهایی که در بازار تایر می‌توانند قیمت یک سایز مشابه را به شکل محسوسی تغییر دهند.

آیا همه لاستیک‌ها در چند روز اخیر گران شده‌اند؟

نه.

برای مثال، بارز P640 سایز ۱۸۵/۶۵R14 در ۹ مهر در برخی فهرست‌ها حدود ۱۹ میلیون تومان برای دو حلقه قیمت داشت. نرخ فعلی ۱۸ میلیون و ۴۹۰ هزار تومانی حتی کمی پایین‌تر از آن سطح است.

این نکته مهمی برای تحلیل بازار است. عنوان کلی «گرانی لاستیک» درست است، اما قیمت همه مدل‌ها هر روز افزایش نمی‌یابد. موجودی قدیمی فروشندگان، تخفیف، سال ساخت، شرایط عرضه و رقابت میان فروشگاه‌ها می‌تواند باعث اصلاح مقطعی برخی مدل‌ها شود.

در مقابل، تایرهای وارداتی حساسیت بیشتری به نرخ ارز دارند. مارکت‌بان در ۱۸ شهریور قیمت دو حلقه چائویانگ RP28 سایز ۱۸۵/۶۵R14 را حدود ۱۷ میلیون و ۹۰۰ هزار تومان ثبت کرده بود. نرخ ۲۳.۵ میلیون تومانی فعلی، اگر مشخصات کالا یکسان باشد، اختلافی بیش از ۳۰ درصدی را نشان می‌دهد.

چرا لاستیک این‌قدر گران شده است؟

صنعت تایر مجموعه‌ای از مواد اولیه داخلی و وارداتی را مصرف می‌کند و همین موضوع آن را نسبت به ارز و زنجیره تجارت خارجی حساس کرده است.

رئیس انجمن صنایع لاستیک پیش‌تر اعلام کرده بود قیمت برخی مواد اولیه مورد استفاده در تولید تایر بین ۲۰۰ تا ۳۰۰ درصد افزایش یافته و کربن‌بلک، سیم تایر و نخ تایر نیز گران شده‌اند. محدودیت تأمین از بورس کالا نیز برخی تولیدکنندگان را به خرید مواد اولیه از بازار آزاد سوق داده است.

از سوی دیگر، فعالان صنعت در شهریور از مشکل تأمین کائوچوی طبیعی خبر دادند. کائوچوی طبیعی از مواد وارداتی مهم صنعت تایر است و اختلال در تجارت خارجی، حمل‌ونقل و تخصیص ارز مستقیماً روی هزینه تولید اثر می‌گذارد.

بنابراین حتی تایر «ایرانی» نیز کاملاً مستقل از دلار نیست.

لاستیک امسال یک بار ۳۰ درصد رسمی گران شد

فشار هزینه‌ای صنعت از ابتدای سال نیز وجود داشت.

انجمن صنفی صنعت تایر از ۳۱ فروردین افزایش ۳۰ درصدی نرخ فروش تایرهای بایاس و رادیال را در دستور کار قرار داد و دلیل آن را رشد قیمت مواد اولیه، دستمزد و سایر هزینه‌های تولید اعلام کرد.

در ماه‌های بعد فشارها ادامه یافت. گزارش‌های مهر نیز از افزایش شدید هزینه لجستیک و مواد اولیه سخن می‌گویند و برخی فعالان صنعت رشد هزینه تولید نسبت به ابتدای سال را بسیار بالاتر از افزایش رسمی قیمت فروش برآورد کرده‌اند.

در نتیجه بازار آزاد اکنون علاوه بر افزایش رسمی کارخانه‌ها، اثر کاهش عرضه برخی مدل‌ها، دلار و هزینه جایگزینی موجودی فروشندگان را نیز در خود منعکس می‌کند.

آیا واقعاً در بازار کمبود لاستیک داریم؟

در این بخش باید با احتیاط صحبت کرد.

برخی روایت‌های بازار از کمبود بعضی سایزها یا عرضه محدود سخن می‌گویند، اما سخنگوی انجمن صنعت تایر در اردیبهشت گفته بود تولید بدون توقف ادامه دارد و بازار با کسری عمومی عرضه مواجه نیست. او البته نسبت به ریسک حمل‌ونقل و تجارت خارجی هشدار داده بود.

در ماه‌های بعد شرایط سخت‌تر شد و فعالان صنعت از کاهش ظرفیت تولید به‌دلیل کمبود کائوچو خبر دادند. همچنین سخنگوی انجمن اعلام کرده واردات تایر، که عمدتاً از چین انجام می‌شود، بسیار محدود شده؛ هرچند موجودی حاصل از واردات گذشته همچنان بخشی از نیاز بازار را پوشش می‌دهد.

بنابراین تعبیر دقیق‌تر این است که بازار الزاماً با کمبود سراسری تایر مواجه نیست، اما در تأمین مواد اولیه، واردات و بعضی سایزها فشار ایجاد شده است.

دو حلقه لاستیک کوییک و پژو حدود ۲۰ میلیون تومان

گرانی زمانی ملموس‌تر می‌شود که هزینه را برای یک خودروی معمولی محاسبه کنیم.

برای سایز ۱۸۵/۶۵R14، دو حلقه بارز اکنون حدود ۱۸.۵ میلیون تومان قیمت دارد و نمونه چینی چائویانگ با همین سایز تا ۲۳.۵ میلیون تومان رسیده است.

گزارش بازار ۱۳ مهر نیز قیمت هر حلقه تایر ایرانی پراید را حدود ۴.۹ میلیون تومان و هزینه یک جفت را نزدیک ۱۰ میلیون تومان برآورد کرده بود؛ هرچند مدل‌های برنددار و جدیدتر اکنون بالاتر از این محدوده قیمت دارند. همان گزارش از افزایش حدود هشت‌درصدی برخی قیمت‌ها از ابتدای مهر سخن گفته است.

بنابراین تعویض چهار حلقه تایر یک خودرو می‌تواند بسته به برند و سایز به سادگی ۳۰ تا بیش از ۴۵ میلیون تومان هزینه ایجاد کند؛ بدون احتساب خدمات نصب، بالانس و تنظیم فرمان.

تعویض لاستیک را به دلیل گرانی به تعویق بیندازیم؟

افزایش قیمت ممکن است راننده را به ادامه استفاده از تایر فرسوده ترغیب کند، اما این تصمیم می‌تواند هزینه‌ای فراتر از قیمت خرید تایر ایجاد کند.

تایر نقطه تماس مستقیم خودرو با سطح جاده است و کاهش عمق آج، ترک دیواره، تغییر شکل یا آسیب ساختاری بر ترمزگیری و پایداری خودرو اثر می‌گذارد. بنابراین معیار تعویض باید وضعیت فنی تایر باشد، نه صرفاً قیمت روز بازار.

همچنین هنگام خرید تایر فقط برند مهم نیست. سایز استاندارد توصیه‌شده برای خودرو، شاخص بار و سرعت، تاریخ تولید و سلامت ظاهری باید بررسی شود. استفاده از سایزی که صرفاً «روی رینگ نصب می‌شود» لزوماً به معنی سازگاری فنی با خودرو نیست.

پیش‌بینی قیمت لاستیک؛ کاهش جدی فعلاً دشوار است

چشم‌انداز کوتاه‌مدت بازار همچنان به نرخ دلار و وضعیت تأمین مواد اولیه وابسته است.

دلار در ۱۴ مهر نزدیک ۲۶۹ هزار تومان قرار دارد و در همین ماه از حدود ۲۵۵ هزار تومان در ۹ مهر به بالای ۲۶۹ هزار تومان رسیده است.

در چنین فضایی، کاهش گسترده قیمت تایرهای وارداتی دشوار به نظر می‌رسد. تایرهای داخلی نیز اگرچه وابستگی ارزی کمتری دارند، از افزایش قیمت کائوچوی طبیعی، مواد شیمیایی، حمل‌ونقل و تجهیزات تأثیر می‌گیرند.

سناریوی محتمل‌تر برای هفته‌های آینده نوسان قیمت در سطوح بالا همراه با افزایش‌های مقطعی در مدل‌هایی است که موجودی آنها محدودتر می‌شود.

بازار ۱۴ مهر یک پیام روشن دارد: لاستیک دیگر یک هزینه مصرفی کوچک نیست. دو حلقه تایر برای پراید حدود ۱۳ میلیون تومان و برای برخی خودروهای رینگ ۱۴ بین ۱۸ تا بیش از ۲۳ میلیون تومان هزینه دارد؛ رقمی که تعویض چهار حلقه را برای بسیاری از خانوارها به یک خرج سنگین چندده‌میلیونی تبدیل کرده است.