شهریه مدارس غیردولتی به ۲۲۳ میلیون تومان رسید؛ تهران در صدر گرانترین مدارس کشور
احمد محمودزاده، معاون وزیر آموزش و پرورش و رئیس سازمان مدارس و مراکز غیردولتی، در تازهترین اظهارات خود درباره شهریه سال تحصیلی ۱۴۰۵–۱۴۰۶ اعلام کرده است که نرخ شهریه مدارس در سراسر کشور یکسان نیست و علاوه بر مقطع تحصیلی، محل فعالیت مدرسه و سطح خدمات ارائهشده در تعیین مبلغ نهایی نقش دارد.
بر اساس ارقام اعلامشده، در سیستان و بلوچستان شهریه دوره ابتدایی از حدود ۲۸ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان آغاز میشود و سقف برخی شهریهها در این استان به حدود ۴۶ میلیون تومان میرسد. در کهگیلویه و بویراحمد نیز کف شهریه حدود ۳۲ میلیون و سقف آن نزدیک ۴۷ میلیون تومان اعلام شده است.
اما شرایط در تهران کاملاً متفاوت است. طبق تازهترین اعلام محمودزاده، کف شهریه دوره دوم متوسطه در شهر تهران حدود ۵۰ میلیون و ۶۰۰ هزار تومان است و در بالاترین سطح به حدود ۲۲۳ میلیون تومان میرسد. به این ترتیب اختلاف میان کمترین نرخ برخی استانها و بالاترین شهریه تهران به بیش از ۱۹۰ میلیون تومان میرسد.
چرا شهریه مدارس تهران تا ۲۲۳ میلیون تومان بالا رفته است؟
عدد ۲۲۳ میلیون تومان ممکن است در نگاه نخست بهعنوان یک تعرفه عمومی برای مدارس غیردولتی تهران برداشت شود، اما ساختار تعیین شهریه چنین نیست. هر مدرسه بر اساس مجموعهای از شاخصها امتیاز و نرخ مخصوص خود را دریافت میکند.
طبق قانون، عواملی مانند مقطع تحصیلی، سطح فعالیتهای آموزشی و پرورشی، برنامه سال تحصیلی، فعالیتهای فوقبرنامه، فضای فیزیکی، تجهیزات، شرایط منطقهای، رتبه مدرسه و نرخ تورم در تعیین شهریه مؤثر هستند. بنابراین دو مدرسه غیردولتی حتی در یک منطقه نیز الزاماً شهریه یکسانی ندارند.
همین سازوکار توضیح میدهد که چرا دامنه شهریه در تهران تا این اندازه گسترده شده است. مدرسهای با ساختمان استیجاری، تعداد بیشتر نیروی انسانی، ساعات فوقبرنامه گستردهتر یا امکانات آموزشی گرانتر میتواند مجوز دریافت شهریه بیشتری نسبت به مدرسهای با ساختار سادهتر داشته باشد.
اختلاف رقم ۲۲۰ و ۲۲۳ میلیون تومان از کجا آمد؟
یکی از نکات قابل توجه در اعلامهای اخیر آموزش و پرورش، تفاوت جزئی سقف شهریه عنوانشده در چند روز گذشته است. محمودزاده در گزارشی که ۲۷ شهریور منتشر شد، سقف شهریه مدارس تهران را با احتساب فوقبرنامه برای دوره ابتدایی ۱۷۲ میلیون تومان، متوسطه اول ۲۰۰ میلیون و متوسطه دوم ۲۲۰ میلیون تومان اعلام کرده بود.
اما در تازهترین اظهارات منتشرشده در ۳۰ شهریور، حداکثر شهریه دوره دوم متوسطه در شهر تهران ۲۲۳ میلیون تومان عنوان شده است.
در منابع منتشرشده توضیح مستقیمی درباره علت این اختلاف سه میلیون تومانی ارائه نشده است. بنابراین نمیتوان با قطعیت گفت این تغییر ناشی از اصلاح نرخ، نهاییشدن شهریه یک مدرسه خاص یا گرد کردن عدد در اعلام قبلی بوده است. با توجه به تازهتر بودن اظهارات اخیر، رقم ۲۲۳ میلیون تومان در حال حاضر جدیدترین عدد اعلامشده برای سقف این گروه از مدارس محسوب میشود.
شهریه مصوب با هزینه نهایی مدرسه یکی نیست
موضوع مهمتر برای خانوادهها این است که حتی سقف اعلامشده نیز لزوماً تمام هزینه یک سال تحصیلی را پوشش نمیدهد.
آموزش و پرورش تأکید کرده است هزینههایی مانند سرویس رفتوآمد، غذا، لباس فرم، اردو، میانوعده و برخی فعالیتهای آموزشگاهی باید جدا از شهریه مصوب مدرسه محاسبه شوند. برای نمونه، آموزش زبان خارجی در قالب فعالیت آموزشگاهی میتواند هزینهای مستقل از شهریه اصلی داشته باشد.
در نتیجه خانوادهای که مدرسهای با شهریه مصوب ۲۰۰ یا ۲۲۰ میلیون تومان انتخاب میکند، ممکن است در پایان سال مبلغ بیشتری بابت مجموع خدمات جانبی پرداخت کند. همین موضوع باعث شده شفافیت تفکیک هزینهها به یکی از مهمترین مسائل شهریه مدارس غیردولتی تبدیل شود.
شهریه هر مدرسه باید در سامانه ثبت شود
الگوی تعیین شهریه سال تحصیلی ۱۴۰۵–۱۴۰۶ در ۲۴ فروردین ۱۴۰۵ به استانها ابلاغ شده و وزارت آموزش و پرورش امسال بخش عمده فرآیند پیشنهاد، بررسی، تصویب و اعتراض به شهریه را سامانهای کرده است. مدارس موظف شدهاند اطلاعات شهریه و خدمات خود را در سامانه مشارکتها ثبت کنند.
در آخرین گزارشهای منتشرشده نیز اعلام شده بود حدود ۹۰ درصد شهریه مدارس در سامانه ثبت شده و بخشی از مدارس باقیمانده یا در آستانه توقف فعالیت بودهاند یا پرونده آنها هنوز در انتظار تأیید نهایی قرار داشته است.
خانوادهها میتوانند شهریه مصوب مدرسه را در سامانه مشارکتها بررسی کنند و در صورتی که مدرسه مبلغی بیش از شهریه مصوب مطالبه کند، موضوع را از طریق همان سامانه یا آموزش و پرورش منطقه پیگیری کنند.
کف شهریه چرا تعیین شده است؟
افزایش شهریه مدارس غیردولتی فقط درباره تعیین سقف نیست. آموزش و پرورش در الگوی امسال برای نخستین بار بر تعیین حداقل شهریه نیز تأکید ویژهای داشته است.
در زمان ابلاغ الگوی سال تحصیلی جدید، حداقل پایه شهریه برای دوره ابتدایی ۲۰ میلیون تومان، متوسطه اول ۲۲ میلیون تومان، متوسطه دوم ۲۵ میلیون تومان و هنرستانهای فنیوحرفهای ۲۸ میلیون تومان اعلام شده بود. مسئولان دلیل تعیین کف شهریه را جلوگیری از افت کیفیت آموزشی و ایجاد امکان پرداخت حقوق و مزایای نیروی انسانی عنوان کردند.
البته ارقام واقعی مدارس پس از اعمال شرایط منطقهای و شاخصهای اختصاصی میتواند بالاتر از این کف اولیه باشد؛ به همین دلیل اکنون در برخی استانها حداقل نرخهای عملیاتی نزدیک ۳۰ میلیون تومان گزارش میشود.
شهریه ۲۲۳ میلیونی چه پیامی برای خانوادهها دارد؟
تازهترین ارقام نشان میدهد بازار آموزش غیردولتی در کشور بیش از گذشته چندلایه شده است. در یک سوی این بازار مدارسی با شهریه حدود ۳۰ تا ۵۰ میلیون تومان قرار دارند و در سوی دیگر برخی مدارس تهران به محدوده بیش از ۲۰۰ میلیون تومان رسیدهاند.
این فاصله قیمتی الزاماً به معنای تفاوت هماندازه در کیفیت آموزشی نیست؛ بلکه شهریه تابع مجموعهای از هزینهها و امتیازهای تعیینشده در الگوی رسمی است. برای خانوادهها، مهمترین نکته پیش از ثبتنام بررسی رقم دقیق همان مدرسه در سامانه، تفکیک شهریه مصوب از هزینههای جانبی و دریافت قرارداد شفاف برای تمام خدمات است.
با نزدیکشدن به شروع رسمی کلاسها، شهریه مدارس غیردولتی بار دیگر به یکی از مهمترین هزینههای سبد خانوارهای دارای دانشآموز تبدیل شده است. اعلام سقف ۲۲۳ میلیون تومانی در تهران نیز نشان میدهد هزینه تحصیل در بخش غیردولتی، بهویژه در مدارس برخوردار از خدمات گسترده، وارد محدودهای شده که انتخاب مدرسه را برای بسیاری از خانوادهها بیش از گذشته به یک تصمیم اقتصادی جدی تبدیل میکند.