دلار ۲۳۵ هزار تومانی بخریم یا نه؟ پیش بینی قیمت دلار بعد از جهش سنگین و تعویق نشست عمان
قیمت دلار طی هفتههای اخیر یکی از سریعترین دورههای رشد خود را پشت سر گذاشته است. اسکناس آمریکایی که چندی قبل در محدوده ۱۹۰ هزار تومان معامله میشد، در معاملات اخیر حتی کانال ۲۳۶ هزار تومان را نیز لمس کرد. به این ترتیب، فاصله دلار از محدوده ۱۹۰ هزار تومان در نقطه اوج به حدود ۲۴ درصد رسید؛ رشدی که در یک دوره زمانی نسبتاً کوتاه اتفاق افتاده و طبیعی است که بحث «ارزندگی دلار» را در بازار جدی کند.
تازهترین دادههای بازار در ساعت ۱۱:۲۰ روز دوشنبه ۲۳ شهریور نشان میدهد دلار آزاد حدود ۲۳۱ هزار و ۶۲۰ تومان قیمت خورده است. در همان گزارش، نرخ روز قبل ۲۲۸ هزار و ۶۰۰ تومان ذکر شده؛ بنابراین دلار در معاملات امروز حدود ۳۰۲۰ تومان بالاتر قرار گرفته است.
این بازگشت در حالی رخ داده که بازار در روزهای گذشته پس از فتح سقفهای جدید وارد فاز اصلاح شده بود.
قیمت دلار امروز ۲۳ شهریور ۱۴۰۵؛ بازار از سقف عقب نشست
دادههای بازار نشان میدهد دلار تهران در روز شنبه تا کانال ۲۳۶ هزار تومان پیش رفت، اما روز یکشنبه با افزایش عرضه و شناسایی سود معاملهگران بخشی از این رشد را پس داد. اقتصادنیوز گزارش داده دلار در معاملات یکشنبه با گپ منفی آغاز شد و نسبت به نرخ بستهشدن شنبه حدود ۴۷۴۰ تومان کاهش پیدا کرد.
این رفتار دقیقاً همان چیزی است که معمولاً پس از جهشهای پرشتاب اتفاق میافتد. وقتی قیمت در مدت کوتاهی چند کانال رشد میکند، بخشی از خریداران قبلی برای شناسایی سود وارد سمت فروش میشوند و خریداران جدید نیز برای ورود در قیمتهای بالاتر احتیاط بیشتری به خرج میدهند.
بنابراین اصلاح اخیر دلار لزوماً به معنای تغییر روند بلندمدت نیست؛ همانطور که رشد چندروزه نیز الزاماً تضمین نمیکند دلار بدون توقف به مسیر صعودی ادامه دهد.
دلار ۲۳۵ هزار تومانی برای خرید جذاب است؟
احسان رضاپور، کارشناس بازارهای مالی، معتقد است دلار در محدوده ۲۳۵ هزار تومان دیگر جذابیت چند هفته قبل را برای یک سرمایهگذار کوتاهمدت ندارد.
به گفته او، زمانی که دلار در محدوده ۱۹۰ هزار تومان قرار داشت میشد آن را نسبت به شرایط تورمی اقتصاد ایران ارزانتر ارزیابی کرد، اما پس از جهش اخیر، بخشی از عقبماندگی قیمت جبران شده است.
این تحلیل از منظر مدیریت ریسک اهمیت زیادی دارد. خرید یک دارایی پس از رشد حدود ۲۰ تا ۲۵ درصدی در مدت کوتاه، با خرید همان دارایی پیش از آغاز موج صعودی تفاوت دارد. در قیمتهای بالاتر، نسبت سود احتمالی به ریسک کاهش قیمت کوتاهمدت تغییر میکند.
در نتیجه کسانی که با افق چندروزه یا چند هفتهای وارد بازار میشوند، اکنون با ریسک بیشتری نسبت به خریداران محدوده ۱۹۰ تا ۲۰۰ هزار تومان مواجهاند.
آیا دلار دوباره به زیر ۲۰۰ هزار تومان میرسد؟
یکی از مهمترین پرسشهای بازار این است که آیا اخبار مثبت سیاسی میتواند دلار را دوباره به زیر ۲۰۰ هزار تومان برساند.
رضاپور معتقد است چنین سناریویی در شرایط فعلی چندان محتمل نیست؛ مگر اینکه خبرهای سیاسی با گشایش واقعی اقتصادی، آزادسازی منابع، افزایش دسترسی ارزی و بهبود روابط تجاری همراه شود.
این نکته از یک واقعیت مهم اقتصادی ناشی میشود: قیمت ارز تنها محصول خبرهای سیاسی نیست. تورم داخلی، رشد نقدینگی، کسریهای مالی، محدودیت دسترسی به منابع ارزی، تراز تجارت و انتظارات مردم همگی در قیمت دلار نقش دارند.
بنابراین یک خبر مثبت میتواند برای چند روز یا حتی چند هفته هیجان خرید ارز را کاهش دهد، اما برای ایجاد روند نزولی پایدار، متغیرهای بنیادی نیز باید تغییر کنند.
رضاپور برآورد کرده در صورت انتشار اخبار سیاسی مثبت، اصلاحی کمتر از ۱۰ تا ۱۵ درصد قابل تصور است؛ اما تثبیت دلار در سطوح بسیار پایینتر بدون گشایش اقتصادی دشوار خواهد بود.
غافلگیری بازار؛ نشست عمان فعلاً برگزار نشد
یکی از مهمترین متغیرهایی که معاملهگران بازار ارز در روزهای گذشته زیر نظر داشتند، نشست منطقهای عمان بود.
قرار بود امروز دوشنبه نشستی میان ایران و شماری از کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس در عمان برگزار شود و موضوع تنگه هرمز و ترتیبات دریایی منطقه در آن مورد بحث قرار گیرد. با این حال، تازهترین گزارش رویترز نشان میدهد این نشست به تعویق افتاده است.
بدر البوسعیدی، وزیر خارجه عمان، اعلام کرده تعویق نشست با هدف دستیابی به اجماع انجام شده و مسقط همچنان به ادامه گفتوگوهای منطقهای متعهد است. یک مقام ایرانی نیز گفته تهران و مسقط برای تعیین تاریخ مناسب بعدی هماهنگی خواهند کرد.
به همین دلیل، بخشی از سیگنال مثبتی که بازار در روزهای گذشته از احتمال برگزاری نشست گرفته بود، فعلاً تضعیف شده است.
تعویق نشست عمان چه اثری بر قیمت دلار دارد؟
واکنش بازار از شب گذشته قابل مشاهده بود. اقتصادنیوز گزارش داده بود پس از انتشار خبر تعویق نشست، تتر که تا محدوده ۲۲۶ هزار تومان پایین آمده بود، در معاملات شبانه دوباره تا نزدیکی ۲۳۵ هزار تومان بالا رفت.
این رفتار یک پیام روشن دارد: ریسک سیاسی همچنان یکی از مهمترین متغیرهای قیمت دلار است.
اگر اخبار جدید از احیای گفتوگوهای منطقهای، کاهش تنشها و توافق عملی حکایت کند، امکان کاهش تقاضای احتیاطی ارز وجود دارد. در مقابل، هرگونه افزایش تنش میتواند بار دیگر تقاضای داراییهای امن مانند دلار و طلا را بالا ببرد.
بازار امروز نیز دقیقاً میان همین دو سناریو قرار گرفته است؛ فشار اصلاح تکنیکال از یک سو و باقی ماندن ریسک سیاسی از سوی دیگر.
تنش منطقهای هنوز از بازار ارز خارج نشده است
تحولات منطقه نیز نشان میدهد معاملهگران هنوز نمیتوانند ریسک ژئوپلیتیک را از محاسبات خود حذف کنند.
رویترز در تازهترین گزارش خود از حملات جدید در منطقه خلیج فارس و آسیب به خط لوله شرق به غرب عربستان خبر داده است. این خبرگزاری نوشته در صورت طولانی شدن اختلال این خط لوله، بخشی از عرضه جهانی نفت در معرض خطر قرار میگیرد. همزمان نفت نیز بالای ۱۰۰ دلار باقی مانده است.
برای بازار ارز ایران، افزایش تنش فقط یک مسئله سیاسی نیست؛ این اتفاق میتواند انتظارات تورمی، رفتار سرمایهگذاران و تقاضای احتیاطی برای ارز و طلا را تغییر دهد.
به همین دلیل فاصله گرفتن بازار از سقف ۲۳۶ هزار تومان هنوز به معنی پایان ریسک صعودی دلار نیست.
رشد فصلی ۱۰ تا ۱۵ درصدی دلار؛ سناریو یا تضمین؟
رضاپور معتقد است با توجه به تورم، محدودیتهای اقتصادی و فضای بینالمللی، در محاسبات میانمدت میتوان رشد فصلی حدود ۱۰ تا ۱۵ درصدی دلار را در نظر گرفت.
البته چنین عددی را نباید یک پیشبینی قطعی تلقی کرد. قیمت ارز میتواند بسته به تحولات سیاسی، مداخلات بازارساز، درآمدهای ارزی و شرایط اقتصاد کلان در برخی فصلها کمتر یا بیشتر از این محدوده حرکت کند.
آنچه اهمیت بیشتری دارد این است که تورم مزمن معمولاً در بلندمدت فشار خود را بر نرخ ارز نشان میدهد. بنابراین ممکن است دلار در کوتاهمدت اصلاح کند، اما برای تبدیل این اصلاح به یک روند نزولی پایدار، کاهش ریسک سیاسی به تنهایی کافی نیست.
دلار بخریم یا طلا؟
از نگاه رضاپور، برای بخشی از سرمایهگذاران، ابزارهای مبتنی بر طلا میتوانند گزینه منطقیتری نسبت به نگهداری دلار نقدی باشند.
بازار طلا علاوه بر دلار داخلی از قیمت جهانی طلا نیز اثر میگیرد و امکان سرمایهگذاری از طریق صندوقهای بورسی را فراهم میکند. در مقابل، نگهداری دلار نقدی با محدودیتهای معاملاتی، ریسک نگهداری فیزیکی و تغییرات احتمالی مقررات همراه است.
البته طلا نیز بدون ریسک نیست. طلای ۱۸ عیار امروز در محدوده حدود ۲۳.۶ میلیون تومان قرار دارد و سکه امامی نیز حوالی ۲۳۶ میلیون تومان معامله شده است؛ بنابراین بخش قابل توجهی از رشد دلار قبلاً در قیمت بازار طلا منعکس شده است.
در نتیجه انتخاب میان دلار و طلا باید بر اساس افق سرمایهگذاری و میزان تحمل ریسک انجام شود، نه صرفاً بر مبنای رشد چند روز گذشته.
پیشبینی قیمت دلار؛ محدوده ۲۳۰ هزار تومان کلیدی شد
در کوتاهمدت، محدودههای ۲۲۸ تا ۲۳۰ هزار تومان برای دلار اهمیت زیادی پیدا کردهاند. اگر بازار بتواند بالای این سطح باقی بماند و ریسکهای سیاسی دوباره تشدید شود، بازگشت به محدوده ۲۳۳ تا ۲۳۶ هزار تومان دور از ذهن نیست.
اما شکست حمایتهای فعلی و انتشار خبرهای مثبت و قابل اتکا از مسیر دیپلماسی میتواند دلار را وارد مرحله دوم اصلاح کند.
با این حال، بازگشت پایدار دلار به زیر ۲۰۰ هزار تومان سناریوی بسیار بزرگتری است و برای تحقق آن احتمالاً بازار به چیزی بیش از یک خبر سیاسی مثبت نیاز دارد؛ از افزایش دسترسی به منابع ارزی گرفته تا کاهش انتظارات تورمی و گشایش اقتصادی واقعی.
در مجموع، دلار ۲۳۵ هزار تومانی دیگر همان جذابیت دلار ۱۹۰ هزار تومانی را ندارد. خریداران کوتاهمدت اکنون در نقطهای وارد میشوند که بازار یک جهش بزرگ را پشت سر گذاشته و احتمال اصلاح همچنان وجود دارد. با این حال، تعویق نشست عمان و باقی ماندن ریسکهای منطقهای نشان میدهد شرطبندی روی ریزش سنگین دلار نیز بدون تغییر متغیرهای بنیادی، تصمیم کمریسکی نیست.
بازار ارز در روزهای آینده بیش از هر چیز به سه عامل نگاه خواهد کرد: سرنوشت دوباره نشست عمان، تحولات امنیتی منطقه و واکنش دلار به محدوده حمایتی ۲۲۸ تا ۲۳۰ هزار تومان. ترکیب این سه متغیر مشخص خواهد کرد اصلاح اخیر مقدمه یک افت عمیقتر است یا تنها استراحتی کوتاه پیش از تلاش دوباره دلار برای رسیدن به سقفهای قبلی.