شوک به بازار دام زنده؛ گوسفند تا ۷۲۲ هزار تومان جهش کرد | گوشت قرمز گرانتر میشود؟
براساس تازهترین نرخهای منتشرشده به نقل از اتحادیه سراسری صنعت دامپروران کشور، بازار دام زنده امروز با افزایش محسوس قیمت همراه شده است.
در بخش دام سبک، بیشترین نرخ گوسفند زنده در استان قم ثبت شده و هر کیلوگرم به ۷۲۲ هزار و ۵۰۰ تومان رسیده است. در سوی دیگر، یزد با قیمت ۷۱۰ هزار تومان کمترین نرخ اعلامشده گوسفند را دارد.
در بازار دام سنگین نیز بالاترین نرخ گوساله متعلق به تهران است؛ جایی که هر کیلوگرم گوساله زنده ۷۱۵ هزار تومان معامله میشود. کمترین نرخ گوساله در میان استانهای اعلامشده نیز متعلق به قم و یزد با قیمت ۶۶۵ هزار و ۵۰۰ تومان است.
به این ترتیب، نهتنها گوسفند بلکه بخشی از بازار گوساله نیز وارد محدوده ۷۰۰ هزار تومان شده است.
جهش عجیب قیمت دام فقط در دو روز
مقایسه آمار امروز با نرخهای ۲۰ شهریور، تصویر مهمتری از بازار ارائه میدهد.
در روز ۲۰ شهریور، گوسفند زنده در تهران حدود ۶۳۴ هزار تومان، در خراسان رضوی ۶۳۱ هزار و ۵۰۰ تومان و در اصفهان حدود ۶۳۵ هزار تومان قیمت داشت. گوساله نیز در تهران ۶۰۸ هزار تومان، خراسان رضوی ۶۰۵ هزار تومان و اصفهان حدود ۶۰۹ هزار و ۲۵۰ تومان معامله میشد.
حتی در ۱۳ شهریور نیز نرخها تقریباً همین محدوده را نشان میدادند؛ گوسفند تهران ۶۳۴ هزار تومان و گوساله ۶۰۸ هزار تومان بود و گزارش آن روز از ثبات کامل بازار خبر میداد.
اما امروز کف و سقف قیمت گوسفند به ۷۱۰ تا ۷۲۲ هزار و ۵۰۰ تومان رسیده است. مقایسه این محدوده با نرخ ۶۳۰ تا ۶۳۵ هزار تومانی روزهای قبل، افزایش تقریبی ۱۳ تا ۱۴ درصدی را نشان میدهد.
شرایط گوساله حتی در برخی استانها پرنوسانتر است. گوساله تهران از حدود ۶۰۸ هزار تومان در ۲۰ شهریور به ۷۱۵ هزار تومان رسیده؛ یعنی جهشی نزدیک به ۱۸ درصد در فاصلهای بسیار کوتاه.
این تغییر به اندازهای بزرگ است که نمیتوان آن را یک نوسان معمول روزانه قلمداد کرد.
چرا قیمت دام زنده ناگهان بالا رفت؟
در گزارش امروز که نرخهای جدید را منتشر کرده، توضیح تفصیلی و رسمی از سوی اتحادیه درباره علت این جهش ارائه نشده است. به همین دلیل نسبت دادن قطعی افزایش قیمت به یک عامل مشخص، بدون اطلاعات تکمیلی، دقیق نیست.
با این حال بازار دام معمولاً به چند متغیر اصلی حساس است: میزان عرضه دام آماده کشتار، هزینه خوراک و نهادههای دامی، وضعیت مراتع، هزینه حملونقل، انتظارات تورمی و تغییر تقاضای کشتارگاهها.
جالب اینکه تا همین چند روز قبل گزارشهای بازار از تعادل عرضه و تقاضا و ثبات نهادهها سخن میگفتند. گزارش ۲۰ شهریور نیز تأکید داشت جریان ورود دام پرواری و تقاضای بازار در تعادل قرار دارد و کمبود غیرعادی در مراکز عرضه مشاهده نمیشود.
بنابراین جهش امروز نیازمند رصد روزهای آینده است تا مشخص شود با یک تغییر پایدار در عوامل بنیادی بازار مواجه هستیم یا بخشی از افزایش، ناشی از تغییر کوتاهمدت در عرضه، معاملات عمده یا نحوه ثبت قیمتهاست.
آیا گوشت قرمز هم فوراً گران میشود؟
افزایش قیمت دام زنده خبر مهمی برای بازار گوشت است، زیرا دام زنده ماده اولیه اصلی کشتارگاهها محسوب میشود. با این حال رشد نرخ دام الزاماً همان روز با همان درصد به ویترین قصابی منتقل نمیشود.
قیمت خردهفروشی گوشت علاوه بر بهای دام زنده به عواملی مانند وزن لاشه، افت کشتار، هزینه کشتارگاه، حملونقل، بستهبندی، نوع قطعه و حاشیه شبکه توزیع نیز بستگی دارد.
تا روز شنبه ۲۱ شهریور هنوز جهش تازهای در قیمت خردهفروشی گزارش نشده بود. گوشت آبگوشتی گوسفندی حدود یک میلیون و ۶۰۰ هزار تومان، گوشت خورشتی گوسفندی تا ۲ میلیون و ۷۰۰ هزار تومان و ران گوسفندی و گوشت خورشتی گوساله حدود ۲ میلیون و ۳۴۰ هزار تومان قیمت داشتند.
اتفاق مهم این است که این قیمتهای گوشت زمانی ثبت شده بودند که دام زنده هنوز عمدتاً در محدوده ۶۰۰ هزار تومان قرار داشت.
اگر نرخهای ۷۰۰ هزار تومانی امروز تثبیت شوند، احتمال انتقال بخشی از این افزایش به بازار گوشت طی روزها یا هفتههای بعد افزایش پیدا خواهد کرد.
گوشت همین حالا هم برای خانوارها گران است
حتی پیش از شوک امروز دام زنده، بازار گوشت قرمز در سطوح بالایی قرار داشت.
روز گذشته گوشت خورشتی گوسفندی تا کیلویی ۲.۷ میلیون تومان عرضه میشد و ران گوسفندی بیش از ۲.۳ میلیون تومان قیمت داشت. گزارش بازار نیز تأکید میکرد که «ثبات» قیمت به معنای ارزان بودن نیست؛ زیرا سطح عمومی قیمت گوشت همچنان برای بخش بزرگی از خانوارها بالاست.
از این منظر، افزایش جدید دام زنده میتواند فشار مضاعفی بر بازاری وارد کند که پیش از این نیز قدرت خرید مصرفکننده در آن محدود شده بود.
اگر قصاب و کشتارگاه مجبور شوند دام را با قیمت بالاتر خریداری کنند، احتمالاً نخستین اثر در قطعات پرتقاضا و گوشت تازه داخلی دیده خواهد شد.
فاصله قیمت استانها چه چیزی نشان میدهد؟
دام سبک امروز در محدوده ۷۱۰ تا ۷۲۲ هزار و ۵۰۰ تومان قرار دارد؛ یعنی اختلاف بالاترین و پایینترین قیمت اعلامی گوسفند تنها حدود ۱۲ هزار و ۵۰۰ تومان است.
این فاصله نسبتاً محدود نشان میدهد افزایش قیمت فقط یک پدیده مربوط به یک استان خاص نیست.
در گوساله اما فاصله بیشتر است؛ از ۶۶۵ هزار و ۵۰۰ تومان در قم و یزد تا ۷۱۵ هزار تومان در تهران. چنین اختلافی میتواند تحت تأثیر نوع دام، وزن، کیفیت، شرایط عرضه و هزینه انتقال به بازار مصرف باشد.
تهران به دلیل حجم بالای مصرف و تقاضای کشتارگاهها معمولاً یکی از بازارهای مهم در تعیین جهت قیمت دام سنگین است؛ بنابراین ثبت گوساله ۷۱۵ هزار تومانی در پایتخت میتواند برای معاملات روزهای بعد سیگنال مهمی باشد.
قیمت دام زنده فردا چه میشود؟
برای پیشبینی بازار فردا باید دید نرخهای امروز در معاملات واقعی تثبیت میشوند یا خیر.
اگر دام سبک بالای ۷۰۰ هزار تومان باقی بماند و قیمت گوساله تهران نیز در محدوده ۷۱۵ هزار تومان تثبیت شود، میتوان از تشکیل یک سطح قیمتی جدید در بازار صحبت کرد. در این سناریو، احتمال افزایش قیمت لاشه و سپس گوشت مصرفکننده بیشتر خواهد شد.
اما اگر افزایش امروز ناشی از کاهش موقت عرضه یا نوسان محدود معاملات باشد، با ورود دام بیشتر به بازار امکان تعدیل بخشی از رشد وجود دارد.
نکته مهم برای روزهای آینده، مقایسه چند منبع مستقل و مشاهده حجم عرضه است. جهش بیش از ۱۰ درصدی ظرف دو روز آنقدر بزرگ است که برای تأیید یک روند پایدار به چند روز داده نیاز دارد.
زنگ خطر تازه برای قیمت گوشت قرمز
بازار دام زنده تا چند روز قبل یکی از باثباتترین بخشهای بازار مواد پروتئینی بود. نرخ گوسفند برای چند روز در حوالی ۶۳۰ تا ۶۳۵ هزار تومان و گوساله نزدیک ۶۰۷ تا ۶۱۰ هزار تومان متوقف شده بود.
اکنون این تصویر ناگهان تغییر کرده است.
رسیدن گوسفند به ۷۲۲ هزار و ۵۰۰ تومان و گوساله تهران به ۷۱۵ هزار تومان، اگر در روزهای آینده تکرار شود، میتواند نقطه آغاز موج تازهای در زنجیره گوشت باشد.